Connect with us

Моңғолияда

“Ұрланған” сайлау және сайлану құқығы немесе Моңғолияда сайлау қалай өтеді

Published

on

2017 жылғы кезекті президент сайлауында екінші реткі дауыс беруде сайлауға қатысқан 1 млн 207 мың 787 азаматтың 99 мың 494 –і, яғни 8,23 пайызы сайлау парақшасына мүлде белгі қоймаған «ақ» парақтар шыққан ерекше оқиға болды. Сол кезде алғашқы кезеңде келесі сатыға өте алмаған атын ұсынушы мұны бір саяси күштің «кек алуы» деп түсіндіргенімен бұл елімізде сайлау мен сайлану құқығының жүзеге асырылуы дағдарысқа тірелгенін көрсеткен еді.

Біз сайлау мен сайлану құқығын Конституция мен Сайлау туралы заңда көрсетілгендей МҰХ, Президент және жергілікті Хуралдарды сайлауы кезінде 3 сайлауда 4 жылда бір пайдалана аламыз.

• Ал нақты жағдай қандай?

• Біз қалаған адамды немесе өзіміз атымызды ұсынып, сол үшін дауыс бере аламыз ба?

• «Тәртіпсіз баланы ұрып тәрбиелейді» деген сияқты алдын ала келісілген сценарий арқылы сайлау атты қойылымға қатысып, көрсетілген жолмен жүріп, біреудің көңіліне қарап, дауыс бере салдыңыз ба?

• Сайлаған өкіліміз «сен қайдан келдің» дегендей паңданып, ішкен-жегеннің қалай болатынын көрсеткенде «Ойпырым-ау мынау қайдан шықты» деп таң қалысып жүрсіздер ме? Осындай жауабы жоқ сауалдар көп-ақ.

Ал шынтуайтында, біздердің сайлау мен сайлану құқығымызды көзге көрінбейтін, құлақ естімейтін тәсілдер арқылы біреулер құпия жолдармен ұрлап жатыр. Ендеше осы құпия сызбаға назар аударып көрелік.

Бірінші сауал. Саяси партиялар өзара аумақты қалай бөліседі.

1992 жылғы МҰХ-ның алғашқы сайлауына дауыс беруге тиісті азаматтардың 95,6 пайызы қатысып, ел бойынша билікке үлкен сенім жүктеген еді. Алайда одан кейінгі МҰХ-ның сайлауларында партиялар күшейіп, биліктің дәмін татып, әмияндары бірігіп кеткен кезден бастап, МҰХ мен АӨХ сайлауында аумақ бөлісу деген ұғым пайда болды. Оған тағы бір себеп – аумақтың аясы кішірейіп, сол аумақтан 76 өкіл сайлануы. Саяси партиялар басшылары деңгейінде сайлаудың белгілі бір аумағында бір партия өзінің сенімді деген адамын бәйгеге қосып, қалған партиялар қатысқан болып, әлсіз адамын салып немесе мүлдем атын ұсынбайтын келісім осылай аталады. Бұл ойынға көбінесе партиялардың ақауыздары қатысып, «бір-бірімізге жем болмайық» деген ымыра жасалады. Ал шағын партиялар «Сіздер жеңіске жеткен соң біздерді де ұмытпаңыздар» деген шартпен ойынға кіріседі.

Екінші сауал. Сайлауда біз қалаған адамның аты ұсыныла ма? Оған сайлаушылар біздер қаншалықты қатысып отырмыз?

