Connect with us

Моңғолияда

Антони Миллер: Монғолия үнемі кеңшілік жасаумен келеді

Published

on

«Комментатор» бағдарламасының қонағы Антони Миллер. Доктор, профессор Миллер халықаралық сарапшы академик. Англия Мамандандырылған колледжінің тұрақты зерттеуші мүшесі. Әлемнің 16 елінде экономика, саясат бойынша кеңесшілік қызмет атқарған тәжірибесі бар. Соның ішінде екеуінде жоғары оқу орнының басшысы болып жұмыс атқарған. Сарапшы ғалыммен журналист Ц.Энхбаттың сұхбатын назарларыңызға ұсынамыз.

– Монғолияда жайлы қыстап жатырсыз ба?

– Рахмет, жаман емес.

– Жұмыс-шаруаңыз ойдағыдай болып жатыр ма?

– Ең әуелі бағдарламаңызға шақырғаныңызға рахмет айтамын. Ұлы Хурал сайлауы кезінде сізбен алғаш ойда жоқта танысқаннан бері де біраз уақыт өткен екен. Зерттеу жұмыстарымды жалғастырудамын. Және бір баяндама да жазып тастадым.

– Алғаш кездескенде сіз Монғолияның даму жолына, әсіресе экономикасына біршама сыни көзбен қарайтыныңызды білдірген едіңіз. Соны аңғарғандықтан да Монғолияның экономикасын шетел адамының, көлденең көздің таразысы арқылы бағамдау үшін өзіңізді шақырып отырған жағдайымыз бар.

– Жалпы, мемлекет тұрақты және табысты болуы тиіс. Мемлекеттің бақуаттылық жағдайын дұрыс жолға қойылған салық саясаты қамтамасыз етеді. Монғолия мемлекетінің қазіргі экономикалық ахуалын бағалап, пікір білдіруден бұрын бір нәрсені айқындап алайық.

Монғолия мемлекеті өзгеге кеңшілік танытумен келеді. Осының салдарынан Монғолия Дүниежүзілік банк, Азия даму банкі, Халықаралық валюта қоры қатарлы халықаралық қаржы ұйымдарына тікелей тәуелді бола түсуде. Бұл тәуелділікті тек құрдымға кетумен ғана сипаттауға болады. Монғолия – тәуелді мемлекет жағдайына ұшырады.

– Ең үлкен қауіп-қасіретті тап басып көре білген екенсіз.

– Өкініштісі, бұл – Монғолия экономикасының қазіргі шынайы бет-бейнесі.

– Сіз зерттеуші ғалым ретінде Монғолияның экономикасын Қазақстан мемлекетімен салыстыра отырып талдау жасап жүргендігіңізден хабардармыз. Осы зерттеуіңіздің нәтижесі біз үшін қызықты.

– Мен 2017 жылдан бері Монғолияда жұмыс істеп, зерттеу жұмыстарын жүргізіп жатырмын. Алғаш Монғолияға аяқ басқан кезімде бұл елдің жерасты байлығы, ол байлықты игеру барысы гүлдену сатысында екендігі туралы әркім-ақ мақтанышпен айтып жүретін еді. Әрине оның ар жағында үлкен пайда, тау-төбе қаржылай табыс туралы әңгімелер жататын. Алайда бір жағдай менің таңданысымды тудырған еді. Бұл – молынан игеріп, сатып жатқан байлықтың мөлшері мен елдің даму деңгейі мүлде сәйкеспейтіндігі болатын. Бұл сәйкессіздік мені еріксіз осы елдің жерасты байлығы, оны өндіру мен сыртқа шығарып сату көлемін есептеуге жетеледі. Бұдан шыққан сан-цифрлар да өзара мүлде сәйкеспейтін. Сондықтан да мұны назар сала, тереңірек зерттеу қажет екен деген тоқтамға келген едім. Алғашқы салыстырмалы зерттеуді Нұр-Сұлтан қаласының статистикасы мен Монғолия Ұлттық статистика агенттігі шығарған ресми қуаттандырылған дереккөздер, сан-фактілерге сүйене отырып, жеті ай бойы жасадым. Мәліметтер өзара үйлесімсіз, сәйкеспейтін себепті зерттеуді бұрынғыдан да тереңдете түсу керек деген ойға бекінген едім.

