Connect with us

Моңғолияда

Мүпти Қабылұлы – БАТЫС ӨЛКЕНІҢ ЖАСАМПАЗЫ

Published

on

Жиырма төрт жасар инженер Мүпти Қабылұлы алғаш Баян-Өлгий аймағының Құрылыс тресіне жұмысқа орналасқанда бұл ұжымда 1650 жұмысшы бар еді. Қоғам ауысып жатқан дүрбелең шақта олар жұмыссыз сергелдеңге салынып, біразы еңбек шартымен Қазақстанға кетіп, қалғандары сауда қуып жан сақтап, ақыры жалғыз жылдың ішінде 50-дей ғана адам қалды. Өмірдің қатаң шындығы оны бала кезінен армандаған кәсібін жалғастыру мен күнкөріс жолын қуудың қайсы бірін таңдауға мәжбүрледі. Жағдайды жақсылап саралап баққан ол «адам барда оған баспана қашан да керек. Қоғам орнына келер, орнына келтіруге ат салысайын» деген шешімге келіп, 1996 жылы «Көшелік» компаниясын құрады.

ІЗДЕГЕН ЖЕТЕР МҰРАТҚА

Құрылыс экономисті мамандығын игеріп, еңбек жолын Улаанбаатар қаласында бастаған Х.Мүпти инженер туған жері Баян-Өлгий аймағының 4-құрылыс тресіне келіп жұмыстай бастады. Сол кездегі күллі Моңғолия қоғамын дүр сілкіндірген өзгерістер құрылыс саласын да шарпыды. Қызметтестерінің қатары сиреп, азайып бара жатқанына өкінгенмен қолдан келер қайла жоқ. Ол ең әуелі құрылысшылардың әл-ауқатын көтеру, дені дене күшін қажет ететін алаң жұмыстарын жаңаша ұйымдастырып, басқару жүйесін жетілдіру жолдарын қарастырып, өзі жеке компания құруға белді бекем буды.

Осылайша «Көшелік» компаниясы Баян-Өлгий аймағы тарихында аз уақыт ішінде құрылыс саласын түбегейлі жаңғыртты. Өлгий қаласындағы салынып бітпеген Кеден ғимаратын салуға қаладан әскерлер келе бастағанда Балжинням деген адам Х.Мүптиге «құрылыс лицензиясын» алуға кеңес берген екен. Сол кеңес бойынша ол 350 000 төгрөгтің лицензиясын орайластыру үшін Улаанбаатарға аттанды. Сол кезде Құрылыс министрлігінде жұмыстап жүрген, қазіргі Моңғолия Ұлттық Құрылыс Ассоциациясының атқарушы директоры Г.Оюун оның бұл қылығына таң қалып, «осынша ақшамен одан да сауда істегенің пайдалы ғой» деп ақылын айтқан.

Ешқандай кепіл қаражаты болмаса да жас инженер әріптестерін ұйымдастыра алатынына сеніп, 1999 жылы алғашқы тендерге қатысты. Баян-Өлгий аймақтық 921 балалық мектеп құрылысының ғимаратының жобасын жасап, бәсекеге түскенімен, әуелде баға ұсынысы, жұмыс көрсеткіштері және жұмыс кестесі бойынша қабыл алынғанымен техникалық шарттары қанағатсыз деген себеппен қабылданбай қалыпты. Дегенмен бағына орай министрліктегілер «Келешектегі жұмыс бағыттарың мен құрылыс салу жобаңды таныстырып көр» депті. Дәл сол кезде Баян-Өлгийде жұмыссыз қалған 250 таңдаулы инженердің кейбіреулерінің арыз, дипломдарын сөмкесінен шығарып көрсеткен екен. Ол инженерлердің жұмыстан шығарда өз-өз иелігіндегі техникаларын жекешелендіріп алғаны туралы мәліметтерді де көрсетіпті. Міне, осылайша орынбасары екеуі арасында бір мотоцикль, екі күрекпен жұмысын бастаған «Көшелік» компаниясы сол жолғы тендер жұмысын дәл уақытында аяқтап, өткізіп бергеннен бергі өткен аз уақыт ішінде ешқандай грант, несие алмай-ақ өз қаржысымен жұмыстап, құрылыс саласындағы іс-әрекетін табысты жалғастырып келеді.