Дербес атын ұсынушыларға соншалықты сенім артпайтын біздер партиялар кімді ұсынса, соны ғана сайлаймыз. Осынының салдарынан сайлау тек саяси партиялардың ісіне айналып, азаматтардың қатысуы жоққа тән болды. Сайлау аумақтарына білімді де білікті азаматтарды ұсынуға партиялар ұмтылыс жасап көрсе де, нәтижеге жетпеді. Мысалы, бұрынғы МХРП-ның «Прогноз» зерттеу орталығы арқылы МҰХ сайлау алдында әрі аумаққа сауалнама жүргізіп, атын ұсынушыларды анықтамақ болғанымен сауалнама қортындысын өзгерту, теңесіп қалғанда өзара дауласу мәселесі туындағандықтан «мұны бастықтар шешкен жөн» деп жайына қалдырды. Демократиялық партия да жөні түзу адамды Президентке шығармақ болып, Америкалық жүйемен атын ұсынушыны анықтап көрмек болғанымен бұл сәтсіздікке ұшырады. Қазір МХП-сы 369 мүшесі бар конференциясынан, ДП алғашқы сатылы ұйымдарынан дауыс жинау арқылы МҰХ, Президент сайлауына атын ұсынып отырғанымен партияның билік басындағылар бұрынғыдай өздері шешіп отыр. Аумақтарды бөлісу іс әрекеті партия ішінде жүріледі. Алдымен партиядан атын ұсыну құқығы үшін бәсекеге түсіп, кім партия басшысы немесе ықпалы күшті фракцияға жақын, кім ақшалы болса, сол амалын тауып, қажетті уақытында ақша ұсынған жағдайда атын ұсыну аумағын иеленеді. Әрине, партия басшылары деңгейінде бөлінген аумақтардан күмәнді аумаққа ешкімде барғысы келмейтін болса да, жолы болмаған жолдас партиясының уәде еткен мансабын арқалап, тәуекелге бел буады.

Аумақты бөлісу кезінде сол аумаққа нәрсе істегені маңызды болғандықтан мемлекет деңгейінде ойлап, жұмыс жүргізуге міндетті МҰХ мүшелерін «жыра-жылғаның» депутатына айландырып, сайлаушы қауымның бағалау аумағын кішірейтіп, мемлекет қаржысымен салынған Спорт алаңы қатарлылармен өкілдерді бағалау теріс бағытқа жетелеуде. Соның салдарынан көрімдеу дәретхана салынса да, МҰХ мүшелері барып лента қиятын дәстүр қалыптасты. Өкініштісі еліміздегі партиялар арасындағы ымыра мен өз ішіндегі у езушілік, өз адамдарын ұсыну үшінгі фракциялардың құпия күресі, билік пен ақша үшінгі бәсеке біздердің сайлау және сайлану құқығымызды ұрлап отыр.

Үшінші сауал. Атын ұсынушылар туралы нақты және шынайы ақпарат алып, жауапкершілікті таңдау жасай аламыз ба?

Атын ұсынушы және оның бағдарламасы туралы қолжетімді шынайы ақпарат алу сайлаушы құқығын иеленудің басты факторы. Атын ұсынушы әділ де әдепті болып, сайлаушылардың саналы түрде дұрыс таңдау жасауына ықпал етеді. Сондықтан да сайлау туралы заңда жалған уәде беру, ақша тарату мен сайлаушылардың дауысын сатып алу мақсатында қандай бір іс әрекет етуіне тыйым салынған. Ал шынайы өмірде бұл мүлдем басқаша. Атын ұсынушылардың үгіт-насихат жұмысы, біріншіден, заңға сәйкес жариялы түрде, екіншіден, ойына келген қулық, сұмдықтың барлығын жасайтын нұсқамен жүріледі. Алғашқы нұсқа бойынша барлығы да бір деңгейде жүріліп жатқан сияқты болғанымен әркім қалтасына қарай көсіледі. Бұл теңіз үстіндегі мұзтаудың беті ғана. Ал келесі нұсқасы бойынша атын ұсынушылар барлық уақыты, қаржысы мен адам күшін аямай пайдаланады. Алғашқы кезекте атын ұсынушылар өз аумағындағы партия мүшелері мен белсенділерді жұмылдырудан бастайды. Жеңіске жету үшін оларға еңбекақы деп ақша ұсынып, басқа да әлеуметтік қамқорлықтар немесе жеңгеннен кейін лауазымға тағайындау, шетелдерге демалысқа жіберу, билік шеңбері аясында жем бөлісу қатарлы уәделер береді. Олар бестік, ондық жүйесін құрып, ең ықпалды және белсенді азаматтар, атын ұсынушының сенімді адамдары мен ұйым-мекемелерге байланысты жұмыс жүргізеді. Оны қысқаша баяндасақ.