Бұдан соң Қазақстан мен Монғолияның тау-кен байлықтарынан түскен салық мөлшерін салыстырып, зерттеу аясын кеңейте түстім. Себебі, Қазақстан мен Монғолия мемлекеттері географиялық және геологиялық тұрғыдан алғанда өте ұқсас. Ресей мемлекеті үшін Монғолия емес, керісінше Қазақстан басым сенімділікке ие.

Трансұлттық корпорациялар Монғолияда да, Қазақстанда да шикізат байлық көздерін өндіріп, шетелдік нарыққа шығарып жатыр. Монғолия сыртқы саудасының 80 пайызын тау-кен өнімдері иеленуде. Мен осындағы алтын, күміс, мыс, платина, темір рудасы, цинк, молибден, көмір қатарлы 12 түрлі тау-кен өніміне тоқталып зерттеу жүргіздім. Сыртқы сауданың 80 пайызын иеленуші бұл тау-кен өнімдері өз кезегінде Монғолия бюджетінің тек 20 пайызын ғана толықтырып отыр екен. Бұл – ешқандай ақылға сыймайтын, тым аз мөлшер. Басқаша айтқанда, «Рио-Тинто» компаниясы мен «Туркойлз» компаниялары Қазақстанда да кен өндіру жұмыстарын жүргізуде. Олар Қазақстанның заңы бойынша 35, 40, 45, 50 пайыздық салықтарын төлеп отыр.

Негізінде Қазақстан мен Монғолияның жағдайы дәлме-дәл ұқсас. Монғолияда «Оюутолгойды» игеріп пайдасын көріп отырған «Рио Тинто» мен «Туркойлз» компаниялары дәл осы бағыт бойынша Қазақстанда өндіру жұмыстарын жүргізу барысында артық-ауыс әңгімесіз-ақ 35, 40, 45, 50 пайыздық салықтарын төлеп отыр. Олар Қазақстанды қорқытып, бопсалап отырған жоқ, жалынып-жалпайып жұмыс жасауда. Қарапайым ғана бір мысал келтірейікші: «Рио-Тинто» сізбен кездесіп, өтініш жасайды: «Сіздің қыстауыңыздың астында алтын, күміс, мыс бар. Осыны қазайық, Кен өндірейік. Барлық шығынды біз өзіміз шығарамыз. Инвестицияны өз мойнымызға аламыз. Адам күшін де жалдайық. Сөйтіп өндірген кенді әлемдік нарыққа шығарайық. Осыдан түскен табыстың 60 пайызын біз алып, қалған 40 пайызын ақы иесі Сіз алу жағдайын рұқсаттаңызшы», – деп «Рио Тинто» сізге жалынып отыр деп елестетіңіз. Қазақстанның жер астынан өндірген байлықты әлемдік нарыққа шығарушы кім болса да 40 пайыз, ең аз дегенде 35 пайыз салық төлейтін заң бар. Оны «Рио Тинто», «Туркойлз» компаниялары сөзсіз мойындап отыр. Мінеки, айырмасы осында, Қазақстан тиісті пайдасын көріп, Монғолия көре алмай отыр.

– Олай болса Монғолия тау-кен өнімі салығын Қазақстанмен бірдей болдырса, біз не ұтар едік?

– Осы стандартпен Монғолия жүре берсе қалай болады деген есепті 2018 жылы жасап көргенмін. Барлығы 27 өнімнің ішінде алтын, күміс, мыс, цинк, платина, молибден, көмір, темір рудасы, мұнай т.б. 12 өнімге ғана Қазақстанның салық стандартын қойып есептеп көрдім. Сөйткенде Монғолияның бюджетіне жылына 1,4 млрд. АҚШ доллары қосымша үстелетін есептеу шықты. Тек бір жылда ғана ғой.

– Демек, сіздің жасаған осы есептеу зерттеуіңіз бойынша Монғолия салықтан 5 триллион төгрөгтен қағылып отырғаны анық екен. Монғолия билігі «Оюутолгойдағы» байлығын пайдалануға беріп, салығын жеңілдетіп, қосымша құн табысын да ала алмай отырғаны ғой, сонда. Осылайша шетелдік экономика жендеттерімен ымыраласты десек болады екен де.

