Connect with us

Мәдениет

Жас композитор екі тілде де ән жазады

Published

on

Дереккөз: Azattyq.org

Моңғолия астанасы Улан-Батор қаласында тұратын Бердібек Дәулетбекұлы елдегі танымал “Mongolia’s got talent” (Моңғолия таланттары) телешоуына қатысып жатыр. Жас әнші, композитор Азаттыққа берген сұхбатында өнерге қалай келгені туралы, болашақ жоспары жайлы айтып берді.

Моңғолияның мемлекеттік телеарнасындағы “Mongolia’s got talent” (ұлыбританиялық продюсер Саймон Коуэлдің әлемдік “Got Talent” жобасының франшизасы – ред.) конкурсының бірінші турында Бердібек Дәулетбекұлы қазақ және моңғол тіліндегі әнді айтты. Төрт әділқазы да Бердібектің өнерін оң бағалап, келесі турға өткізді. Телеконкурстың екінші турында барлығы 32 қатысушы бақ сынайды.

АЛҒАШҚЫ ӘНІН 21 ЖАСЫНДА ЖАЗҒАН

26 жастағы Бердібек Дәулетбекұлы Моңғолияның Баян-өлгей аймағы Баяннуур ауданында дүниеге келген. Ол Улан-Батордағы өнер академиясын “хор дирижері” мамандығы бойынша тәмамдаған. Қазір қаладағы орта мектептердің бірінде музыка пәнінен сабақ береді. Одан бөлек, қазақ және моңғол тілінде ән жазады. Моңғолша әндерін сатып, пайда табады.

Бердібек Дәулетбекұлының “Mongolia’s got talent” телешоуындағы өнері

Бердібек оқушы кезінде мектептегі концерттерде ән айтып, мерекелік шараларға жиі қатысатын. Бірақ музыкант болу деген ой “үш ұйықтаса да түсіне кірмеген”. Мектеп бітірген соң әкесінің жолын қуып, экономист мамандығын оқымақшы болған.

– Орта мектепті бітіргеннен кейін жоғары оқу орнына құжат тапсырайын деп аймақ орталығына (Өлке қаласы – ред.) келдім. Мектепте де [экономика] бойынша дайындалдым. Бірақ жанымда еріп жүрген жездем құжаттарымды алды да, Өнер академиясына тапсырып жіберді. “Шоу менеджменті” саласы бойынша оқуға түстім. Бір жылдан кейін сабақ беретін ұстаздармен ақылдаса келе “хор дирижері” бөліміне ауыстым, – дейді ол.

Бердібек Дәулетбекұлының "Mongolia’s got talent" телешоуына қатысып жатқан сәт.

Бердібек Дәулетбекұлы ең алғашқы әнінін 21 жасында жазғанын айтады. Кейін бірге оқитын студенттердің ұсынысымен моңғол тілінде ән жаза бастаған.

– Бірге оқитын қатарластарым “сен ән жазады екенсің ғой. Моңғолша ән жазшы. Қазақ моңғолша ән қалай жазады екен” деп үгіттеді. Моңғол әндерінің құрылымы жеңіл. Бес нотаның көлемінде, музыка тілімен айтқанда – пентатоник. Алғашқы жазған әнім айналамдағы достарыма қатты ұнады. Бұл маған шабыт сыйлады. Екі тілде де ән жаза бастадым, – дейді ол.

“МОҢҒОЛИЯДА ӨНЕРМЕН ЖАҒДАЙЫН ЖАСАҒАН ҚАЗАҚ ӘНШІ АЗ”

Бердібек Дәулетбекұлы студент кезінде түрлі конкурсқа қатысып, жүлделі орындарға ие болған. Жас композитордың моңғол тіліндегі әндері көп. Оның моңғол тіліндегі шығармаларын Моңғолияның танымал әншілері де орындайды.

– Моңғолиядағы қазақ әншілеріне ән жаздырып, оған клип түсіру өте қиын. Өйткені әнді сапалы өңдейтін қазақ маман аз. Бар болғанның өзінде өте қымбат. Моңғол тілді ән өңдеушілер қазақ әнінің табиғатын түсінбейді. Бұл – бір. Екіншіден, Моңғолияда тек өнердің айналасында жүріп көтерілген, жағдайын жасаған қазақ әншілері аз. Көп әншілеріміз басқа кәсіпте жүр. Әйтпесе, әнімді орындаймын деген қазақ әншісі болса, тегін берер едім. Үшіншіден, елде моңғол ұлтынан шыққан мықты әншілер көп және олардың әлеуметтік жағдайлары да жақсы, – дейді ол.

