Connect with us

Моңғолияда

Жылдың үздік 10 оқиғасы – KAZNEWS

Published

on

17 желтоқсан. KAZNEWS ақпараттық агенттігі жыл сайын «Жылдың үздік 10 оқиғасын» анықтауды дәстүрге айналдырған. Агенттіктің көзқарасы бойынша 2020 жылдың үздік оқиғасы төмендегідей. Қысқаша шолу ұсынамыз. Биылғы жылғы іс-шараның демеушісі Turan World (Туран Әлем) компаниясы.

1. Моңғолияның “Еңбек ері” атағы Нығметұлы Есейге берілді

Моңғолия Президенті Халтмаагийн Баттулганың жарлығы бойынша жергілікті тұрғындардың денсаулығын қорғау, дәрігердердің біліктілігін арттыру және хирургиялық жаңа тәсілдерді енгізу бағытында көптеген жылдар бойы абыройлы қызмет атқарған Баян-Өлгий аймағының Біріккен ауруханасының аға дәрігері Нығметұлы Есейге Моңғолияның “Еңбек ері” атағы берілді.

Елім дейтін ер болмаса, ерім дейтін ел қайдан болсын! Ерім дейтін ел болмаса, елім дейтін ер қайдан болсын! Нығметұлы Есей дәрігердің Президенттен алған атағын KAZNEWS ақпараттық агенттігі жылдың үздік оқиғасы ретінде анықтап отыр.

2. Парламенттің бірінші сессиясын Бәделхан Қабдісіләмұлы басқарды

2020 жылғы Парламент сайлауының қорытындысы бойынша Моңғол халық партиясынан атын ұсынушы Бәделхан Қабдісіләмұлы мен Әубәкір Тілеуханұлына сенім жүктеді. Үшінші мандат Демократиялық партиядан атын ұсынушы Бейсен Бұланұлына бұйырды. Нәтижесінде, Парламентке бұрын сайланбаған жаңа саясаткерлер келесі төрт жылда Баян-Өлгий халқының мемлекеттегі өкілі болды.

Ал, Парламенттің бірінші сессиясын 76 депутаттың ішіндегі ең қарт мүше басқаруға тиіс болатын. Сондықтан бірінші сессияны Баян-Өлгий аймағынан сайланған 66 жастағы Бәделхан Қабдісіләмұлының басқарған сәтін KAZNEWS ақпараттық агенттігінің жылдың үздік оқиғасы ретінде анықтап отыр.

3. «Моңғол елінің батыры» Ікей Мәзімұлының ескерткіші бой көтерді

2020 жылы Баян-Өлгий аймағының орнауының 80 жылдық мерей тойына орай Өлгий қаласының орталық алаңына Моңғол Халық Республикасының батыры Ікей Мәзімұлының  ескерткіші бой көтерді.

Естеріңізге салсақ, Баян-Өлгий аймақтық Азаматтар өкілдері хуралының 2015 жылғы 14 мамырдағы 80 –ші қаулысы бойынша Өлгий қаласының орталық алаңына МХР-ның батыры Ікей Мәзімұлының аты берілген болатын.

Ікей Мәзімұлы 1939 жылы Жапон милитаристері Моңғолия жеріне Халхин ғол бойында басып кіргенде Л.Дандар басқарған 6-атты әскер дивизиясының 15-полк командирі ретінде қатысады. 1939 жылы 24 шілдеде Ікей Мәзімұлы жаудың қорғаныс шебін бұзып кіру бұйрығын алады. Осы шайқаста ерлікпен қаза табады. Ікей батыр Мәзімұлына осы ерлігі үшін «Соғыс Қызыл Ту» орденімен марапатталып, 1979 жылы Моңғол Халық Республикасының батыры атағы берілген болатын. Моңғолия қазақтарының мақтанышы болған Ікей батыр Мәзімұлының ескерткішінің ашылуын KAZNEWS ақпараттық агенттігі жылдың үздік оқиғасы ретінде анықтап отыр.