– Бюджетке жоғарыдағы мөлшердегі ақшаны енгізе алған жағдайда Монғолия үлкен экономикалық жаңғыру жасай алады. Мемлекеттің дамуы тек алға басып емес, гүлденіп дамитын болады.

– Сіздің көзіңізбен қарағанда Монғолия қалай дамып келе жатыр?

– Дамып жатыр деп айту қиын болар. Амалдап, жан бағып отыр деп айтсақ көбірек сәйкесетін шығар. Менің ұнатпайтын бір сөзім бар. Ол – кеңшілік жасау. Монғолия тым көп кеңшілік жасауда.

Негізі Монғолия жер иесі ретінде «Рио Тинто» компаниясымен тең дәреже қарым-қатынас жасауы керек қой. Олармен жасасқан келісімдерді жақсарта түсуі тиіс. Ортақ келісім – өзара пайдалы түрде болуы тиіс. Салық түсімін ала алмауда. Бірлескен іс-әрекеттер, өзара пайда деген сөздермен қатар, монғолдар үстеме қайтарым дегенді қазбалайтын уақыт жетті.

– Салықтан жалтарушылық мәселесін қалай шешкен жөн деп білесіз?

– Тек Монғолияда ғана емес, туған жерінің қойнауын игеруге ұсынғаны, астындағы байлықты қазып алғаны үшін салық ала алмай отырған мемлекеттер көп. Бұл мемелкеттер кедейленіп, қарызға батқан үстіне бата түсуде. Әлемге әйгілі трансұлттық тау-кен өндіріс компаниялары жылына 800 млрд. АҚШ долларына тең мөлшердегі салықтан жалтарады деген зерттеу қорытындысы бар. Салығын толықтай ала алмай отырған мемлекеттің бірі – Монғолия.

Олай болса алдыңғы билік иелерінің шетелдіктермен шексіз ымыраласқан келісімдерін жаңарту, әділетсіз заңдарды жаңадан бекіту, қайтадан қарау құқығы монғолдардың өз қолында тұрған жоқ па? Осы әдіс-тәсілдермен ғана қателікті қалпына келтіруге болады. Салық дегеніміз – Монғолияның мемлекеттік аппаратын қозғалысқа енгізуші басты қаржыландыру көзі емес пе.

– Монғолиямен дәл бірдей деңгейде болған Қазақстан даму жолына түсті. Қазақстан дамуының кейбір кілтін атап өтсеңіз?

– Иә, Қазақстанның сыртқы қарызы бар. Бірақ өте жақсы дамып жатыр. Үкіметін күш-жігерлі жас адамдармен жасақтап алды. Салықтың өте тиімді құрылымына ие. Бақылау жақсы. Кеңшіліктер жасай беруге емес, нақты жағдайға сүйене алады.

– Сіз Монғолияның Қаржы министріне, билеуші партияның басшысына қандай кеңес берген болар едіңіз?

– Ең алдымен «Оюутолгой» келісімінің бағалауын жасап, өзара пайдалы болуы туралы бапты келісімге жаңадан енгізу керек. Салықты ең кем дегенде 35 пайыз болғызыңыз. Қазақстанда «Рио Тинто», «Турк ойлз» компаниялары дәл осындай салық төлеп отыр. Олар бұл салық мөлшеріне дауласпауға тиіс деген болар едім.

– Сіз Монғолия билігі басындағылардың жіберген қателіктерін түзетуге тиіс деп көресіз ғой. Бұдан өзге шетелдік экономикалық ұйымдарына тәуелді болмау керектігі туралы әлденеше рет айтып өттіңіз.

– Батыс әлемінің Жер шарындағы кедей елдерді өз ықпалына енгізіп қанау тәсілдері бар. Соның бірі – қарызға кіргізіп, несиеге батырып, тәуелді қылу. Осы жағдай Монғолияда өріс алып келе жатыр. Монғолдар бұл мәселенің сайлау кезінде ғана басын шығарып айтқанымен, сайлаудың ертеңінде ұмытып кетеді. Монғолия мемлекеті ірі көлемдегі қарызын төлеуі тиіс. Монғолия несиеден несиеге дейінгі уақытпен ғана өмір сүріп жатыр. Билігі де, халқы да дәл солай.

