Connect with us

Моңғолияда

Дәрмен Құзыкейұлы: Халықтың мүддесін жеке басымның мүддесінен әрдайым жоғары қойып жұмыстадым

Published

on

– Өзіңізді аймақ жұртшылығы білікті инженер, әрі саясаткер ретінде жақсы біледі. Әңгімеміздің басында отбасыңыз туралы қысқаша таныстырсаңыз?

– Мен 1964 жылы Өлгий қаласында дүниеге келгенмін. Артымнан ерген 2 інім, екі қарындасым бар. Әкем Қылышұлы Құзыкейді аймақ халқы хирург дәрігер ретінде жақсы таниды. Анам Төлек рулы Сейітжанқызы Қанипа. Жарым Д.Күнәй көп жылдар бойы денсаулық сақтау саласында қызмет атқарып келеді. Үлкен қызым Алтынтаң Моңғолияның мемлекеттік мұғалімдер университетін статистик-экономист мамандығымен бітірген. Қазір тұрмыста. Күйеу балам Ш.Ардабулан құрылыс инженері маманды, жеке кәсіпкерлікпен айналысады. Ұлым Әли Улаанбаатар қаласындағы Ғылым және техника университетін электр инженері мамандығымен тәмәмдаған. Қазір «Оюу-толгой» компаниясының жабық шахтасында мамандығы бойынша қызмет етіп жатыр. Келінім Е.Айнұр экомонист мамандығын игерген. Кенже қызым Алтынай атасы мен анасының жолын қуып, еліміздің Медицина университетінен адам дәрігері мамандығын игерді. Қазір құлақ, көмей-жұтқыншақ және мұрын қуысының аурулары бағытында Мемлекеттік бірінші клиникалық ауруханада резидентурада білімін жетілдіруде. Үш немере, екі жиен сүйіп отырган жайымыз бар.

– Әкеңіз туралы кеңірек мәлімет бере кетсеңіз?

– Атамыз Бітіұлы Тілеуберді алты шерушінің имамы болған кісі. Қобда бетіне алғаш мешіт, медресе салып, халықты имандылыққа және оқу білімге жетелеген тұлға. Баласы Қылыш та әке жолын қуған дін жолындағы имам болған. Ал, әкем Құзыкей 1961 жылы Моңғолия мемлекеттік университетінің Медицина факультетін қызыл дипломмен бітірген. Алғашқы игерген мамандығы құлақ, көмей-жұтқыншақ және мұрын қуысы ауруларының дәрігері болды. Бұл мамандықты игерген еліміздің алғашқы мамандарының бірі. Бір жылдан кейін хирург мамандығын игеріп, 1978 жылға дейін аймақтық Біріккен ауруханада, онан соң өмірінің соңына дейін Цэнгэл сұмынында хирург дәрігер болып жемісті еңбек етті. Әкеміздің келесі бір қыры – танымал саясаткер, қоғам қайраткері болды. Аймақтық депутаттыққа үш мәрте сайланған. 1990 жылғы алғашқы демократиялық сайлауда Халық Ұлы Хуралының депутаты болып сайланды. Әрмен қарай Халық Ұлы Хуралы төрағасының орынбасарлығына көтеріліп, демократиялық жаңа Негізгі заңды бекітіскен 430 депутаттың бірі болды.

– Сіздің балаларыңыздың ішінде өзіңіздің, атасының ізін қуып, мемлекеттік қызметке кіргені бар ма?

– Балаларымның барлығы мемлекеттік қызметте жоқ. Жеке меншік салада еңбек етіп, білімдерін жетілдіруде.

– Ізбасар етіп мемлекеттік қызметке, саясатқа тартуға болмады ма?

– Аймақ әкімі қызметін атқарған 4 жыл ішінде бір қағиданы берік ұстандым. Ол – халықтың мүддесін жеке басымның мүддесінен әрдайым жоғары қойып жұмыстадым. Осы мақсатымда нық тұрдым деп ойлаймын. Қазіргі демократиялық еркін қоғамда мүмкіндік көп, баста білім болса, ниеттенсе мемлекеттік қызметке кірмей-ақ кез келген жерде жемісті еңбек етіп, жақсы тіршілік жасауға болады ғой.

– 2012-2016 жылдары Баян-Өлгий аймағының әкімі болдыңыз. Осы уақытта атқарған шаруаларыңызға қысқаша шолу жасап өтсеңіз?