Бестік, ондық жүйесі: Атын ұсынушынының қолдаушылары бестен он адамды жауаптанып, дауыс бергізумен қатар олардың басқаларға ауып кетуінің алдын алып, барлық жұмысты атын ұсынушының штабының алдында жауаптанады. Бұл желілік бизнес үлгісімен жүріледі. Немесе өрмекшінің торы сияқты барлық сайлаушыларды қамту мақсатын көздейді.

Мақсатты топтармен жұмыстау: Сол аумақтағы жерлестер, ағайын-туыстар, әлеуметтік әлсіз топтар, жастар ұйымы, қариялар одағы, пәтер үй меншіктенушілер одағы, жерлестер алқасы қатарлы ұйымдармен қатар маскүнемдікке салынған топтарды да назардан тыс қалдырмай, олардың әрқайсысына сәйкескен уәде беріп, қалтасын ақшаға толтырады.

Барлық адамдармен жұмыстау: Қазір қоғам ғаламтор желісіне байланғандықтан оның да маңызы зор. Атын ұсынушының әрқайсысы өз аумағындағы сайлаушы жасындағы барлық адамдардың толық мәліметін Мемлекеттік тіркеу қызметінен тауып алады. Оған заңмен тыйым салынғанымен біздің қоғамда болмайтын нәрсе жоқ болғандықтан оның да жолы табылады. Сондай-ақ пәтер үй меншіктенушілер, қариялар, жастар ұйымы қатарлы бейресми ұйымдар өздеріне тіркелген азаматтардың тізімін атын ұсынушыға береді, әрине ол ақылы. Соңғы жылдары банк, қаржылық ұйымдардағы азаматтардың қарызы туралы мәліметтері де қолды болғаны көрініп жүр. Олар сіз туралы барлық ақпарат қолына түскеннен кейін ұялы телефоныңызға қоңырау шалып, мәселеңізді шешіп беруге уәде беріп, атын ұсынушыға дауыс беруге шақырады. Ол үшін үлкен ұялы байланыс операторлары сияқты құрылымда жұмыс жүрігізіледі. Бас тартуға болмайтын ұсыныс айтылғандықтан, әрине ол адам сол үшін дауыс береді.

Сатып алудан сақтанып сатып алу: Атын ұсынушының әрқайсысы «ұрының арты қуыс» дегендей бәсекелесінің заңсыз жолдарымен әрекет ететініне толық сенімді болады. Бұл сенімін оның айналасындағы штабтағылар, партия белсенділері мен оған “жақсылық тілеушілері” тіптен нығайтады. Атын ұсынушы дауысты бәсекелесіне жіберіп алмау үшін алдын-ала сақтанып, сайлаушылардың алақанын майлайды. «Алмақтың да салмағы бар» дегендей жинағандарын жоғалтпау үшін атын ұсынушы сайлау уақыты аяқталғанға дейін оларды айналсоқтаумен болады. Бұл көп ақшаны қажет етеді. Оны атын ұсынушы жеке есепшотынан, көбінесе демеушілерінен шығартады. Бұл оны басқаларға қарызды етіп, күндердің бір күнінде оларға лауазым немесе заңсыз артықшылық беру қатарлы жолдармен қарыздарын қайтаруға мәжбүрлеп қояды. Жоғарыдағы аталған жағдайлардың барлығы бағдарламаларын жарыстырып, білімі мен біліктілігі, тәжірибесі мен әдебі арқылы дауыс алу мақсатындағы сайлау үгіт насихатын мүлдем теріс жаққа бағыттап, сайлау құқығын табанға басып, ақша мен билікті алау етіп, сайлану құқығын ұрлық жолымен алудың тағы бір түріне айналды.

Төртінші сауал. Бұл ұрлықтың барлығын атын ұсынушы істей ме?

Солай әрі солай емес. Алғашында мұның барлығын саясаткерлер мен партиялар енгізіп, жүйе қалыптастырғаны үшін, әрине, солай. Ал мұның келесі жағында «сұранысқа ұсыныс» дегендей нарық заңымен сайлауды ақша табатын құрал ретінде көретін қоғамдық үлкен бір топ пайда болды. Олар атын ұсынушыларға бас тартпайтын ұсыныс жасап, ақша сауып пайда табуды көздейтіні шындық. Бұл жағынан атын ұсынушыларды «зардап шегушілер» деп атауға да болады. Сайлау кезінде ақша жасайтын бұл ұйымдасқан топтар барған сайын құрылымдық жүйеге айналып, алаяқтық жасап, халықты алдап-арбап, қорқытып үркітуге көшкен. Мұндай құрылымдарға заң ұйымдары ешқандай жауапкершілік жүктете алмайтындықтан олар сайлау мен сайлану құқығын осылайша ұрлап жатыр.