БАСТЫ ШАРТ – КӘСІБИ БІЛІКТІЛІК

Х.Мүпти мырза еңбек жолын бастағаннан бері кәсіби білікті болу шарттарын қатаң ұстанып келеді. Алғашқы тендерді жеті-ақ адам құрамында жүзеге асырғанымен олардың барлығы өз саласында оннан артық жыл жұмыстаған, әрбіреуі бестен артық құрылыс салып үлгірген іскерлер еді.

«Пайда бизнестің ең бірінші мақсаты емес. Ең бастысы – Баян-Өлгийлік құрылысшылар Моңғолия көлемінде танылуға тиіс. Жиырма жыл қайнап тұрған құрылыс саласы жалғыз жылда күйрегенін көрген кездегі өкінішім де менің мақсатымның асқақ болуына әсер еткен шығар. Егер сол кездегі қуаты қалпында, адамдары орнында, жұмысы жалғаса берген болса тек батыс өңір емес, ел көлеміне атағы жайылған ірі құрылыс корпорациясына айналдыру мүмкіндігі толық еді», – дейді Х.Мүпти мырза салмақты мінезімен.

Ол кісінің терең ойы мен байсалдылығы оны тек отбасында ғана емес, аймағы мен ел-жерінде де зор бедел, үлкен атақ-абыройға кенелткенін көргенде мақтан тұтпасқа шара жоқ. Ол басқаратын «Көшелік» компаниясы орнағаннан бері 250 құрылыс маманын тәрбиелеп өсірді. Баян-Өлгий аймағының құрылыс-монтаж, даяшылық шаруаларының барлығы осы 250 адамның мойнында. Бұл компания өз жұмысшыларын Кәсіптік оқыту, өндіріс орталығы түлектерінен жасақтаумен бірге жылына 1 миллиард төгрөгтің кірісін тауып, қазынаға 130 миллион-дай төгрөгтің салығын төлеп, Моңғол елі көлемінде таңдаулы компания атағына да ие болған. Сондай-ақ компания жылына 50-70 адамды әлеуметтік қамсыздандыруға қамтып, жылына 200-300 ге жуық адамды тұрақты жұмыстатып, еңбекақы беріп отыр.

БІР МӘРЕДЕН БАСТА, ЫНТАЛЫСЫ ОЗСЫН

«Бизнесмен адамның ең бастапқы мақсаты сол жұмысты атқаруға деген сенімі болып табылады», – дейді Х.Мүпти мырза. Ол әлемдік миллиардерлердің өз қолымен жазған өмірбаяндары мен солар туралы кітаптарды көп оқиды және ол туралы өз пікірін:

«Басқаның қолдауынсыз табысқа жеткен ешкім жоқ. Миллиардерлердің бәрі де басқаларға сеніп, сенімін ақтап қана табысқа жеткен»,-деп білдірді.

Моңғолияның өкіметін екінің бірі кінәлап жатса да Х.Мүптидің ол туралы ойы да мүлдем өзгеше. «Адамдар барлығын өкіметтен көреді,- дейді ол,- Алайда біз шетелге шығып бизнеспен айналысуға да мүмкіндігі мол қоғамда тіршілік етіп отырмыз. Шын мәнінде біздегі алым-салық та сондай ауытпалық түсірмейді. Бастысы, заң бұзғандар ғана алым-салық мәселесіне байланысады. Әркім жақсы тырысатын болса біздегі жағдай қолайсыз емес». Қазір барлығын бір үлгіде жасаудан бас тартқан заман. Ол өміріне де, шаруасына да өкіметтен жариялаған «Бір мәреден баста, ынталысы озсын» деген бәсекедей көретінін айтады.

Азаматтары қуатты болса ғана өкімет қуаты болатынына сенетін Х.Мүпти мырза Қытайдың шекарасын асқанда алым-салық төлеп, өз елінің шекарасына кіргенде салықтан қашқақтайтындардың ұстанымын қолдамайды. Ол адамның шын ниеті мен адалдығы ғана қуатты азаматты туғызатынын алға тартады.