– Тәуелсіз зерттеуші ретінде бұл мәселе ұлғая келе қандай салдары болуы мүмкін деп болжамдайсыз?

– Өте қауіпті. Бұл жағдай ары қарай жалғаса берсе Монғолияның тәуелсіздігіне қатер төнетін болады. Азия даму банкі, Халықаралық валюта қорының қарызынан құтыла алмаса, Монғолия солардың толық бақылауында өмір сүретін болады. Халықаралық валюта қоры Монголбанкті бақылауына алған. Тұрақты мерзімде келіп, есеп қорытындыларын тексеріп тұру құқығын қолдарына алған. Адам ретінде мысалға алатын болсақ, Монғолия мемлекеті күші басым адамға әлі жетпей, ығысып, шетқақпайланып бара жатыр деп елестетуге болады. Құлап кетсе, қайта тұра алмайды. ХВҚ Монғолияның экономикасын тәп-тәуір ықпалына алған. Сөйтіп Монғолия дербес, тәуелсіздік мәртебесіннен айырылуға жақын деуге болады.

– Сіз көптеген зерттеулер жасадыңыз. Сіздің баяндамаларыңызбен Монғолияның ықпал-билігі бар шешім шығарушылары қаншалықты танысып қаперге алып отыр?

– Менің баяндамаларым – ашық, қолжетімді. Баяндамаларымды Монғолия мемлекеттік университетінің вебсайтына орналастырғанмын. Осы жоғары оқу орнының кітапханасына барып танысуға да болады. Университеттің бизнестік даму мектебі журналында да жарияланған.

– Сіз бен біздің сұхбатымыз да аяқталып келеді. Сізге Монғолия Президенті Х.Баттулгамен кездесу мүмкіндігі туар болса оған қандай кеңес берген болар едіңіз?

– Менің естуімше, Президент Х.Баттулга халық-көпшіліктің арасында бет-беделі жоғары саясаткерлердің бірі. Ол мемлекеттің басшысы ретінде елін осы бір қиын-қыстау жағдайда тастап кетуіне болмайды. Шыңғыс ханның алдынан: «Менің ақшам, табысым қайда деп сұрайтын құқықа ие жалғыс адам. Ол қазіргі уақыттағы жағдайды қандай құнмен болса да жақсартуға міндет жүктеп сайланған саясаткер. Кездесу сәті түсіп қалар болса, айтар маңызды кеңестерім бар.

– Монғолияның экономистері сөз сөйлегенімен, шындықты айналып өтіп жатады. Шындықты айналып өтпей, нақты жағдайға баға беріп сұхбаттасқаныңыз үшін рақмет.

– Оқасы жоқ. Мені тыңдап, зерттеу нәтижелерімнің шет-жағасын монғолдардың назарына ұсынуға мүмкіндік тудырған Control.mn сайт, «Комментатор» бағдарламасы «Ғасыр ақпараты» газеті ұжымына алғыс білдіремін.

Дереккөз: «Ғасыр ақпараты» газетінің 2021 жылғы 1 ақпандағы №22 (6499) саны,

Монғол тілінен аударған Асылбек Байтанұлы

Advertisement


Моңғолияда

Қатира Қалиқызы Еңбек сіңірген ұстаз атағымен марапатталды

Published

on

12 шілде, KAZNEWS. Ғұн империясына 2230 жыл, Ұлы Моңғол мемлекетіне 815 жыл, Ұлт азаттық қозғалысына 110 жыл, Моңғол Халық революциясының төңкерісіне 100 жыл, Демократиялық қозғалысқа 32 жыл толуына орай Моңғолия Президенті У.Хүрэлсүх жарлық шығарып білім, денсаулық, ауыл шаруашылығы және мәдениет саласында абыройлы қызмет атқарған 5 азаматқа «Моңғол еліне еңбек сіңірген қайраткер» атағын берді.

“Моңғол еліне Еңбек сіңірген ұстаз” құрметті атағымен Баян-Өлгий аймағының Жалпы білім беретін 1 -ші мектептің аға ұстазы Қатира Қалиқызы марапатталды.

