Connect with us

Моңғолияда

Мүпти Қабылұлы – БАТЫС ӨЛКЕНІҢ ЖАСАМПАЗЫ

Published

on

Жиырма төрт жасар инженер Мүпти Қабылұлы алғаш Баян-Өлгий аймағының Құрылыс тресіне жұмысқа орналасқанда бұл ұжымда 1650 жұмысшы бар еді. Қоғам ауысып жатқан дүрбелең шақта олар жұмыссыз сергелдеңге салынып, біразы еңбек шартымен Қазақстанға кетіп, қалғандары сауда қуып жан сақтап, ақыры жалғыз жылдың ішінде 50-дей ғана адам қалды. Өмірдің қатаң шындығы оны бала кезінен армандаған кәсібін жалғастыру мен күнкөріс жолын қуудың қайсы бірін таңдауға мәжбүрледі. Жағдайды жақсылап саралап баққан ол «адам барда оған баспана қашан да керек. Қоғам орнына келер, орнына келтіруге ат салысайын» деген шешімге келіп, 1996 жылы «Көшелік» компаниясын құрады.

ІЗДЕГЕН ЖЕТЕР МҰРАТҚА

Құрылыс экономисті мамандығын игеріп, еңбек жолын Улаанбаатар қаласында бастаған Х.Мүпти инженер туған жері Баян-Өлгий аймағының 4-құрылыс тресіне келіп жұмыстай бастады. Сол кездегі күллі Моңғолия қоғамын дүр сілкіндірген өзгерістер құрылыс саласын да шарпыды. Қызметтестерінің қатары сиреп, азайып бара жатқанына өкінгенмен қолдан келер қайла жоқ. Ол ең әуелі құрылысшылардың әл-ауқатын көтеру, дені дене күшін қажет ететін алаң жұмыстарын жаңаша ұйымдастырып, басқару жүйесін жетілдіру жолдарын қарастырып, өзі жеке компания құруға белді бекем буды.

Осылайша «Көшелік» компаниясы Баян-Өлгий аймағы тарихында аз уақыт ішінде құрылыс саласын түбегейлі жаңғыртты. Өлгий қаласындағы салынып бітпеген Кеден ғимаратын салуға қаладан әскерлер келе бастағанда Балжинням деген адам Х.Мүптиге «құрылыс лицензиясын» алуға кеңес берген екен. Сол кеңес бойынша ол 350 000 төгрөгтің лицензиясын орайластыру үшін Улаанбаатарға аттанды. Сол кезде Құрылыс министрлігінде жұмыстап жүрген, қазіргі Моңғолия Ұлттық Құрылыс Ассоциациясының атқарушы директоры Г.Оюун оның бұл қылығына таң қалып, «осынша ақшамен одан да сауда істегенің пайдалы ғой» деп ақылын айтқан.

Ешқандай кепіл қаражаты болмаса да жас инженер әріптестерін ұйымдастыра алатынына сеніп, 1999 жылы алғашқы тендерге қатысты. Баян-Өлгий аймақтық 921 балалық мектеп құрылысының ғимаратының жобасын жасап, бәсекеге түскенімен, әуелде баға ұсынысы, жұмыс көрсеткіштері және жұмыс кестесі бойынша қабыл алынғанымен техникалық шарттары қанағатсыз деген себеппен қабылданбай қалыпты. Дегенмен бағына орай министрліктегілер «Келешектегі жұмыс бағыттарың мен құрылыс салу жобаңды таныстырып көр» депті. Дәл сол кезде Баян-Өлгийде жұмыссыз қалған 250 таңдаулы инженердің кейбіреулерінің арыз, дипломдарын сөмкесінен шығарып көрсеткен екен. Ол инженерлердің жұмыстан шығарда өз-өз иелігіндегі техникаларын жекешелендіріп алғаны туралы мәліметтерді де көрсетіпті. Міне, осылайша орынбасары екеуі арасында бір мотоцикль, екі күрекпен жұмысын бастаған «Көшелік» компаниясы сол жолғы тендер жұмысын дәл уақытында аяқтап, өткізіп бергеннен бергі өткен аз уақыт ішінде ешқандай грант, несие алмай-ақ өз қаржысымен жұмыстап, құрылыс саласындағы іс-әрекетін табысты жалғастырып келеді.