САРА БАҒЫТ

Мақсаты биік адам кез келген тосын жайды да алдын-ала есепке алып, үнемі оған дайын болары хақ. Х.Мүпти мырза елді мекендерді қазірден бастап жан-жақты жоспарлап, түтінсіз, қоқыссыз, адам денсаулығына жайлы үйлерді көптеп салудың маңыздылығына ерекше тоқталды. Орташа күнкөрісті азаматтарды молайту, яғни барлығы сапалы үйде тіршілік ететін заманды армандайтын ол бұл мәселені шешудің нақты жолдарын да ұсынады. Ол Үкімет тарапынан жүзеге асырылып жатқан саясаттың да кемшіліктерін тілге тиек етіп, тек қана мемлекеттік қызметкермен шектелмей шағын кәсіпкерлерді де ипотека несиесіне қамтып, пәтер үйлі болғызудың маңызын атап көрсетті. Бизнесмендердің өкіметтен өтінері – коммерциялық банкілердің іс-қызметін ашық қылып, несие шарттарын жеңілдету керек.

«Нарықтың өзі несиеге сүйенген қоғам болып табылады. Сондықтан неғұрлым көп адамды әлеуметтік қамсыздандыруға қамтығанша, мүмкіндігінше несие өсімін азайтып, салықты тұрақты алған жөн. Мысалы, біз бір миллиард төгрөг кірісінен 130 миллион төгрөгтің салығын төлейміз, ал ұсақ саудагерлер 2 миллиард төгрөг кірісінен патент төлемі деп 120 000 төгрөг қана төлейді. Осы жағдайды бір ыңғайына келтіріп, салық жүйесін сауықтырған жөн», – дейді ол.

Баян-Өлгий аймағы орталығында 6 қабат алғашқы жартылай әйнек конструкциялы ғимарат салынған екен. Оны салған – Х.Мүпти мырза басқаратын «Көшелік» компаниясы. Кең алқапта емес, бар-жоғы 10х12 шаршы метр алаңды қалай тиімді пайдаланудың үлгісі болған кәсіби жоғары деңгейдегі туынды болыпты. Біркелкі әрі көрнекті болғызу үшін жалғыз айдың ішінде салынған. Басқаға да үлгі болған, қаржыландырушылардың да ынтасын тартар, көп мақсатты алдына қойып жасалған үлкен бір жасампаз іс болғаны көрініп тұр.

Аймақтағы құрылыс-монтаж, даяшылықтың 80 пайызын жалғыз еңсеретін бұл компанияның директоры Х.Мүпти мырза өзі де жұмысына ғылыми негізді басшылық етіп, интеллектуалдық туындыларды да көп зерттеп, іске асырып келген екен. Оның қоғамдық жауапкершілік саласында атқарған шаруалары туралы жаза беруге  электронды журналдың аз беті жетпес.

Моңғолияда

Моңғолия мен Словения арасындағы сауда айналымы 21 млн.долларды құрап отыр

Published

on

25 қыркүйек, KAZNEWS. Моңғолия Президенті У.Хүрэлсүх Словения Республикасының Президенті Борут Пахормен кездесті.

Моңғолия Президенті Ухнаагийн Хүрэлсүх Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының 77-сессиясына қатысу барысында Словения Республикасының Президенті Борут Пахормен кездесті.

Моңғолия Президенті кездесу барысында Моңғолия мен Словения арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастардың орнағанына 30 жыл толуы қарсаңында кездесіп отырғанына қуанышты екенін жеткізді.

Тараптар арасындағы дәстүрлі және достық қарым-қатынастарды тереңдетуге, екіжақты және көпжақты ынтымақтастықты белсенді түрде ілгерілетуге ниетті екенін айтты.

Тараптар экономика, білім, ғылым, туризм, орман шаруашылығы салаларындағы қарым-қатынастар мен ынтымақтастықты кеңейтуге және дамытуға толық мүмкіндік бар екенін атап өтті.