Бердібек Дәулетбекұлы (сол жақта) Моңғолияның танымал әншісі Самадын Жавхланмен бірге. (Сурет Бердібек Дәулетбекұлының жеке мұрағатынан алынды)
Бердібек Дәулетбекұлы (сол жақта) Моңғолияның танымал әншісі Самадын Жавхланмен бірге. (Сурет Бердібек Дәулетбекұлының жеке мұрағатынан алынды)

Ол Моңғолиядағы жас қазақ композиторларының әндері моңғол әуендеріне ұқсап бара жатқандығын да мойындайды.

– Мысалы, Қытай қазақтарының әндерін тыңдап отырсаңыз, қытай әуендерінің иірімдері сезіліп тұрады. Өйткені қоршаған орта міндетті түрде ықпал етеді ғой. Сол секілді менің де әндерімде моңғол музыкасының ықпалы бар екенін сеземін. Өйткені өскен ортам, алған білімім, тіпті ішіп жүрген суым мен жұтып жүрген ауам да осы жердікі ғой. Мен одан қашып құтыла алмаймын, – деді жас әнші.

Жас сазгер болашақта Қазақстанға келіп оқып, білімін одан әрі жетілдіруді армандайды.

Бердібек Дәулетбекұлының “Ғазиз ана”, “Біз біргеміз”, “Сезім гүлі”, “Наурыз” сынды шығармалары жергілікті қазақтар жиі айтады.

Нұртай ЛАХАНҰЛЫ

Мәдениет

Халықаралық өнер сайысында Тілектес Ақылбекұлы 1 орын иеленді

Published

on

Шетелден келген қазақ өнерпаздары Тараз жұртын өз өнерлерімен тәнті етті, деп хабарлайды KazNews.mn Отандастар қорының баспасөз қызметіне сілтеме жасап.

2022 жылғы 11-12-тамыз күндері Тараз қаласындағы «Баласағұн» атындағы мәдениет сарайында «Қасиетті қазақ елі» халықаралық өнер фестивалі (бұдан әрі – Фестиваль) өтті. Фестивальға шетелдегі 8 елден келген өнерпаз қандастарымыз қатысты.

Фестиваль 11 тамызда жұмысын бастады. Бұл күні қолөнершілер бұйымдарын көрмеге орналастырды, одан бөлек барлық қатысушылар көне Тараз қаласының мәдени-тарихи жерлерімен танысып, Жамбыл облысының әкімінің қабылдауында болды.

12 тамызда қатысушылардың барлығы әр аталым бойынша күні бойы өнер көрсетті. Атап айтқанда, фестиваль аясында вокал-дәстүрлі ән айту, жыр мүшәйрасы, терме мен күй сайысы және қолөнер номинациялары бойынша 35 үміткер бақ сынасты. Айта кету керек бұл фестивльге қатысуға барлығы 140 үміткер тіркелді. Өнер фестиваліне Түркия, Иран, Монғолия, Қытай, Ресей, Украина, Өзбекстан, Қырғызстан сияқты мемлекеттерден өнерпаздар іріктелді.

Халықаралық өнер сайысының бас жүлдесін Ресейден келген қолөнерші Айнагүл Барамбаева (500 000 теңге және телевизор) иеленді.

Байқау жеңімпаздары:
І) Жамбыл атындағы “Терме мен Күй” номинациясы бойынша
І орынды (300 000 теңге) – термеші Жаңғар Мамбетназаров (Өзбекстан);
ІІ орын (200 000 теңге) – термеші Нұрсалиев Жанайдар (Ресей)
ІІІ орын (100 000 теңге) – күйші Байзуллаев Арман (Ресей)

ІІ) Роза Бағланова атындағы “Вокал, Дәстүрлі ән салу” аталымы бойынша
І орын (300 000 теңге)- Нұршат Зейіпхан, (Қытай)
ІІ орын (200 000 теңге)- Кдырова Инеш, (Украина)
ІІІ орын (100 000 теңге)- Рустам Русланов, (Қырғызстан)

ІІІ) Абай атындағы “Мүшәйра” аталымы бойынша
І орын (300 000 теңге) – Тілектес Ақылбекұлы, (Моңғолия)
ІІ орын (200 000 теңге)- Мырзатхан Танжира, (Моңғолия)
ІІІ орын (100 000 теңге) – Абдіқалиев Мейрамбек, (Өзбекстан)

ІV) “Қолөнер” аталымы бойынша
І орын (300 000 теңге) – Шалақ Қадифен, (Иран)
ІІ орын (200 000 теңге)- Ырыстанұлы Базар, (Түркия)
ІІІ орын (100 000 теңге) – Ханжарбай Сетерхан, (Моңғолия)

Одан бөлек Шерхан Мұртаза атындағы көрермен көзайымы онлайн дауыс беру бойынша термеші Дәурен Құралбек (Қытай елінен) сыйлыққа (400 000 теңге) ие болды.