БАСТЫ ШАРТ – КӘСІБИ БІЛІКТІЛІК

Х.Мүпти мырза еңбек жолын бастағаннан бері кәсіби білікті болу шарттарын қатаң ұстанып келеді. Алғашқы тендерді жеті-ақ адам құрамында жүзеге асырғанымен олардың барлығы өз саласында оннан артық жыл жұмыстаған, әрбіреуі бестен артық құрылыс салып үлгірген іскерлер еді.

«Пайда бизнестің ең бірінші мақсаты емес. Ең бастысы – Баян-Өлгийлік құрылысшылар Моңғолия көлемінде танылуға тиіс. Жиырма жыл қайнап тұрған құрылыс саласы жалғыз жылда күйрегенін көрген кездегі өкінішім де менің мақсатымның асқақ болуына әсер еткен шығар. Егер сол кездегі қуаты қалпында, адамдары орнында, жұмысы жалғаса берген болса тек батыс өңір емес, ел көлеміне атағы жайылған ірі құрылыс корпорациясына айналдыру мүмкіндігі толық еді», – дейді Х.Мүпти мырза салмақты мінезімен.

Ол кісінің терең ойы мен байсалдылығы оны тек отбасында ғана емес, аймағы мен ел-жерінде де зор бедел, үлкен атақ-абыройға кенелткенін көргенде мақтан тұтпасқа шара жоқ. Ол басқаратын «Көшелік» компаниясы орнағаннан бері 250 құрылыс маманын тәрбиелеп өсірді. Баян-Өлгий аймағының құрылыс-монтаж, даяшылық шаруаларының барлығы осы 250 адамның мойнында. Бұл компания өз жұмысшыларын Кәсіптік оқыту, өндіріс орталығы түлектерінен жасақтаумен бірге жылына 1 миллиард төгрөгтің кірісін тауып, қазынаға 130 миллион-дай төгрөгтің салығын төлеп, Моңғол елі көлемінде таңдаулы компания атағына да ие болған. Сондай-ақ компания жылына 50-70 адамды әлеуметтік қамсыздандыруға қамтып, жылына 200-300 ге жуық адамды тұрақты жұмыстатып, еңбекақы беріп отыр.

БІР МӘРЕДЕН БАСТА, ЫНТАЛЫСЫ ОЗСЫН

«Бизнесмен адамның ең бастапқы мақсаты сол жұмысты атқаруға деген сенімі болып табылады», – дейді Х.Мүпти мырза. Ол әлемдік миллиардерлердің өз қолымен жазған өмірбаяндары мен солар туралы кітаптарды көп оқиды және ол туралы өз пікірін:

«Басқаның қолдауынсыз табысқа жеткен ешкім жоқ. Миллиардерлердің бәрі де басқаларға сеніп, сенімін ақтап қана табысқа жеткен»,-деп білдірді.

Моңғолияның өкіметін екінің бірі кінәлап жатса да Х.Мүптидің ол туралы ойы да мүлдем өзгеше. «Адамдар барлығын өкіметтен көреді,- дейді ол,- Алайда біз шетелге шығып бизнеспен айналысуға да мүмкіндігі мол қоғамда тіршілік етіп отырмыз. Шын мәнінде біздегі алым-салық та сондай ауытпалық түсірмейді. Бастысы, заң бұзғандар ғана алым-салық мәселесіне байланысады. Әркім жақсы тырысатын болса біздегі жағдай қолайсыз емес». Қазір барлығын бір үлгіде жасаудан бас тартқан заман. Ол өміріне де, шаруасына да өкіметтен жариялаған «Бір мәреден баста, ынталысы озсын» деген бәсекедей көретінін айтады.

Азаматтары қуатты болса ғана өкімет қуаты болатынына сенетін Х.Мүпти мырза Қытайдың шекарасын асқанда алым-салық төлеп, өз елінің шекарасына кіргенде салықтан қашқақтайтындардың ұстанымын қолдамайды. Ол адамның шын ниеті мен адалдығы ғана қуатты азаматты туғызатынын алға тартады.