Естеріңізге салсақ, Моңғолия мен Словения арасындағы сауда айналымы 21 млн.долларды құрап отыр.

 

Continue Reading

Моңғолияда

Президент БҰҰ Бас Ассамблеясының 77-сессиясына қатысады

Published

on

20 қыркүйек, KAZNEWS. Моңғолия Президенті Ухнаагийн Хүрэлсүх Нью-Йоркке жұмыс сапарымен барады, деп хабарлайды President.mn.

Президент БҰҰ Бас Ассамблеясының 77-сессиясының Жалпы дебатына қатысып сөз сөйлейді.

Сонымен қатар Ухнаагийн Хүрэлсүх БҰҰ-ның Бас хатшысы Антонио Гутеррешпен және бірқатар мемлекет басшыларымен екіжақты кездесу өткізеді деп жоспарланып отыр.

 

Сілтемесіз жаңалық оқисыз ба? Онда Telegram желісінде парақшамызға тіркеліңіз! 

Continue Reading

Моңғолияда

“Жас талап 4” жинағы жарық көрді

Published

on

19 қыркүйек, KAZNEWS. Улаанбаатардағы жиырмаға жуық жас қаламгерлердің өлеңдері енген “Жас талап 4” кітабының ашылу салтанаты болып өтті.

Бұл бастама “Алаш Моңғолия” мемлекеттік емес ұйымының ұйымдастырумен осыдан 4 жылдан бері үрдіске айналған 4-ші жыр жинақ оқырман қауымға ұсынылып отыр.

Кезекті жыр жинаққа ақын, жазушы, аудармашы Байыт Қабанұлы сарапшылық етсе, жас қаламгерлер Үміт Адайқызы мен Сүйеніш Талғатбекұлы баспаға дайындаған.

Салтанатты рәсімге Моңғолияның Еңбек және әлеуметтік қорғау вице министрі Зульфикар Сарқытұлы, Моңғол елінің мәдениетіне еңбек сіңірген қайраткер, ақын, халық жазушысы, доктор, профессор Сұлтан Тәукейұлы, ақын, жазушы, аудармашы Байыт Қабанұлы, ММУ-нің француз тілі мұғалімі, доктор Алтынгүл Болатқызы, “Арулар” одағының төрайымы, “Ару жұлдыздар” журналының редакторы Айнагүл Сарайқызы, аудармашы, тіл маманы Самат Насырұлы, Қазақстан республикасынан кәсіпкер Сырымбек Тауұлы мен ақын Дәурен Бақытқажы қатарлы азаматтар, өнер сүйер студент жастар қатысты.

Авторлары кітапқа алғы сөз арнап, ақыл кеңес берген ақын Байыт Қабанұлына, қаражылай демеушілік жасаған Зульфикар Сарқытұлына арнайы алғыс білдіреді.

Естеріңізге салсақ, “Жас талап-5” жинағы баспаға әзірленуде, алдағы уақытта оқырман қауымға жол тартатын болады.

Continue Reading

Моңғолияда

Ухнаагийн Хүрэлсүх ШЫҰ саммитіне қатысады

Published

on

13 қыркүйек, KAZNEWS. Моңғолия Президенті Ухнаагийн Хүрэлсүх Шанхай ынтымақтастық ұйымының саммитіне қатысады.

Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің кезекті отырысы 14-18 қыркүйек аралығында Самарқанд қаласында өтеді. 

Өзбекстан президенті баспасөз қызметінің хабарлауынша, Шанхай ынтымақтастық ұйымының лидерлері 2019 жылдан бері алғаш рет бірге жиналады, бұл саммитте Өзбекстанның ұйымға төрағалығы аяқталады.