“Ауылшаруашық саласына еңбек сіңірген” құрметті атағымен Сэлэнгэ аймағының тұрғыны Х.Даваахүү, Н.Бадралхүү, “Мәдениет саласына еңбек сіңірген” құрметті атағымен Г.Адьяа, “Денсаулық саласына еңбек сіңірген” құрметті атағымен Б.Буянаа марапатталды.

Continue Reading

Моңғолияда

«Наадам» ұлттық мерекесіне арналған құттықтау

Published

on

«Наадам» ұлттық мерекесіне арналған құттықтау

Моңғол халқын «Наадам» ұлттық мейрамымен, Моңғол мемлекеттігінің 2230-жылдығымен, Ұлы Моңғол империясының 815-жылдығымен және Халық революциясының 100-жылдығымен шын жүректен құттықтаймын.
«Наадам» мейрамы – бүгінгі күнге дейін өзінің ерекшелігі, салт-дәстүрі мен әдет-ғұрыптарын сақтап келе жатқан ұлттық мереке.
Қазақстан мен Моңғолияның арасындағы қарым-қатынастардың қазіргі деңгейін жоғары бағалай отырып, екі елдің игілігіне бағытталған өзара әрекеттестікті одан әрі дамытуға және тереңдетуге барша күш-жігерімізді жұмсайтынымызға сенімдімін.
Бауырлас екі халықтың арасындағы өзара түсіністік пен достық қатынастардың тиімді дамитынына сенімім мол.
Осы орайлы сәтті пайдаланып, моңғол халқына денсаулық, өркендеу, даму және көтеріңкі көңіл-күй тілеймін.

Құрметпен,

Қазақстан Республикасының Моңғолиядағы
Төтенше және Өкілетті Елшісі
Жалғас Әділбаев

 

ҮНДЭСНИЙ ИХ БАЯР НААДМЫН МЭНДЧИЛГЭЭ

Монголын нийт ард иргэдэд Тулгар төрийн 2230, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 815, Ардын хувьсгалын 100 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмын мэндчилгээг өргөн дэвшүүлье.
Үндэсний их баяр наадам нь Монголын уламжлалт баяр бөгөөд эрт дээр үеэс эрхэм хүндтэйгээр уламжлагдан тэмдэглэгдсээр ирсэн онцлогтой билээ.
Энэ ташрамд Казахстан – Монголын харилцааны одоогийн түвшинг өндрөөр үнэлэхийн зэрэгцээ хоёр талт түншлэлийг ард иргэдийн маань сайн сайхны төлөө улам гүнзгийрүүлэн хөгжүүлэхэд хүчин чармайлт гарган ажиллахаа үүгээр дурдъя.
Ах дүүгийн найрамдалт харилцаатай хоёр орны ард иргэдийн харилцан ойлголцол хийгээд нөхөрсөг харилцаа цаашид улам хөгжинө гэдэгт итгэл дүүрэн байна.
Энэ ялдамд Та бүхэнд эрүүл энх, хөгжилт цэцэглэлт, сайн сайхныг хүсэн ерөөе.

Хүндэтгэсэн,

Бүгд Найрамдах Казахстан Улсаас
Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд бүрэн эрхт Элчин сайд
Жалгас Адилбаев
 

Continue Reading

Моңғолияда

Елші Моңғолия – Қазақстан парламентаралық достық тобының төрағасымен кездесті

Published

on

30 маусым, KAZNEWS. Елші «Моңғолия-Қазақстан парламентаралық достық тобының» төрағасы – Ұлы Хурал депутаты Бәделхан Қабдісіләмұлымен кездесті.

Аталған кездесу барысында қазақстандық дипломат Моңғолияда және Қазақстанда Covid-19 пандемиясына қарсы екпе жұмыстары жоғары деңгейде жүріп жатырғанына тоқталып, Қазақстан Республикасының Биологиялық қауіпсіздік мәселелері жөніндегі ғылыми-зерттеу институтының мамандары жасаған «QazVac» коронавирусына қарсы отандық вакцина туралы мағлұмат беріп, Қазақстан тарапының осы бағыттағы ұсыныстарына тоқталып өтті.