САРА БАҒЫТ

Мақсаты биік адам кез келген тосын жайды да алдын-ала есепке алып, үнемі оған дайын болары хақ. Х.Мүпти мырза елді мекендерді қазірден бастап жан-жақты жоспарлап, түтінсіз, қоқыссыз, адам денсаулығына жайлы үйлерді көптеп салудың маңыздылығына ерекше тоқталды. Орташа күнкөрісті азаматтарды молайту, яғни барлығы сапалы үйде тіршілік ететін заманды армандайтын ол бұл мәселені шешудің нақты жолдарын да ұсынады. Ол Үкімет тарапынан жүзеге асырылып жатқан саясаттың да кемшіліктерін тілге тиек етіп, тек қана мемлекеттік қызметкермен шектелмей шағын кәсіпкерлерді де ипотека несиесіне қамтып, пәтер үйлі болғызудың маңызын атап көрсетті. Бизнесмендердің өкіметтен өтінері – коммерциялық банкілердің іс-қызметін ашық қылып, несие шарттарын жеңілдету керек.

«Нарықтың өзі несиеге сүйенген қоғам болып табылады. Сондықтан неғұрлым көп адамды әлеуметтік қамсыздандыруға қамтығанша, мүмкіндігінше несие өсімін азайтып, салықты тұрақты алған жөн. Мысалы, біз бір миллиард төгрөг кірісінен 130 миллион төгрөгтің салығын төлейміз, ал ұсақ саудагерлер 2 миллиард төгрөг кірісінен патент төлемі деп 120 000 төгрөг қана төлейді. Осы жағдайды бір ыңғайына келтіріп, салық жүйесін сауықтырған жөн», – дейді ол.

Баян-Өлгий аймағы орталығында 6 қабат алғашқы жартылай әйнек конструкциялы ғимарат салынған екен. Оны салған – Х.Мүпти мырза басқаратын «Көшелік» компаниясы. Кең алқапта емес, бар-жоғы 10х12 шаршы метр алаңды қалай тиімді пайдаланудың үлгісі болған кәсіби жоғары деңгейдегі туынды болыпты. Біркелкі әрі көрнекті болғызу үшін жалғыз айдың ішінде салынған. Басқаға да үлгі болған, қаржыландырушылардың да ынтасын тартар, көп мақсатты алдына қойып жасалған үлкен бір жасампаз іс болғаны көрініп тұр.

Аймақтағы құрылыс-монтаж, даяшылықтың 80 пайызын жалғыз еңсеретін бұл компанияның директоры Х.Мүпти мырза өзі де жұмысына ғылыми негізді басшылық етіп, интеллектуалдық туындыларды да көп зерттеп, іске асырып келген екен. Оның қоғамдық жауапкершілік саласында атқарған шаруалары туралы жаза беруге  электронды журналдың аз беті жетпес.

Моңғолияда

Алтынгүл Дәлелқызы: Көктемгі кітап мерекесі 20 мамырда өтеді

Published

on

15 мамыр, KAZNEWS. Көктемгі Ұлттық кітап мерекесі 2022 жылғы 20 мамыр күні орталық алаңда өтеді. Бұл туралы Ақтан Бабиұлы атындағы Орталық кітапхана директоры Алтынгүл Дәлелқызы хабарлады.

Моңғолия Парламентінің спикері Г.Занданшатардың бастамасымен 20 мамыр күні Өлгий қаласы “Ікей батыр” атындағы орталық алаңда көктемгі “Ұлттық кітап мерекесі” өтпек.

31-рет өткізелетін кітап мерекесі Өлгий қаласының қонақтары мен тұрғындарының мәдени өміріндегі маңызды оқиға болмақ.

Ұлттық кітап мерекесіне балабақшалар да қамтылады. Олар ең кішкентай оқырмандармен жасөспірімдерге ертегілер бейнесіндегі кейіпкерлер ойыны мен парадын көрсетеді.

Көрерменге кітап алмасу акциясы мен ең сирек кездесетін кітаптар көрмесі ұсынылады.