4. Байыт Қабанұлының бес туындысы француз тілінде жарық көрді

Ақын, жазушы Байыт Қабанұлының монғол тілінде жазылған «Анашым менің», «Кішкентай әлем», «Тор ішіндегі еркіндік», «Сыю туралы өлең», «Көктемнің қызғалдағы» қатарлы бес өлеңі француз тіліне аударылып «Éditions Jentayu» журналына жарияланды. Қазақ ақынының бұл жетістігін KAZNEWS ақпараттық агенттігі жылдың үздік оқиғасы ретінде анықтап отыр.

5. Серік Бердімұратұлы дзюдодан 2020 жылғы ел чемпионы атанды

Дзюдодан Орхон аймағында жүрілген Моңғолия чемпионатында -100 келі салмақта белдескен Серік Бердімұратұлы тұғырдың ең жоғарғы сатысына көтеріліп, екінші мәрте ел чемпионы атанған. Серік Бердімұратұлы жартылай финалда Д.Цэрэннямды ұтса, финалда О.Хангал-ды соңғы 43 секундта таза әдіспен жеңген. Естеріңізге салсақ, Серік Бердімұратұлы 2019 жылы алғаш рет дзюдодан ересектер арасында ел чемпионы атанған болатын. 2014 жылы дәл осы салмақта ел біріншілігінің күміс жүлдесінe, 2017 жылы қола жүлдесіне ие болған болатын. Дзюдода бұрын мұндай жетістікке жеткен жерлестеріміз санаулы ғана.

Моңғолияда дзюдо спортында бәсекелестік өте жоғары. Серіктің екі жыл қатарынан чемпион атануын KAZNEWS ақпараттық агенттігі жылдың үздік оқиғасы ретінде анықтап отыр.

6. Бекболат Бұғыбайұлы Қобда университетінің филиалына 130 мың АҚШ доллар шамасында инвестиция тартты

2013-2016 оқу жылдары Қобда университетінің Баян-Өлгий аймағындағы филиалын басқарған Бекболат Бұғыбайұлы Щвейцариялық Анита Фарнимен бірлесіп филиалды жатақханалы болдыру мақсатында бастама көтеріп, халықаралық ынтымақтастықтағы жоғары дәрежедегі белсенділігі арқылы Give2Asia халықаралық ұйымынан жиынтығы 130,000 ақш.доллар құрайтын инвестиция тартып, қоғамда оң көзқарас тудырғаны үшін KAZNEWS агенттігі жылдың үздік оқиғасы ретінде анықтап отыр.

7. Мустафа Нұрланұлы мемлекеттік Лашын атанды

Ғұн империясының 2229 жылдығы, Моңғол империясы орнауының 814 жылдығы, Ұлт азаттық қозғалысының 109 жылдығы және Халық революциясының 99 жылдығына орай Моңғолияның Ұлттық мерекесі ұйымдастырылды. Баян-Өлгий аймағының Дэлүүн сұмыны тумасы, аймақтық арыстан Мустафа Нұрланұлы үшінші кезеңде мемлекеттік піл дәрежелі палуан Б.Соронзонболдыны, төртінші кезеңде мемлекеттік қаршыға дәрежелі палуан Н.Золбооны, бесінші кезеңде мемлекеттік лашын дәрежелі палуан Э.Энхбатты жығып, мемлекеттік “Лашын” атағына ие болғанын KAZNEWS ақпараттық агенттігі жылдың үздік оқиғасы ретінде анықтап отыр.

8. Моңғолиялық Казньюс ақпараттық агенттігі тұңғыш рет “Үркер” ұлттық сыйлығын жеңіп алды

Қазақстан Республикасының Ақпарат және қоғамдық даму министрлігі ұйымдастырған «Үркер» сыйлығы аясында «ҚазАқпарат» ХАА 100 жылдығына арналған арнаулы сыйлық табыс етілді. Марапат ресейлік «ТАСС» агенттігі мен Моңғолиядағы қазақ тілді «Кaznews.mn» порталына берілді. Kaznews.mn порталы Моңғолиядағы ірі қазақ тіліндегі бұқаралық ақпарат құралы болып табылады және ұлттық құндылықтар мен төл өнерді дәріптеп, қазақ тілді контентті дамыту жолында сүбелі еңбек атқарып келеді.