Бұған қоса, Ж.Әділбаев биыл Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігінің 30 жылдығы тойланатанын, осы жылдар кезеңіндегі еліміздің қол жеткізген жетістіктеріне жеке тоқталды және қазіргі кезеңде елімізде демократиялық пен азаматтық қоғамды одан әрі жетілдіру бағытындағы саяси реформалар туралы баяндады.

Қазақстанның Елшісі «Моңғолия-Қазақстан парламентаралық достық тобының» Төрағасын «Халық үніне құлақ асатын мемлекет» тұжырымдамасының аясында одан әрі демократияландыруға және азаматтық қоғаммен өзара іс-қимылға бағытталған Қазақстандағы сайлау мәселелеріне қатысты заңдарға қол қойылғанымен және осы заңның маңызды өзгерістерімен таныстырып өтті.

Елші Ұлы Хурал депутатын 2021 жылғы 9 маусымда Қазақстан Республикасының Президенті қол қойған «Қазақстан Республикасының адам құқықтары саласындағы одан әрі шаралары туралы» Жарлықтың негізгі бағыттарымен таныстырып, COVID-19 пандемиясына қарамастан 2020 жылы Қазақстанда адам құқықтары мен оны қорғау мақсатында саяси реформалар іске асырылғанын, бейбіт жиналыстар туралы тұжырымдамалық жаңа заңның қабылданғаны туралы баяндады.

«Моңғолия-Қазақстан парламентаралық достық тобының» Төрағасы – Ұлы Хурал депутаты Қ.Бәделхан COVID-19 күрес аясында оған өңірлік деңгейде төтеп берудің, сондай-ақ олардың салдарын жоюда бірлесіп жұмыс істеудің маңыздылығын атап өтті. Бұған қоса Қ.Бәделхан Қазақстан Президентінің саяси бастамаларымен және елімізде жүргізіліп жатырған ішкі саяси реформалардың жүрісімен таныстырғаны үшін Елшіге рахмет айтты.

Өз кезегінде Қ.Бәделхан Моңғолияда болып өткен басты саяси іс-шараларға тоқталып өтіп, Ұлы Хуралдың маңызды жұмыстарына және өзі сайланған Баян-Өлгий аймағында тұратын қандастарының өзекті мәселелерімен бөлісіп, Елшілік ұйымдастырып отырған арнайы рейстерге және қандастарға арналған бағдарламаларға алғысын білдірді.

Тараптар Қазақстанда қабылданған «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында қандастарымыздың балаларының елімізде білім алуы, көшу мәселелері мен азаматтардың құжаттарын қалыпқа келтіру, азаматтық алу/шығу мәселелерін пысықтады. Бұған қоса қандастарымыз тұратын аймақтарда Ж.Жабаевтың, Қ.Мұңайтпасұлының, Д.Нұрпейісованың, Ә.Бөкейхановтың, М.Мақатаевтың мерейтойларын тойлау шараларын талқылады.

Бұған қоса, жоғары және жоғарғы деңгейлердегі саяси диалогты кеңейту, сондай-ақ ЕҚЫҰ мен БҰҰ сияқты халықаралық ұйымдар шеңберіндегі бастамаларды ілгерілетуде өзара қолдау көрсету мәселелері бойынша сындарлы пікір алмасулар болды.

Тараптар биыл Қазақстан парламентіне 25-жыл толуына байланысты «Моңғолия-Қазақстан парламентаралық достық тобының» мүшелерімен кездесіп, екі елдің халық қалаулылары арасындағы ынтымақтастықты дамыту туралы шараларға тоқталып, екіжақты парламент депутаттары арасындағы өзара іс-қимылды жандандыру қажеттілігін атап өтті.
Кездесу соңында жоғарыда аталған ұйымдар шеңберінде өзара қолдау көрсету және ынтымақтастықты тереңдету, сондай-ақ бұдан әрі Қазақстан мен Моңғолия арасындағы парламентаралық өзара іс-қимылдың тетіктерін пысықтау туралы уағдаластыққа қол жеткізілді.


Элчин сайд Монгол-Казахстаны Парламентын бүлгийн дарга – Улсын Их Хурлын гишүүн Х.Баделхантай уулзлаа.