Мәліметке қарағанда, саммитке Өзбекстан президенті Шавкат Мирзияев, Ресей президенті Владимир Путин, ҚХР төрағасы Си Цзиньпин, Үндістан премьер-министрі Нарендра Моди, Пәкістан премьер-министрі Шахбаз Шариф, Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев, Қырғызстан президенті Садыр Жапаров, Тәжікстан президенті Эмомали Рахмон, Беларусь президенті Александр Лукашенко, Иран президенті Ибрагим Раиси, Моңғолия президенті Ухнаагийн Хүрэлсүх, Түркия президенті Режеп Тайип Ердоған, Әзербайжан президенті Ильхом Әлиев, Түркіменстан президенті Сердар Бердымұхамедов және Армения премьер-министрі Никол Пашинян қатысады.

Саммитте Моңғолия, Ресей, ҚХР-ның үш жақты кездесуі өтеді деп күтілуде.

Естеріңізге салсақ, Шанхай Ынтымақтастық Ұйымына (ШЫҰ) мүше мемлекеттер басшыларының кездесуі 2021 жылдың 16-18 қыркүйегінде Тәжікстан Республикасының астанасы Душанбеде өтіп, 2021 жылы Моңғолия ШЫҰ -ға мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің кеңейтілген отырысына бақылаушы ретінде қатысуда, ал президент У.Хүрэлсүх отырыста онлайн форматта сөз сөйлеген болатын. 

Continue Reading
Advertisement

Бізге жазылыңыз

Сөзге тиек

Дерек2 weeks ago

Баян-Өлгий аймағынан 8 түлек «Жолдау-2100» стипендиясының иегері атанды

19 қыркүйек, KAZNEWS. Баян-Өлгий аймағынан 8 түлек Моңғолия Президентінің «Жолдау-2100» стипендиясының иегері атанды. Бұл туралы Kaznews.mn Моңғолия Президентінің Баспасөз қызметіне...

Дерек3 weeks ago

Топ-10 Моңғолияның белгілі актерлері

14 қыркүйек, KAZNEWS. Моңғолияның ұлттық кино өндірісі қарқынды дамып келеді. Казньюс ақпарат агенттігінің көзқарасы бойынша осы саладағы үздік деген он...

Дерек4 weeks ago

Моңғолияның 2050 жылға дейінгі стратегиясының 9 бағыты

Моңғолия 2020 жылы елдің “2050 стратегиясын” жасақтаған. Оны ел үкіметі министрлермен, қоғам қайраткерлері және саясаттанушылармен бірлесе отырып жасаған. 2050 стратегиясы...

Дерек1 month ago

Құтлық Елтеріс қағанға арналған көне түркі дәуіріне тиесілі ғұрыптық кешені табылды

KAZNEWS. Улаанбаатар. 2022 жылғы 25 тамыз – Халықаралық Түркі академиясы мен Моңғолия академиясының Тарих және археология институты бірлесіп жүргізген «Номгон-2022»...

Дерек2 months ago

Шахматтың жаңа жұлдызы Б.Мөнгөнзул туралы 10 дерек

12 тамыз, KAZNEWS. Үндістанның Ченнай қаласында шахмат олимпиадасы деп аталатын 44-ші Дүниежүзілік шахмат олимпиадасы жүріліп өтті. Моңғолиядан Э.Гурванбаатар бастаған ұлттық...

Кітаптан үзінді...2 months ago

Түркияда “Қaзiргi Моңғолия қaзaқ әңгiмесi” атты кітап жарық көрді

09 тамыз, KAZNEWS. Түркиядa “GÜNÜMÜZ MOĞOLİSTAN KAZAK ÖYKÜSÜ” (Қaзiргi Моңғолия қaзaқ әңгiмесi) деген кiтaп жaрық көрдi. Әйгiлi HECE (XЕЖЕ) бaспaсынaн...

Дерек2 months ago

Ахмет Байтұрсынұлы туралы 20 дерек

Ұлттың рухани көсемі Ахмет Байтұрсынұлының 150 жылдығына орай өмірінің ең өзекті кезеңдерінен 20 дерек ұсынамыз. 1. Ахмет Байтұрсынұлының нақты туған...

Дерек2 months ago

Твиттердегі белсенді президент кім?

25 шілде, KAZNEWS. Әлемдік көшбасшылардың 85 пайызы твиттер желісін қолданады. Ең көп оқырмандары бар президент ол – Нарендра Моди. Үндістан...

Басты назарда