– Атқарылған шаруа көп, бәрі халықтың көз алдында болды. Ең басты жетістігіміз 4 жыл ішінде аймағымыздың экономикасын, ішкі жалпы өнімін 100 миллиард төгрөгпен арттырып, 300 миллиардқа жеткіздік. Қылмыс-қайшылық 2 есе азайды. Құрылыс саласының жұмысы 3 есеге ұлғайды. Алғаш жұмыс алғанда Моңғолия азаматтығынан себепсіз шығып қалған адамдардың мәселесі көп жыл бойы шешімін таппай тұр еді. Осы мәселені жедел қолға алып, ел Президентіне, Көші-қон және азаматтық басқармасына мәселе қойып, 2013 жылы 1000-нан астам адамның азаматтығын қалпына келтірдік. Құжатсыз ары-бері жүре алмай, өкіметтен тиесілі зейнетақы, жәрдемақы, тағы басқа көмектерін ала алмай жүрген аймағымыз азаматтарына бұл іс орасан көмек болды. Мұнан соң Өлгий қаласының барлық ауылжай ауруханаларын стандартқа сай орынжайлы болдырдық. Аймақтық Біріккен аурухананың жанына 3 миллиардқа жуық қаражат жұмсап, Диагностикалық орталық орнаттық. Өлгий-Тұлба бағытына 60 км, Өлгий-Цагааннуур бағытына 40 км асфальт жолды салып пайдаға беріп, Өлгий-Хашаат бағытындағы 60 км, Цагааннуур-Улаанбайшинт бағытындағы 25,6 км жолдың қаражатын шештіріп, құрылыс жұмысын бастаттық. Құрылысы аяқталмай дағдарыста тұрған Өлгий сұмыны 1 толық орта мектебі, орталық кітапхана, Балалар мен жастар саябағы, спорт, ойын алаңдары толық бітіп пайдаға берілді. Аймақ орталығындағы 2-толық орта мектеп ғимараты, 1, 2 бастауыш мектептің спорт залдары, 15, 16, 17, 18-балабақша құрылыстары жаңадан салынды. Цэнгэл, Булган сұмындарының балабақшалары, Булган сұмынының Шүвтэр, Ногооннуур сұмынының Чихтэй бастауыш мектебі, Баяннуур, Улаанхус сұмынының Көкмойнақ, Соғақ орта мектептерінің жатақхана құрылыстары жаңадан бой көтерді. Цэнгэл сұмынына «Жаңа сұмын» жобасы жүзеге асырылды. Улаанхус, Дэлүүн, Толбо сұмындары біріккен жылу жүйесіне қосылып, «Жаңа сұмын» жобасы жүзеге асатын мүмкіндік туды. Өлгий қаласының орталық алаңын жаңаладық. Булган сұмынынан өзге барлық сұмындарға оптикалық талшықты кабель тартылып, жоғары жылдамдықтағы интернет желісіне қосылды. Халқы көп, іш, сырттың саяхатшылары көп баратын шеткері бақ, елді мекендерге ұялы байланыс желісін орнаттық. Қазір аймақ орталығына, қыр сұмындарға салынған кейбір жол, көпірлердің сурет жобасын әзірлетттік. Тиісті қаражатын бюжетке отырғызып жүзеге асыруға дайын болдырғанымызбен сол кездегі ғаламдық және еліміздегі экономикалық қиындықтарға байланысты өкілеттік мерзім ішінде атқарылып үлгерілмеді. Халық бұқараның игілігі үшін жолға қойылған осынау шаруаларды келесі билік жалғастырып, кәдеге жаратқанына қуаныштымын. Айта берсек атқарылған шаруалар көп, бәрін тәптіштеп жатуға уақыт көтермейді.

– Азаматтардың табысын арттыруға, тіршілігін жақсартуға және қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған қандай жұмыстар істелді?

– Ел қазынасынан 815 миллион төгрөг қаражат бөлідіріп, Өлгий қаласының 49 нүктесіне бақылау камерасын орнаттық. Бұл іс жол қауіпсіздігін сақтауға, қылмыс қайшылықтың алдын алуға септігі тиген нәтижелі жұмыс болды. Сонымен қатар, ел Үкіметімен бірлесе отырып нарыққа көшкен 1990-2000 жылдары жұмыссыз қалған аймағымыздың 16100 азаматының тізімін шығарып, жұмыссыз жүрген 10 жылға дейінгі уақытының әлеуметтік жарнасы өкіметтен төлетілді. Соның нәтижесінде 2016 жылға дейін 2800-ге жуық адам зейнет демалысына шықты. Өкіметтен қосылған 10 жылдың арқасында одан бері де көп адам зейнетақы тағайындатып, осы шешімнің игілігін көріп жатқаны баршамызға мәлім. 2012-2016 жылдар аймағымыздың сыртқы қатынасы жаңа белеске көтерілген шақ болды. Көршілес Ресейдің Қос-Ағаш ауданы басшылығымен жасаған келісімнің нәтижесінде 9 рет бірлескен жәрмеңке ұйымдастырып, нәтижесінде аймағымыз кәсіпкерлері жәрмеңке сайын 2 миллиардқа жуық төгрөгтің табысын тауып тұрды. Қытай Халық Республикасының Алтай аймағымен жасаған достық қарым-қатынастың арқасында Өлгий қаласына «Достық төбесі» салынып, бұл күндері сырттан келген қонақтар тамашалайтын, аймақ халқы демалатын көрікті орынға айналды. Аймақтық Біріккен ауруханаға көмектер көрсетіліп, дәрігерлеріміз мамандықтарын жетілдірді.