Бесінші сауал. Адамның барлығы сайлау құқығын сата ма?

Әрине, жоқ. Өзінің наным-сенімі, көзқарасы мен мінезіне сәйкес таңдау жасайтын адамдар көп болғанымен олардың саны барған сайын азайып барады. Олар дауысын сатпаса да, дауыс беруден бас тартып, сайлауға қатыспайтындықтан пікірін сатушы мен сатып алушы көпшілікке айналу қауіпі туындап отыр. 1993 жылғы президент сайлауына қатысушылар сайлаушылардың 93-тей пайызын иеленген болса, 1997 жылы 85 пайыз, 2001 жылы 83 пайыз, 2017 жылы 60 пайыз болып азайды. Мемлекеттік Ұлы Хурал сайлауына дауыс берушілердің де қатысуы осы мөлшерде. Кейбір жергілікті жердегі дауыс берушілер саны 51 пайызға жетпегендіктен қайта-қайта сайлау өткізген жағдайлар орын алды. Оның себебі – партиялардан атын ұсынған үміткер сайлаушылар көңілінен шықпай отырғандығында. Бірден ұнамайтын адамға күшпен таңдау жасата алмайтындықтан сайлауға қатысса да, ақ парақшамен дауыс беріп жатыр. Бұл дегеніміз ешкімді де қолдамайтындар да бар деген сөз. Егер осылай жалғаса берсе дұрыс сайлау өткізе алмауымыз да мүмкін.

Алтыншы сауал. Сайлау және сайлану құқығыңызды ұрлаушылардың жолын кесетін амал бар ма?

Зерттеушілер мен саясаткерлер еліміз Ата заңы бойынша бұл құқығымызды толық иеленудің жолдары көп екенін көп айтып жүр. Осы мақаланы жазушы ретінде мен дауыс беру парақшасына атын ұсынушылармен қатар “барлығына да қарсы дауыс беремін” деген таңдау енгізілуі қажет деп ойлаймын. Кейбір адамдар осылай жасасақ сайлау дұрыс жүрілмейді, қайта сайлау жүрілетін көп қаржы қажет болады деп уайымдайды. Расында да, біз сайлауға аз қаржы жұмсамаймыз. Бірақ біліксіз, әділетсіз, мүдде қайшылығына ұшыраған заң шығарушы ұйымның елге берері аз, келтіретін шығыны шексіз мол болғандықтан, ұлттық қауіпсіздік, тәуелсіздігіміз үшін тәуекел етіп, қайтадан неше миллиардтарды жұмсасақ та қайтер дейсіз. Атын ұсынушыларды сайлаушылар қабыл алмаған жағдайда, партиялар да дұрыс адамның атын ұсынуға ұмтылады. Сайлаушылар да жауапкершілікті таңдау жасап, ұрлықтың жолын кесіп, сайлау және сайлану құқығын шын мәнінде иеленетін болады.

Моңғолия мемлекеттік университеті профессоры,

доктор Оролмаагийн Мөнхбат

Аударған журналист Сәбет Насырұлы

Моңғолияда

Моңғол ғарышкерінің ғарыш кеңістігіне сапар шеккеніне 40 жыл

Published

on

09 сәуір, KAZNEWS. Қазақстан Республикасының Моңғолиядағы Елшілігінде ғарышкерлер күні мерекесі қарсаңында Моңғолияның алғашқы ғарышкері, Моңғол Халық Республикасының батыры, Кеңес Одағының батыры, Жезқазған бен Байқоңыр қалаларының Құрметті азаматы, генерал-майор Жүгдэрдэмидийн Гүррагчаамен достық кездесу өткізілді.

Биылғы жылы алғашқы Моңғолия ғарышкерінің ғарышқа ұшқанына 40 жыл және адамзаттың ғарыш кеңістігіне алғашқы рет сапар жасағанына 60 жыл толып отыр.