Сондай ақ, кітапханаға жанашырлық танытып жүрген азаматтарға арнайы құрмет көрсетіледі. 

Continue Reading

Моңғолияда

Еркінбек Бөденұлы аймақтық Журналистер одағының төрағасына тағайындалды

Published

on

13 мамыр, KAZNEWS. Еркінбек Бөденұлы аймақтық Журналистер одағының төрағасына тағайындалды. 

Баян-Өлгий аймағының Журналистер одағы “Дүниежүзілік баспасөз еркіндігі” күніне орай 11 мамырда конференция ұйымдастырды. Бұл конференцияға аймақтағы барлық БАҚ өкілдері, белсенді тілшілер қатысты. 

Одақ төрағасының қызметін атқарушы Еркінбек Бөденұлы одақтың тарихын таныстырып, бұған дейінгі атқарған жұмыстары жөнінде есеп берді. 

Одақтың бұрыңғы төрағалары Сәбет Насырұлы мен Өмірбек Биқұмарұлы БАҚ саласындағы заңнамалар, жаңа медиалар туралы, Ховда университетінің аймақтағы филиалының ғылыми жетекшісі Хиналған Жылқыайдарқызы журналистика саласы және журналистердің қостілді білімі туралы баяндама жасады.

Конференцияға жиналған БАҚ өкілдері Моңғол Заман газетінің редакторы Асылбек Рахатұлн, ақын Жанат Боқашұлын, журналист Вася Бұлшыпұлын  еске алып, 1 минут үнсіздік жариялады.

Өмірбек Биқұмарұлы одақ төрағасын рәсімдеуге байланысты ұсыныс білдіріп, БАҚ өкілдері бірауыздан Еркінбек Бөденұлын Баян-Өлгий аймағының Журналистер одағы төрағасына тағайындады. 

Аймақтық Бұқаралық радиосының тілшісі Маржан Кәкейқызы мен Дербес телеарнасының журналисті Жұлдыз Жұмағұлқызы “Баспасөз саласының озат қызметкері” төсбелгісімен марапатталды.

Аймақ әкімінің “Құрмет громатасы” Алтайньюс газетінің редакторы Жексенбай Қайыпұлы, Моңғол заман газетінің тілшісі Айгүл Ұстапқызы, Алтай сұмындық белсенді тілші Мерғалым Жәнімханұлы, Саян ТВ тілшісі Б.Энх-Уянга -ға, Аймақтық Азаматтар Өкілдері Хуралының “Құрмет громатасы” Озат Ешмайұлы мен Тілектес Ақынбекұлына табыс етілді.

Шұғыла журналының арнайы марапаты журналист Нұрболат Өнерханұлы мен Айбота Әлиханқызына, Радионың арнайы сыйлығына Хобда аймағының зейнеткер ұстаз, аға журналист Шілдебай Қыранбайұлы,  Көкмайнақ ауыл Қизатхан, Мағауия Сұлтанияұлы атындағы сыйлыққа журналист Аманбек Қанайұлы, Қажекбер атындағы сыйлыққа С.Әнсар, Қуатай атындағы сыйлыққа Муратбай Қажыбайұлы, Өлгий сұмыны “Құрмет медалы” -мен Баяннуур сұмындық З.Қонай, Ногооннуур сұмындық З.Қатпа ағамызға берілді.

Казньюс ақпарат агенттігі де бұл конференцияда аға журналист Тілеухан Ақбайұлы мен Қабдыраш Жекейұлына арнайы дайындаған марапатын құрылтайшысы Өмірбек Қабайұлы табыс етті.

Continue Reading

Моңғолияда

Қарттарға жеңілдікпен демалуға арналған арасандар мен шипажайлар ТІЗІМІ

Published

on

«Қарттар туралы» заңға сәйкес, қарттар жылына бір рет жеңілдікпен шипажайларға демалуға құқылы.

Сондықтан биылғы жылы Моңғолиянығ Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау бас басқармасының тендерін жеңіп алған қарттарға жеңілдікпен берілетін демалыс орындарының тізімін ұсынып отырмыз.