2011 жылы Моңғолияда алғаш рет қазақ тіліндегі www.kaznews.mn вебсайтының іргетасы қаланып, 9 жыл бойы ғаламторда Моңғолия мен осы елдегі қазақтар туралы қазақ тілінде ақпарат таратып келеді. Сайттың құрылтайшысы – Өмірбек Қабайұлы.

KAZNEWS ақпараттық агенттігі шетелдік және Моңғолиядағы қазақ тілді ақпараттық құралдар арасынан тұңғыш рет “Үркер” ұлттық сыйлығына қол жеткізуі 2020 жылдың үздік оқиғасының тізімін жалғастырды.

9. Ұшқыш Бек Базылханұлы Улаанбаатар – Гонконг бағытына алғашқы рейсін сәтті жасады

2020 жылдың 20 қаңтар күні Моңғолияның Изинис Эйрвэйз компаниясының Әуе қозғалысын басқару орталығының басшысы, B737NG ұшағының екінші ұшқышы Бек Базылханұлы Улаанбаатар – Гонконг – Улаанбаатар бағытына ұшқан әуе көлігінің тізгінін ұстап, алғашқы рейсін сәтті жасап “Шыңғыс хан” халықаралық әуежайына қонған. Әуе көлігінің тізгінін кәсіби түрде өзі басқару – мансаптағы маңызды баспалдақ. Бұл оқиғаны KAZNEWS ақпараттық агенттігі жылдың үздік оқиғасы ретінде анықтап отыр.

10. Бүркітші Заманбол Талапқызы шетелдіктерді таңғалдырды

Неміс фотографы Лео Томас негізінен әр халықтың өмір сүру салты мен пейзаж түсіргенді ұнатады. Оның суретке қызығушылығын кәсіби ландшафт-фотографы Леннарт Пагель оятқан. Міне, содан бастап Томас телефонның камерасымен түсіре бастаған. Кейін ол фотоаппарат сатып алып, саяхаттап жүріп, кәсіби суретке түсіруге бел байлаған. Сондай сапарының бірі – Моңғолияға түскен.

Томасты бұл халықтың көшпенді өмір сүретіні, ата-салтын сақтап, атадан балаға берілетін дәстүр жалғастығын үзбеуі оны тәнтті етті. Тіпті, ұл-қыз деп бөлместен, өз кәсібін ұрпағына үйретіп кетуге тырысады екен.

Соның бірі – аңшылық. Бүгінде 300-ге жуық аңшы бар. Оның көпшілігі ер адам. Бұл жайытты Томас Алтай аумағында жүргенде құсбегі Заманбол Талапқызынан естіген.

Бойжеткен сол жерде бір топ аңшымен аңшылықта жүріпті. Көшпенді қазақ отбасынан шыққан ол, қала ішіндегі мектепте оқиды екен. Әр демалыс сайын Заманбол інісі Базарбаймен бірге аңшылықпен айналысып, жаттығып тұруы дәстүрге айналған. Сол сәтті түсіріп үлгерген фотограф Лео Томас сол суреттерді өзінің Инстаграм мен Facebook парақшаларына бөліскен.

Салт дәстүріміздің заманауи келбетін қалыптастыруға, моңғолия туризмінің дамуына қосқан үлесі үшін бұл оқиғаны – KAZNEWS ақпараттық агенттігі жылдың үздік оқиғасы ретінде анықтап, дәріптейді.

Моңғолияда

Қазақстан елшілігі елдегі жағдайға байланысты брифинг өткізді

Published

on

19 қаңтар, Улаанбаатар, KAZNEWS. 2022 жылғы 18 қаңтар күні Қазақстан Республикасының Моңғолиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Жалғас Әділбаев Моңғолияның жетекші БАҚ өкілдері үшін брифинг өткізіп, Қазақстандағы ағымдағы жағдай туралы мәлімет берді.

Іс-шара басында оқиғалар дамуының егжей-тегжейін көрсететін деректі бейнеролик көрсетілді.

Елші Ж.Әділбаев Жаңаөзен қаласындағы бейбіт митингілерден бастап Алматы мен Қазақстанның басқа да қалаларындағы қайғылы оқиғаларға дейінгі оқиғалардың желісін егжей-тегжейлі айтып берді. Ол лаңкестік топтардың еліміздің конституциялық құрылысына нұқсан келтіруге әрекеттенгенін, әкімшілік мекемелерге, полиция бөлімшелеріне, бейбіт тұрғындарға, соның ішінде медицина қызметкерлеріне, өрт сөндірушілер мен журналистерге жаппай қарулы шабуылдар жасағанын атап өтті.