Continue Reading

Мәдениет

KOBA & NY-ZA – NE BOLDY SAGAN

Published

on

KOBA & NY-ZA – NE BOLDY SAGAN

Continue Reading

Моңғолияда

Түрколог ғалым Қаржаубай Сартқожаұлының үш кітабының тұсауы кесілді

Published

on

26 шілде, KAZNEWS. Бүгін Баян-Өлгий аймағының Ақтан Бабиұлы атындағы орталық кітапханасында белгілі түркітанушы ғалым, профессор Қаржаубай Сартқожаұлының «Орхон ескерткішінің толық атласы» үш томдық еңбегі және «Керейлердің этникалық тарихы», «Тас кітаптың құпиясы» атты үш кітабының тұсауы кесілді.

Салтанатты іс-шараға аймақтық АӨХ-ның депутаты Мүпти Қабылұлы, тарихшы Қабсатор Омарұлы, Өмірбек Биқұмарұлы, ақын жазушы Рысбек Зұрғанбайұлы, Марат Бәкейұлы, Әбіжат Райханұлы, Сьезд Абайқызы, Аманжол Бәделұлы және өзге азаматтар қатысты. 

Орхон ескерткішінің толық атласы

Aтласта Моңғолия-Чехия, Моңғолия-Түркия (ТИКА), Моңғолия-Кеңес одағы біріккен экспедицияларының, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университеті экспедициясының материалдары, сондай-ақ әлем түріктанушыларының ғасырдан астам уақыт жүргізген зерттеулерінің қорытындысы пайдаланылған.

Атлас авторы байырғы түрік мәтіндерін қайта көшіріп, қайта оқыған, сондай-ақ бұрынғы зерттеушілердің қателері түзетілген, түпнұсқа мәтінінің жаңа транскрипциясы, жаңа аудармасы жасалған, жаңа түсініктемесі берілген; жартылай көшпелі дәуірдің тарихи-мәдени мұралары Атласта тегіс қарастырылып, олардың археологиялық сипаттамасы, фото, сызба суреттері тұңғыш рет толық берілген.

Атлас тілші, тарихшы, этнограф, археолог, философ, әдебиетші және мәдениеттанушы мамандарға, сондай-ақ студенттерге, магистранттарға, аспиранттарға, ізденушілерге арналған.

Керейлердің этникалық тарихы

Керейлердің этникалық тарихын зерттеу арқылы қазақ халқының тарихы ғасырлар тереңінен басталатынын дәлелдейді.

Монография тарихшыларға, студенттерге, магистранттар мен докторларға аспиранттарға, тарихты қызығып оқушыларға арналады. Бұл кітапты түркітанушы ғалым Қаржаубай Сартқожаұлы мен қытайтанушы, тарихшы Жәнімхан Ошанұлы жазып, Қаржаубай Сартқожаұлының 75 жылдық мерейтойы қарсаңында баспадан шыққан.

Тас кітаптың құпиясы

Еңбекте профессор, доктор Қаржаубай Сартқожаұлының көшпелілер мәдени құндылықтарына соңғы жылдары жасалған ғылыми мақалалары жинақталған. Оның ішінде: көшпелілер тарихы, дүниетанымы, идеологиялық құндылықтары, ру-тайпалық жүйе зерттелуімен қатар, тас бетіндегі ежелгі хунну жазулары және археологиялық қазба мұралардан табылған көне түркі мәтіндері.

Еңбек археолог, түркітанушы, тарихшы, әдебиетші, этнографтармен қатар жалпы көшпелілер тарихын қызықтаушы оқырмандарға арналған.


Түрколог ғалымның қысқаша өмірбаяны

Түріктанушы ғалым, доктор, профессор Қаржаубай Сартқожаұлы 1947 жылы 22 наурызда Моңғолияның Баян-Өлгий аймағында дүниеге келген.