Тізімнен Баян-Өлгий аймағынан “Шегіртай арасаны” шипажайын көруге болады. 

Continue Reading

Моңғолияда

Моңғолияның экс-президенттері ақылдасу алқасын құрады

Published

on

Моңғолия Президенті, Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің төрағасы У.Хүрэлсүх елдің экс-президенттерімен кездесу өткізді. Бұл туралы Моңғолия Президентінің баспасөз қызметі хабарлады.

Кездесуге Моңғолия Президенті лауазымын атқарған П.Очирбат, Н.Багабанди, Н.Энхбаяр, Ц.Элбэгдорж және Х.Баттулга қатысты.

Кездесу барысында еліміздің әлеуметтік-экономикалық жағдайы, сыртқы және ішкі факторлар және басқа да мәселелер жөнінде пікір алмасылды.

Моңғолияның ұлттық қауіпсіздігі, ұлт бірлігі, сыртқы және ішкі саясаттағы мәселелері бойынша бұрыңғы Мемлекет басшылары тығыз ынтымақтастықта болып, ақылдасу алқасын Моңғолияның Ұлттық қауіпсіздік кеңесі жанынан құру қажет деп шешті.

Continue Reading
Advertisement

Бізге жазылыңыз

Сөзге тиек

Дерек1 week ago

29 жастағы Айсулуу Тыныбекова туралы 29 дерек

9 мамыр, KAZNEWS. Қырғыз елінің мақтанышы, еркін күрестен олимпиада ойындарының күміс жүлдегері, әлемнің екі дүркін чемпионы Айсулуу Тыныбекова 29 жасқа...

Дерек1 week ago

Моңғолия азаматтары 60 елге визасыз бара алады

KAZNEWS – 2021 жылдың 1 қазанынан бастап қарапайым паспорты бар Моңғолия азаматы 25 шет мемлекетке 14-90 күнге визасыз баруға құқылы....

Дерек2 weeks ago

Оңтүстік Корея Моңғолиялық туристер үшін 30 күн визасыз режимге көшті

Оңтүстік Корея үкіметі маусымның 1 күнінен бастап Моңғолия, Вьетнам, Филиппин, Индонезия қатарлы елдің 5 және одан жоғары құраммен келетін туристер...

Дерек3 weeks ago

Илон Маск Twıtter-ге қазақ тілін енгізе ма?

26 сәуір, KAZNEWS. Илон Маск Twıtter-ді сатып алған соң оған бірқатар өзгеріс енгізетінін айтты. Бұл туралы KazUnite.com хабарлады. Әзірге 23...

Дерек3 weeks ago

Ә.Базар мен Т.Аягүл моңғолиялық Forbes-тің «30-ға дейінгі 30» рейтингіне енді

27 сәуір, KAZNEWS. Базар Әшімұлы мен Аягүль Тілейханқызы моңғолиялық Forbes-тің «30-ға дейінгі 30» рейтингіне енді. Бұл туралы KazNews АА Forbes...

Дерек2 months ago

Еліміздегі 400 ге жуық бүркітшінің 80 пайызы 30-70 жас аралығындағы ерлер

14 наурыз, KAZNEWS. Еліміздегі 400 ге жуық бүркітшінің 80 пайызы 30-70 жас аралығында ерлер. Бұл ақпаратты Моңғолияның Қоршаған ортаны қорғау...

Дерек2 months ago

Цэнгэл өлкесінде жұмыстайтын “ЭС ЖИ Групп” компаниясындағы бос жұмыс орындар

Цэнгэл өлкесінде жұмыстайтын “ЭС ЖИ Групп” компаниясындағы бос жұмыс орындар жарияланды. Үміткерлерді 13 наурызға дейін тізімдейді. Мекен жайы: Баян-Өлгий аймағы,...

Дерек2 months ago

Осы наурызда Улаанбаатарда қандай концерттерді көру керек

Нұр тобы Баян-Өлгий аймағының эстрадасының танымал тобы “Нұр тобы” Улаанбаатар қаласында гастролдық сапармен барып, Тәуелсіздік сарайында жеке концерт береді. 18...

Басты назарда