Сондай-ақ қазақстандық дипломат төтенше жағдай режимі кезінде адам өліміне, қайғылы оқиғаларға және құқық бұзушылықтарға қатысты соңғы фактілерді келтірді. Мәселен, Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының соңғы мәліметтері бойынша бүгінгі күні оқиғадан зардап шеккен 4578 адам анықталды, оның ішінде 4353 жарақат алды және 3393 құқық қорғау органының қызметкері (78%) болып табылады. 5-14 қаңтар аралығында 225 адам қайтыс болды. Олардың арасында лаңкестік әрекеттерге қатысы бар қарулы қылмыскерлер де бар. 19 полиция мен әскери қызметкер қаза тапты.

Ж.Әділбаев журналистердің назарын Құқық қорғау органдары мен Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері кейбір БАҚ бұрмалап көрсететіндей «бейбіт шерушілерге» емес, лаңкестерге қарсы тұрғанына аударды.

Қазақстандық дипломатиялық миссияның басшысы Қазақстанның ҰҚШҰ-ға бітімгершілік контингентін жіберу туралы өтінішімен заңды түрде жүгінгенін, ол өз миссиясын сәтті орындап, тараптар өзара келіскендей Қазақстанның аумағынан кезең-кезеңімен шығарылуда екенін айтты.

Елші Премьер-Министр А.Смайылов бастаған Үкіметтің жаңа құрамы мен Мемлекет басшысының еліміздегі әлеуметтік-экономикалық даму мен саяси реформаларды одан әрі жетілдіру жөніндегі тапсырмаларына тоқталды.

Дипломат брифингке қатысушыларды қазақстандық-моңғол достық қарым-қатынастардың мызғымайтынына, сондай-ақ еліміздегі шетелдік инвестициялар мен дипломатиялық корпустың қауіпсіздігі қамтамасыз етілетініне сендірді.

Қазақстанның Моңғолиядағы Елшілігі биылғы жылы Қазақстан мен Моңғолия арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастардың 30 жылдығына арнайы жоспарланған барлық іс-шараларды жүзеге асыруға мүдделі екені жеткізілді.

Брифинг соңында журналистер Елшіге еліміздегі қалыптасқан жағдайлар мен тараптар арасындағы ынтымақтастық шаралары туралы сұрақтарға жауаптар алды.


Эмгэнэлт 1-р сар: үйл явдал ба баримтууд

Улаанбаатар, 2022 оны 1-р сарын 18 нь – БНКазУ-аас Монгол Улсад суугаа Элчин сайд Жалгас Адилбаев Монголын хэвлэл мэдээллийн төлөөлөгчидтэй хэвлэлийн хурал хийж, Казахстан дахь нөхцөл байдлын талаар мэдээлэл өглөө.

Хэвлэлийн хурлын эхэнд хүрэлцэн ирсэн сэтгүүлчдэд болсон үйл явдлын талаар баримтат видео бичлэг үзүүллээ.

Элчин сайд Ж.Адилбаев Жанаөзен хотод болсон тайван жагсаалаас авахуулаад Алматы болон Казахстаны бусад хотуудад болсон эмгэнэлт үйл явдлын талаар дэлгэрэнгүй ярилаа. Террорист бүлэглэлүүд Казахстаны үндсэн хуулийн дэг журмыг бусниулахыг оролдож, засаг захиргааны байгууллага, цагдаагийн газар, энгийн иргэд, тэр дундаа эмнэлгийн ажилчид, гал сөнөөгчид, сэтгүүлчид рүү зэвсэгт халдлага үйлдсэнийг дурдлаа.

Тэрээр Элчин сайд онц байдлын үед амь эрсдэгсэд болон гэмт хэргийн талаарх сүүлийн үеийн баримтуудыг танилцуулав. Тухайлбал, Бүгд Найрамдах Казахстан Улсын Ерөнхий Прокурорын газрын хамгийн сүүлийн үеийн мэдээллээр өнөөдрийн байдлаар энэхүү үйл явдлын хохирогч болсон 4578 хүн тогтоогдсоны 4353 нь гэмтэл авсан ба 3393 нь хууль сахиулах байгууллагын ажилтнууд (78%) байна.