Кездесу барысында Қазақстан Республикасының Моңғолиядағы Елшісі Ж.Әділбаев тарихи дамуында көптеген ұқсастықтарға ие екі халық арасындағы достық қатынастар мен қазақстан-моңғол ынтымақтастығының қазіргі даму деңгейі туралы айтып өтті. Сонымен қатар Моңғолия ғарышкерінің ұшуы 1981 жылы 22 наурыз мейрамы кезінде қазақтың Байқоңыр ғарыш айлағынан ұшырылғандығын және барлық ғарыш кемелерінің қазақ жеріне қайта оралатынын айтып өтті.

Өз кезегінде, Ж.Гүррагчаа бортта халықаралық экипажы бар «Союз-39» ғарыш кемесінің Байқоңырдан ұшуы барысындағы өзінің әсерлері мен экспедиция кезінде Моңғолия ғылымының дамуына зор үлесін қосқан 50-ден астам ғылыми-тәжірибелер жүргізілгендігі туралы естеліктерімен бөлісті.

Ж.Гүррагчаа жақын достарының ішінде қазақстандық әріптестер де бар екенін және олардың жоғары кәсіби біліктіліктерін атап өтті. Ол бүгінгі күнге дейін қазақстандық ғарышкерлер Тоқтар Әубәкіровпен және Талғат Мұсабаевпен достық қарым-қатынаста екендігін айтты.

Кездесу соңында тараптар бұдан әрі біріге кездесулер мен түрлі шаралар өткізуге және ғарыш саласындағы байланыстарды жандандырып, өзара тәжірибе алмасып отыруға дайын екендіктерін білдірілді.

Continue Reading

Моңғолияда

Моңғолия Премьер-Министрі: 1-шілдеге дейін барлық азаматтар вакцина алады

Published

on

06 сәуір, KAZNEWS. Моңғолия Премьер-Министрі Л.Оюун-Эрдэнэ 4 сәуірде халыққа мәлімдеме жасады.

«Премьер-Министр қызметіне тағайындалған сәтте халықты вакцинациялау бірінші мақсатым болады деп айтқанмын. Пандемия ошағында жұмыстап жатқан дәрігерлер мен қызметкерлерді алғашқы сатыда Үкіметтің 100 күндігіне сиыстырып екпе салу үшін жұмыстаудамыз. Адамзаттың пандемияны жеңіп шығудың бірден-бір жол вакцина екені сөзсіз.

Дүниежүзіндегі адам санын 7 миллиард деп есептесек, күніне 16 миллион адамға екпе салу мүмкіндігімен қамтамасыз еткенде барлық адамды екі реткі екпемен 2 жылда егіп бітеді екен.

Қазір дүниежүзіндегі адамдардың 1,8 пайызына ғана екі реткі екпе егіліп отыр. Бұл халықаралық деңгейде вакцинаға деген сұраныстың артуына әкеліп соғуда. Әр ел өз азаматтарын толық вакцинациялауға бар күшін салып жатыр.

Моңғолия Үкіметі 2021 жылдың 23 ақпанынан вакцинациялау жұмысын бастаған.

Бүгінге дейін 346 мың 745 адам яғни халықтың 16,3 пайызы екпе салдырған.

Осыған байланысты Үкіметтен сәуір мен мамыр айларын ел бойынша вакцинациялау айы деп жариялап отырмыз.

Бүгіннен бастап екпе егудегі қарқынды екі есеге арттыратын боламыз.

Алдағы 1 мамырда ел астанасындағы барлық ересек азаматтарға,

1 маусымға дейін өңірлердегі барлық азаматтарға,

1 шілдеге дейін екінші реткі вакцина салуды аяқтауды жоспарлап отырмыз.» – деді.