– Кезінде кейбір азаматтар сізді ағаш егуге көп қаражат шашты деп сынап еді. Бұл жұмыс нәтижесін берді деп ойлайсыз ба?

– Өлгий қаласын жасылдандыруға 300 миллиондай төгрөг қаржы арнадық. Нәтижесі жаман емес. Аймақ орталығындағы Қобда өзені көпірінен әуежайға дейінгі, Өлгий-Қобда бағытындағы жолдың постысына дейінгі, Бугат сұмынына баратын жол бойындағы ағаштар, қала ішіндегі гүлзарлар, біздің сол кездегі жұмысымыздың нәтижесі ғой. Бұл жұмыс қоршаған ортаны қорғау, саламатты жасыл орта қалыптастыруға бағытталған саясаттың аясында жүзеге асты. Ағаш егу жұмысы осымен ғана шектелмей әрмен қарай жалғасып отыруға тиісті. Халық пен уақыт бәріне таразы. Уақыты келгенде бағасы беріле жатар.

– Әттеген-ай, деп үлгермей қалған қандай шаруаларыңыз болды?

– Білім беру саласында атқарған жұмыстар жемісін тез бермейді. Улаанбаатар қаласынан арнайы мамандар алдырып, аймақтық Білім басқармасын жан-жақты жұмыстатып, қос тілде білім беруде ұстанатын саясат әзірледік. Осы мәселені алғаш көтердік. Оны 2014 жылы аймақтық АӨХ-ы мәжілісінде арнайы бағдарлама болғызып бекіткіздік. Қазақ баласына баутауыш білім ана тілінде білім беріп, ана тілінің байлығын, нәрін бойларына толық сіңірген соң орта сыныпта қос тілде, аға сыныпта таза мемлекеттік тілде білім берейік дегенді атап көрсеттік. Бағдарламаны жүзеге асыруға қажетті қаражаттың есебін шығарып, қазақ балаларына арналған алғашқы оқулықтар мен көмекші құралдарды да басқызып шығардық. Өкінішке орай жергілікті жер билігі ауысып, бұл іс аяқсыз қалды. Егер де осынау қос тілде білім беру саясаты аймағымызда дәйекті жалғасатын болса, қазіргідей ел бойынша сынға ұшырамай, білім саласы да аяғынан нық тұратын еді.
Сонымен қатар, Тавалтай қысаңына 97 мВт қуаты бар су электр станциясын салу жұмысы қарқынды жүріліп, техникалық, экономиалық негіздемесі, сурет жобасы дайын болғанымен қазіргі билік және қаржы енгізушілер арасындағы түсініспеушілік салдарынан бұл жасампаз іс жүзеге аспай қалды. Егер аймағымызға су электр станциясы салынған жағдайда еліміздің батыс өлкесін сапалы, арзан электрмен қанымдайтын, көптеген жұмыс орындарын пайда болдыратын мүмкіндік қолға келер еді. Әрі электр энергиясы жағынан Ресейге тәуелді болмас едік.
Өлгий-Даян бағытындағы авто жол, Даян кеден өткелегіндегі Ямаат өзеніне темір бетон көпір салу ісін ҚХР-ның Алтай аймағының қолдауымен салу жұмысы қолға алынғанымен, келесі басшылық бұл шаруаны әзірге жүзеге асыра қойған жоқ. Осы қатарлы айта берсек, уақыт тапшылығынан жүзеге асып үлгермеген жұмыстар көп болды. Бұл жұмыстарды іске асырсақ екен деген мақсат осы күнге дейін ойымда жүреді.

– 2020 жылғы жергілікті жер сайлауында аймақтық АӨХ-ына Өлгий сұмынының 5-бағына атыңызды ұсынып жатырсыз. Алға қойған қандай мақсаттарыңыз бар?