2021 оны 6 дугаар сарын 29-нд Элчин сайд Жалгас Адилбаев Монгол-Казахстаны Парламентын бүлгийн дарга – Улсын Их Хурлын гишүүн Х.Баделхантай уулзлаа.
Уулзалтаар Элчин сайд Казахстан болон Монголд COVID-19 вирусйн эсрэг дархлаажуулалтын ажил өндөр түвшинд явагдаж байгааг онцолж, Казахстан Улсын Биологийн аюулгүй байдлын эрдэм шинжилгээний хүрээлэнгийн мэргэжилтнүүдийн бэлдсэн коронавирусийн эсрэг «QazVac» вакцины талаар танилцуулж үүнтэй холбоотой Казахстаны талын саналыг уламжлав.
Тэрээр өнөө жил БНКазУ Тусгаар тогтносны 30 жилийн ойн баяр тохиож байгааг мөн энэ хүрээнд Казахстан Улсын бүтээсэн ололт амжилтуудыг дурдахын зэрэгцээ өдгөө ардчилсан иргэний нийгмийг улам сайжруулах чиглэлийн улс төрийн шинэчлэлүүдийн талаар мэдээллээ.
Түүнчлэн Элчин сайд «Иргэдийн дуу хоолойг сонсдог төр байх» хэмээх үзэл баримтлалын хүрээнд нийгмийг ардчилах мөн иргэний нийгмийн харилцан үйлчлэлд чиглэсэн Сонгуулийн зарим асуудлуудын тухай хууль батлагдсан тухай Монгол-Казахстаны Парламентын бүлгийн даргад мэдээлж, энэхүү хуулийн чухал онцлогуудыг дурдлаа.
Мөн тэрбээр 2021 оны 6 дугаар сарын 9-нд БНКазУ-ын Ерөнхийлөгчийн гаргасан «Хүний эрхийн салбарт цаашид авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээ»ний тухай зарлигийн тэргүүлэх чиглэл болоод 2020 онд COVID-19 вирусийн цаг үед Казахстанд хүний эрхийг хамгаалах зорилгоор улс төрийн шинэчлэлүүд хэрэгжиж, тайван жагсаалын тухай шинэ хууль батлагдсаныг онцоллоо.
Монгол-Казахстаны Парламентын бүлгийн дарга – Улсын Их Хурлын гишүүн Х.Баделхан COVID-19 вирусийн эсрэг бүс нутгийн түвшинд тэмцэж, үр дагаврыг арилгахад чиглэсэн хамтын ажиллагааны чухлыг тэмдэглэв. Үргэлжлүүлэн УИХ-ын гишүүн Х.Баделхан Казахстан Улсын Ерөнхийлөгчийн улс төрийн санаачилга болон Казахстаны дотоод улс төрийн үйл явцын талаар мэдээлэл өгсөн явдалд Элчин сайдад талархал илэрхийлэв.
Талууд Казахстаны «Оюун санааны шинэчлэл» хөтөлбөрийн хүрээнд элэг нэгтнүүд Казахстанд суралцах, шилжин суурьших, бичиг баримтаа сэргээх, харьяат авах/харьяатаас гарах зэрэг асуудлуудыг хөндлөө. Тэрээр казах иргэд голлон суурьшдаг аймгуудад Ж.Жабаев, Х.Мунайтпасович, Д.Нурпейсова, А.Бөкейханов, М.Макатаев нарын ойн баярыг тэмдэглэн өнгөрүүлэх арга хэмжээний талаар ярилцав.
Түүнчлэн өндөр дээд түвшний улс төрийн хэлэлцээг өргөжүүлж, ЕАБХАБ болон НҮБ зэрэг олон улсын байгууллагуудын хүрээнд санаачилга дэвшүүлэх, харилцан дэмжлэг үзүүлэх асуудлын талаар санал солилцов.
Энэ жил тохиож буй Казахстан Улсын Парламент байгуулагдсаны 25 жилийн ойн баярын хүрээнд Монгол-Казахстаны Парламентын бүлгийн гишүүдтэй уулзаж, хоёр улсын Парламентын гишүүдийн хооронд хамтын ажиллагааг идэвхжүүлэх шаардлагатай байгааг дурдлаа.
Дээр дурдсан байгууллагуудын хүрээнд харилцан дэмжлэг үзүүлж, хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлэх цаашид Казахстан-Монголын Парламент хоорондын хамтын ажиллагааны механизмыг судлахаар тохиролцов.