1-р сарын 5-17-ний хооронд 225 хүн амь эрдсэн. Тэдний дунд террорист үйлдэлтэй холбоотой зэвсэгтэй гэмт этгээдүүд ч бий. 19 цагдаа, цэргийн ажилтан нас барлаа.

Тэрбээр Элчин сайд Ж.Адилбаев БНКазУ-ын хууль сахиулах байгууллага, Зэвсэгт хүчин зарим хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр гуйвуулж байгаа шиг “тайван жагсагчдын” эсрэг биш, харин террористуудын эсрэг байгаа гэдэгт сэтгүүлчдийн анхаарлыг хандуулав.

Цаашлаад Казахстан Улс ХАБГБ-д энхийг сахиулагчдыг илгээх тухай гаргасан хүсэлт нь хуулийн дагуу байсан бөгөөд тэд даалгавраа биелүүлмэгц талуудын тохиролцсоны дагуу Казахстаны нутаг дэвсгэрээс үе шаттайгаар гаргаж байгааг онцлов.

Түүнчлэн Ерөнхий сайд А. Смайлов тэргүүтэй шинэ Засгийн газрын бүрэлдэхүүн болон Тэргүүний зүгээс улс орны нийгэм, эдийн засгийн хөгжил болон улс төрийн шинэчлэлүүдийг улам сайжруулахад чиглэсэн даалгавруудын талаар мэдээлэл өглөө.

Элчин сайд Казахстан-Монголын найрсаг харилцаа цаашид эвдрэхгүй гэдэгт мөн Казахстан дахь гадаадын хөрөнгө оруулалт болон гадаадын дипломат төлөөлөгчийн газруудын аюулгүй байдлыг хангана гэдэгт итгэл дүүрэн байгаагаа илэрхийллээ. Тэрбээр энэ жил Казахстан-Монголын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 30 жилийн ойд зориулж төлөвлөсөн бүх арга хэмжээг хэрэгжүүлнэ гэдэгт итгэл дүүрэн байгаагаа хэллээ.

Хэвлэлийн хурлын төгсгөлд сэтгүүлчид сонирхосон асуултандаа хариулт авлаа.

Continue Reading

Моңғолияда

АҚШ Елшісі Майкл С. Клечески Конституция күнімен құттықтады

Published

on

13 қаңтар, KAZNEWS. Америка Құрама Штатының Моңғолиядағы Елшісі Майкл С. Клечески моңғолиялықтарды Конституция күнімен құттықтады. Бұл туралы ол өзінің твиттер парақшасында хабарлады.

Continue Reading

Моңғолияда

Сейітмұрат Жапарханұлы “Еңбек сіңірген мал дәрігері” атағымен марапатталды

Published

on

13 қаңтар, Улаанбаатар, KAZNEWS. Ғұн империясына 2231 жыл, Ұлы Моңғол мемлекетіне 816 жыл, Ұлт азаттық қозғалысына 111 жыл, Моңғол Халық революциясының төңкерісіне 101 жыл, демократиялық жаңа “Негізгі заң” бекітілгеніне 30 жыл толуына орай Моңғолия Президенті У.Хүрэлсүх жарлық шығарып бірқатар азаматтарға мемлекеттік жоғарғы атақ, орден, медаль табыстады.

Баян-Өлгий аймағының Бугат сұмынынан 1990 жылғы Халық Ұлы Құрылтайына сайланып, Моңғолияның демократиялық жаңа «Негізгі заң»-ын бекітуге атсалысқан Сейітмұрат Жапарханұлына “Моңғолияның Еңбек сіңірген мал дәрігері” атағы берілді.

Continue Reading

Моңғолияда

Моңғолияда мал басы 67,3 миллионға жетті

Published

on

5 қаңтар, KAZNEWS. Моңғолияның Ұлттық статистика комитеті 2021 жылдың қорытындысы бойынша төрт түлік малды есепке алу қорытындысын таныстырды.

Алдын ала қорытындылар бойынша елдегі мал басы 67,3 миллионға жеткен.