Continue Reading

Моңғолияда

Қазақстандық дипломаттар қан тапсыру акциясына қатысты

Published

on

02 сәуір, KAZNEWS. Улаанбаатар қаласында қазақ диаспорасының белгілі тұлғаларының бірі, «Turan World» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің жетекшісі Ерболат Әшікұлының бастамасымен және Қазақстан Республикасының Моңғолиядағы Елшілігінің қолдауымен «Тіршілік көзі» атты донорлық қан тапсыру қайырымдылық акциясы өтті. Игілікті іс-шарада Моңғолия астанасын мекендейтін қандастарымыз және Елшілік қызметкерлері белсенділік танытты. Қан тапсырмас бұрын, ниет білдірушілер қалыпты медициналық тексерулерден өткізілді.

Өз кезегінде Қазақстан Республикасының Моңғолиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Жалғас Әділбаев моңғол бұқаралық ақпарат құралдарына берген сұхбатында қазіргі әлемді жайлаған COVID-19 пандемиясы кезінде адам денсаулығы басты құндылық екенін баса айтты. Осы құндылықты сақтауда дәрігерлердің еңбектерін әлем жұрты мойындауда. Сондай-ақ, бұл іс-шараға қатысу Қазақстан Елшілігінің моңғол халқына деген ілтипаты екенін мәлімдеді. Осы себепті Елшілік қан тапсыру сияқты игі істерге алдағы уақытта да белсене қатысуға әзір екенін атап өтті.

«Дені сау адам үшін қан тапсыру қауіпсіз, тіпті бұл үрдістің ағза үшін де пайдасы зор», – деді Ұлан-Батыр қаласы №2 емханасының Қан сапасы және қауіпсіздік жөніндегі бөлім меңгерушісі Т.Алимаа. «Қан тапсырушы донордың ағзасы әрдайым жаңарып, тазарып отырады, ал бұл жүрек, көктамыр және басқа да аурулардың алдын алуға септігі бар», – деді.

Белгіленген уақытқа дейін шамамен 50 адам донор атанып, өзге жандардың өміріне үміт отын сыйлауға көмегін тигізеді.

Айта кетейік, акцияның негізгі мақсаты – донорлықты дәріптеу, қан мен оның компоненттерінің санын арттыру, қайырымдылыққа ат салысу.

Улаанбаатар хот дахь Казахстаны дипломат ажилтнууд цус хандивлах сайн дурын аянд оролцлоо

2021 оны 4-р сарын 2-нд Улаанбаатар хот дахь казах иргэдийн идэвхтэн, «Turan World» ХХК-нийн Тэргүүн Ашик овогтой Ерболатын санаачилгаар мөн Бүгд Найрамдах Казахстан Улсаас Монгол Улсад суугаа Элчин сайдын яамны дэмжлэгтэйгээр «Амьдралын эх булаг» сэдвийн дор цус хандивлах сайн дурын аян зохион байгуулагдав.

Уг буяны арга хэмжээнд Монгол Улсын Нийслэлд амьдардаг казах иргэдийн төлөөлөл болон ЭСЯ-ны ажилтнууд идэвхтэй оролцлоо. Цус хандивлах хүсэлт гаргасан иргэд эхлээд эрүүл мэндийн үзлэгт хамрагдлаа.

Цаашлаад Бүгд Найрамдах Казахстан Улсаас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Жалгас Адилбаев Монголын хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдэд өгсөн ярилцлагадаа дэлхий нийтийг хамарсан COVID-19 цар тахлын үед хүн эрүүл байх нь хамгийн үнэ цэнэтэй зүйл болохыг онцлон тэмдэглэв. «Энэхүү үнэ цэнийг хадгалахын төлөө зүтгэж буй эмч нарын хөдөлмөрийг дэлхий нийт хүлээн зөвшөөрч байна. Тэрээр энэхүү арга хэмжээнд оролцож байгаа явдал нь Казахстаны Элчин сайдын яамны монгол түмэнд үзүүлж буй хүндэтгэлийн илэрхийлэл», -гэдгийг дурдлаа. Мөн ЭСЯ-ны зүгээс цусаа хандивлах зэрэг сайн аяны үйлсэд үргэлжлүүлэн идэвхтэй оролцоход бэлэн байгаагаа илэрхийллээ.