Continue Reading

Моңғолияда

АҚШ Президенті Жо Байден құттықтау жеделхатын жолдады

Published

on

25 маусым, KAZNEWS. Моңғолия Президенті Ухнаагийн Хүрэлсүхтің атына Моңғолия Президенті болып сайлануына орай, АҚШ Президенті Жо Байденнің құттықтау жеделхаты келіп түсті.

Жедел хатта АҚШ Президенті Жо Байден, АҚШ – Моңғолия арасындағы ынтымақтастық қарым-қатынас орнауының 34 жыл толғанын және екіжақты қарым-қатынастарымыз үлкен жетістіктерге қол жеткізгені қуантатынын айтты. Алдағы уақытта демократиялық құндылықтарға негізделіп, Моңғолияның үшінші көрші қатарындағы стратегиялық әріптестікті ілгерлету жолында бірлескен жұмыстарды жалғастыра беруге ниетті екенін атап өтті.

Continue Reading
Advertisement

Бізге жазылыңыз

Сөзге тиек

Әлемде2 months ago

ҚР-ның Президенті адам құқықтары саласындағы одан әрі шаралары туралы Жарлыққа қол қойды

Қазақстан Республикасының адам құқықтары саласындағы одан әрі шаралары туралы жарлыққы қол қойды, деп хабарлайды Моңғолиядағы ҚР-ның Елшілігінің баспасөз қызметі. Адам...

Әлемде2 months ago

Вакцина қабылдаған Моңғолия азаматтары Қазақстанға емін-еркін кіре алады

Бүгіннен бастап Венгрия, Таиландия мен Моңғолияда вакцина алғандар Қазақстанға емін-еркін кіре алады, деп хабарлайды inbusiness.kz. ҚР-ның Мемлекеттік бас санитарлық дәрігердің...

Дерек2 months ago

Қазақтар дайындайтын ұлттық тағамның 10 түрі

Бесбармақ Моңғолия қазақтарының дәстүрлі етті тағамы. Бесбармақ отбасылық мейрамдар немесе қонақтарды қарсы алған кезде әзірленеді. Сыйлы қонаққа бас, жамбас тартылады....

Дерек2 months ago

Timeline: Атақ пен абыройдың айырмашылығы неде?

1 маусым, KAZNEWS. «Абырой атақ шығарады, даңққа жеткізеді» – деген нақыл сөз қазақ халқында бар. Біз әлеуметтік желі қолданушыларынан “Атақ...

Дерек3 months ago

Моңғолиялықтар Google -дан нені көп іздеді?

20 мамыр, KAZNEWS. Google 2021 жылдың сәуір айындағы мәліметтер бойынша Моңғолия азаматтарының интернеттен нені көп іздегенін анықтады. Моңғолияда биыл Google...

Дерек3 months ago

Виталик Бутерин крипто-миллиардер атанды

17 мамыр, KAZNEWS. Ethereum крипиовалютасының негізін қалаушысы 27 жастағы Виталик Бутерин әлемдік миллиардерлер қатарына қосылды. Бутерин ресми түрде тарихтағы ең...

Дерек3 months ago

Карантиндегі өзгерістер және вакцина жайлы жастардың пікірі

16 мамыр, KAZNEWS. Моңғолияда коронавирус инфекциясы 2020 жылдың қараша айында анықталып, елде әртүрлі деңгейдегі төтенше жағдай жарияланып, халықты үйден шықпауға...

Әлемде3 months ago

Денсаулық сақтау министрі Алексей Цой қазақстандық QAZVAC вакцинасымен егілді

2021 жылғы 26 сәуірде Нұр-Сұлтан қаласының № 9 емханасында Денсаулық сақтау министрі Алексей Цой КВИ-ға қарсы Қазақстандық QazCovid-in (QAZVAC) вакцинасымен...

Басты назарда