Ұлттық статистика комитетінің Ауыл шаруашылығы, қоршаған орта және өнеркәсіп статистикасы басқармасының басшысы Э.Мягмархандтың айтуынша, бұл көрсеткіш өткен жылмен салыстырғанда 6,4 пайызға немесе 268,4 мың басқа өскен.

Жалпы жылқы саны мал басына шаққанда 4,3 млн басты немесе 6,4% -ды, сиыр – 5 млн-ды (7,6%), түйе- 453,5 мыңды (0,7%), қой-31,1 млн-ды (46,2%) және ешкі-26,5 млн-ды (39,3%) құрайды.

Өткен жылмен салыстырғанда қой саны 3,4 пайызға немесе 1 млн-ға , сиыр 6,1 пайызға немесе 288,8 мыңға, жылқы 230,1 мыңға немесе 5,6 пайызға өсті, ешкі мен түйе саны бір жыл бұрынғы көрсеткішпен салыстырғанда керісінше кемігені байқалады, атап айтқанда ешкі 1,3 млн немесе 4,6%-ға және түйе 19,1 мыңға немесе 4,0%-ға кеміген.

Ал, Баян-Өлгий аймағының мал басы  2,7 млнға жеткен.  Жылқы саны 113340, сиыр – 181908, түйе- 5879, қой-1063627 және ешкі- 1013799 басқа жеткен.

Continue Reading
Advertisement

Бізге жазылыңыз

Сөзге тиек

Кітаптан үзінді...2 weeks ago

Опра Уинфри – “What I Know For Sure” жалғасы…

07 қаңтар, KAZNEWS. Американдық тележүргізуші, актриса, продюсер О́пра Гэйл Уи́нфри 1954 жылы 29 қаңтарда Миссисипи штатының Косиускода дүниеге келеді. Аты...

Дерек3 weeks ago

Барыс жылы қандай болған? 1902-2022 жылғы оқиғаларға шолу

04 қаңтар, KAZNEWS. Барыс – сиыр жылынан кейін, қоян жылынан бұрын кіретін мүшел есебінің үшінші жылы. Барыс сақтардың ұғымында қасиетті...

Дерек4 weeks ago

Ұлттық бостандық пен тәуелсіздіктің қалпына келгеніне 110 жыл толды

28 желтоқсан, KAZNEWS. 1911 жылы 29 желтоқсанда 200 жыл бойы Манжурия билігінде болып келген Моңғол елі дербес Боғда (Моңғол) хандығын...

Дерек4 weeks ago

Жылдың үздік 10 оқиғасы – KAZNEWS

26 желтоқсан. KAZNEWS ақпараттық агенттігі жыл сайын «Жылдың үздік 10 оқиғасын» анықтауды дәстүрге айналдырған. Агенттіктің көзқарасы бойынша 2021 жылдың үздік...

Дерек1 month ago

Millennium Challenge Account және Оюу толгой компаниясындағы жалақысы жоғары бос жұмыс орындар

Әкімшілік көмекші Компания: Millennium Challenge Account (Мянганы сорилтын сан) Мекен жайы: Улаанбаатар, Монгол Улс, Улаанбаатар хот, Сүхбаатар районы, “ЮНЕСКО” көшесі,...

Дерек1 month ago

Мемлекет және қоғам қайраткері Сарай Асқанбайұлы туралы деректі фильм жарық көрді

18 желтоқсан, KAZNEWS. Бүгін Баян-Өлгий аймағының жұртшылығы тарихшы, көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері Сарай Асқанбайұлының 90 жылдық мерей тойына арналған...

Дерек1 month ago

Шетелдегі қандас оқушылар үшін ҰБТ-ға дайындық

Қазақстанда білім алғысы келетін қандас жастар үшін ҰБТ-ның маңызы зор. Осы уақытқа дейін түлектер маңызды емтиханға дайындық курсына түссе ғана...

Кітаптан үзінді...1 month ago

Опра Уинфри – “What I Know For Sure”

Американдық тележүргізуші, актриса, продюсер О́пра Гэйл Уи́нфри 1954 жылы 29 қаңтарда Миссисипи штатының Косиускода дүниеге келеді. Аты аңызға айналған ток-шоумен...

Басты назарда