«Цус өгөх нь хүний эрүүл мэндэд аюулгүй харин ч хүний биед маш их тустай байдаг»,- хэмээн Улаанбаатар хотын 2-р эмнэлгийн Цусны чанар, аюулгүй байдлын тасгийн эрхлэгч Т.Алимаа хэллээ. «Цусны донор хүний бие байнга шинэчлэгдэж, цэвэрлэгдэж байдаг нь зүрх, судас болон бусад өвчнөөс урьдчилан сэргийлэхэд тусалдаг»,- гэдгийг тэрээр онцолж байлаа.

Товлосон цагт 50 орчим хүн цусаа хандивлаж бусдын амьдралд итгэл, найдвар төрүүлэхэд ийнхүү тусаллаа.

Энэхүү аяны гол зорилго нь цусны донорыг сурталчлах, цус, түүний бүрэлдэхүүн хэсгүүдийн тоог нэмэгдүүлэх, буяны ажилд оролцох явдал юм.

Continue Reading

Моңғолияда

Моңғолияның 13 аймағы коронавирустың таралу қарқыны бойынша «қызыл» аймаққа кірді

Published

on

27 наурыз, KAZNEWS. Еліміздің 13 аймағы коронавирустың таралу қарқынына байланысты 2021 жылдың 28 наурызынан бастап «қызыл» аймаққа кіреді.

Бұл туралы шешімді Мемлекеттік төтенше комиссияның кезекті отырысында Моңғолияның вице Премьер-министрі С.Амарсайхан хабарлады.

Өмнөговь, Дорноговь, Архангай, Баянхонгор, Дархан-Уул, Дорноговь, Завхан, Орхон, Төв, Хөвсгөл, Хэнтий, Өвөрхангай, Увс аймақтары 2021 жылдың 11 сәуіріне дейін «қызыл» аймақ санатында болады.

Ал, қалған өңірлері «жасыл» аймақта тұр.

Continue Reading
Advertisement

Бізге жазылыңыз

Сөзге тиек

Дерек15 hours ago

Марста жүрген робот селфи жіберді

11 сәуір, KAZNEWS. Марста жүрген Perseverance робот станциясы селфи жасады, – деп хабарлайды НАСА агенттігі. Сурет WATSON деп аталатын құралдың...

Әлемде5 days ago

Фоторепортаж: Аты аңызға айналған Аттила туралы кітаптың тұсаукесері өтті

Бүгін Халықаралық Түркі академиясында Мажарстанның Сыртқы сауда және сыртқы істер министрі Петер Сийярто мен Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Сыртқы...

Спорт5 days ago

Солтүстік Корея 2 рет саяси, 1 рет пандемиялық жағдайға байланысты олимпиада ойындарына қатыспады

06 сәуір, KAZNEWS. Солтүстік Корея Токиода өтетін жазғы Олимпиада ойындарына қатыспайды. Солтүстік Корея Үкіметі бұған дейін 2 рет олимпиада ойындарына...

Әлемде5 days ago

Олимпиада – білім додасы

Олимпиада – білім додасы. Бұл сөздің мағынасы «ақиқат» және «түсінік, білім» деген мағыналарды береді. Ежелгі Грекияда басын бұлт ораған ең...

Әлемде1 week ago

Түркістан Декларациясы

Түркітілдес мемлекеттердің ынтымақтастық кеңесі бейресми саммитінің Түркістан Декларациясы 2021 жылғы 31 наурыз 2021 жылғы 31 наурызда «Түркістан – түркі әлемінің...

Әлемде2 weeks ago

Жо Байден 100 күнгі жоспарын уақытынан бұрын орындады

28 наурыз, KAZNEWS. АҚШ президенті Жо Байден 25 наурызда Ақ үйде қызметіне кіріскелі бері алғаш рет баспасөз конференциясын өткізді. Жо...

Әлемде3 weeks ago

Еуразия ұлттық университеті мектеп бітіруші түлектерді қабылдауға дайын

Биыл Қазақстан Республикасының жетекші классикалық жоғары оқу орындарының бірі – Лев Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің құрылғанына биыл жиырма бес...

Дерек3 weeks ago

Наурыз туралы қызықты 10 дерек

21 наурыз, KAZNEWS. Наурыз – бүгінде халықаралық мереке. Ол Орталық Азияның көптеген елдерінде: Қазақстанда, Өзбекстанда, Қырғызстанда, Түркіменстанда, Әзірбайжанда, Тәжікстанда және...

Басты назарда