1973 жылы Моңғолия мемлекеттік университетін бітірген. 1985–1988 жылдары Ленинградтағы Шығыстану институтының аспирантурасында оқыған. 1973–1975 жылдары Баян-Өлгий аймағында №10 мектепте ұстаз, 1975–1989 жылдары Моңғолия Ғылым академиясы Тарих институтының аға ғылыми қызметкері, 1989–1995 жылдары Түркі-Қазақ ғылыми орталығының аға ғылыми қызметкері, директоры, 1995–1998 жылдары Баян-Өлгий аймағының Азаматтар Өкілдері Хуралы (аймақтық мәслихат) төрағасы, 1995–1998 жылдары Моңғолия Ғылым академиясы Түркі-Қазақ ғылыми орталығының директоры болған.

1990 жылғы сайлауда Халық Ұлы Хуралы депутатына сайланып, 1992 жылғы Моңғолияның Негізгі заңын бекітісуге ат салысқан. 

2001 жылдан Еуразия Ұлттық университетінің Эпиграфика және этнография зертханасының меңгерушісі.

Тарих ғылымының кандидаты, профессор. «Қош бол, апа!», «Қыранның қазасы», «Сәйгүліктер» атты көркем прозалық кітаптардың, 100-ге жуық ғылыми мақалалардың авторы.

Continue Reading

Мәдениет

Төлеген Жапарұлының “Ай хой 25” атты ән кеші өтеді

Published

on

KAZNEWS. 20 шілде күні сағат 17:00 және 20:00 -де М.Құрманхан атындағы Музыкалы драма театрында Мұқан Төлебаев атындағы музыка училищесінің түлегі, Құрманғазы атындағы Қазақ Консерваториясының студенті Төлеген Жапарұлының “Ай хой 25” атты ән кеші өтеді.

Байланыс телефоны: 9999 9844, 9541 9441

Continue Reading
Advertisement

Бізге жазылыңыз

Сөзге тиек

Дерек1 week ago

Баян-Өлгий аймағынан 8 түлек «Жолдау-2100» стипендиясының иегері атанды

19 қыркүйек, KAZNEWS. Баян-Өлгий аймағынан 8 түлек Моңғолия Президентінің «Жолдау-2100» стипендиясының иегері атанды. Бұл туралы Kaznews.mn Моңғолия Президентінің Баспасөз қызметіне...

Дерек2 weeks ago

Топ-10 Моңғолияның белгілі актерлері

14 қыркүйек, KAZNEWS. Моңғолияның ұлттық кино өндірісі қарқынды дамып келеді. Казньюс ақпарат агенттігінің көзқарасы бойынша осы саладағы үздік деген он...

Дерек3 weeks ago

Моңғолияның 2050 жылға дейінгі стратегиясының 9 бағыты

Моңғолия 2020 жылы елдің “2050 стратегиясын” жасақтаған. Оны ел үкіметі министрлермен, қоғам қайраткерлері және саясаттанушылармен бірлесе отырып жасаған. 2050 стратегиясы...

Дерек1 month ago

Құтлық Елтеріс қағанға арналған көне түркі дәуіріне тиесілі ғұрыптық кешені табылды

KAZNEWS. Улаанбаатар. 2022 жылғы 25 тамыз – Халықаралық Түркі академиясы мен Моңғолия академиясының Тарих және археология институты бірлесіп жүргізген «Номгон-2022»...

Дерек2 months ago

Шахматтың жаңа жұлдызы Б.Мөнгөнзул туралы 10 дерек

12 тамыз, KAZNEWS. Үндістанның Ченнай қаласында шахмат олимпиадасы деп аталатын 44-ші Дүниежүзілік шахмат олимпиадасы жүріліп өтті. Моңғолиядан Э.Гурванбаатар бастаған ұлттық...

Кітаптан үзінді...2 months ago

Түркияда “Қaзiргi Моңғолия қaзaқ әңгiмесi” атты кітап жарық көрді

09 тамыз, KAZNEWS. Түркиядa “GÜNÜMÜZ MOĞOLİSTAN KAZAK ÖYKÜSÜ” (Қaзiргi Моңғолия қaзaқ әңгiмесi) деген кiтaп жaрық көрдi. Әйгiлi HECE (XЕЖЕ) бaспaсынaн...

Дерек2 months ago

Ахмет Байтұрсынұлы туралы 20 дерек

Ұлттың рухани көсемі Ахмет Байтұрсынұлының 150 жылдығына орай өмірінің ең өзекті кезеңдерінен 20 дерек ұсынамыз. 1. Ахмет Байтұрсынұлының нақты туған...

Дерек2 months ago

Твиттердегі белсенді президент кім?

25 шілде, KAZNEWS. Әлемдік көшбасшылардың 85 пайызы твиттер желісін қолданады. Ең көп оқырмандары бар президент ол – Нарендра Моди. Үндістан...

Басты назарда