– Өлгий сұмынының 5-бағында шешілмей тұрған мәселелер баршылық. Аймағымыз алғаш орнаған сәттен бастап халық тығыз қоныстанған жер ғой. Сондықтан да топырақ, ауыз су ластануы, жол, мектеп пен балабақшаның жетіспеушілігі, жұмыссыздық, отырған жеріне, үйіне куәлік ала алмай отырған азаматтар мәселесі қатарлы қордаланған шаруа шаш етектен. Өзім де отбасым, ағайын-туыстарыммен бірге осы бақта тіршілік етіп келемін. Сол себепті азды-көпті тәжірибемді, білімімді аталған мәселелерді шешуге арнап, аймағымыздың жане қаламыздың дамысына септігімді тигізсем деген мақсатым бар.

– Сұхбатыңызға рахмет. Саяси жұмысыңыздан табыс тілейміз.

Аймгийн Ардчилсан намын Сонгуулийн штаб

Моңғолияда

Моңғолиялық саясаткер Тоқаев жайлы: Шығыстың шебер шахмат ойыншысы туған екен

Published

on

21 маусым, KAZNEWS. Моңғолияның экс Премьер-министрі Санжийн Баяр Қазақстан Республикасының Президенті Қасым Жомарт Тоқаевтың Петербор экономикалық форумындағы сөйлеген сөздеріне байланысты пікір білдірді. Бұл туралы өзінің @sbayar12 твиттер парақшасына жариялаған.

Қазақстан “ДХР” мен “ЛХР”-ды мойындамай ма? -деп тікелей сұрапты. Тығырыққа тіреймін деп ойласа керек. Алайда Президент Тоқаев “Мойындамайтынын” ашық айтыпты. Путиннің жанында отырып, осылайша үн қату батылдық болды. Мен оны, кем бағалаппын. Шығыстың шебер шахмат ойыншысы туған екен. 

Continue Reading

Моңғолияда

Президент Қазақстан елшісінің сенім грамотасын қабылдады

Published

on

13 маусым, KAZNEWS. Бүгін Моңғолия Президенті Ухнаагийн Хүрэлсүх Қазақстан Республикасының Моңғолиядағы Елшісі Ғабит Қойшыбаевтан сенім грамотасын қабылдады. Бұл туралы Президент әкімшілігінің баспасөз қызметі хабарлады.

– Моңғолия Президенті Ухнаагийн Хүрэлсүх Қазақстан Республикасының Моңғолиядағы Елшісі ретінде жаңа қызметке тағайындалуымен құттықтап, табыс тіледі.

Биыл Моңғолия мен Қазақстан арасындағы дипломатиялық достық қарым-қатынасқа 30 жыл толуда.

Тараптар кездесу барысында сауда, экономика, мәдениет және білім саласындағы ынтымақтастықты арттыру барысында пікір алмасты.

Қазақстан Республикасының Моңғолиядағы Елшісі Ғабит Қойшыбаев

– Моңғолия мен Қазақстан Республикасы да мұхитқа шыға алмайтын елдер қатарында. Сондықтан сыртқы сауда нарығын әр-тараптандыруға, азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және тауарларды жеткізудің жаңа жолдарын іздеуге дайын екенін жеткізді.


Ғабит Бейбітұлы Қойшыбаев 1972 жылы 12 наурызда Алматы қаласында дүниеге келген. Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік ұлттық университетін және ҚР СІМ Дипломатиялық академиясын бітірген.

Еңбек жолын 1994 жылы ҚР СІМ Орталық аппаратында бастаған. Сол жылы Қазақстанның Үрімші қаласындағы (ҚХР) Паспорттық-визалық қызметіне ұзақ іссапарға жіберілді.
ҚР СІМ Консулдық қызмет департаменті директорының орынбасары, Жалпыазиялық ынтымақтастық департаменті директорының орынбасары лауазымдарын атқарған. Қазақстанның Қытайдағы елшілігінде жұмыс істеді. Қазақстанның Шанхай қаласындағы (ҚХР) Бас консулы, ҚР Президенті Әкімшілігінің Сыртқы саясат және халықаралық байланыстар бөлімі меңгерушісінің орынбасары болды.

Қазақстанның Моңғолиядағы Елшісі лауазымына тағайындалғанға дейін Қазақстанның Қытайдағы Елшісі болды. 

Continue Reading

Моңғолияда

Шілде айында моңғолиялықтар 9 күн демалады

Published

on

7 маусым, KAZNEWS. Моңғолиялықтар алдағы шілде айында мереке және демалыс күндерін қосқанда барлығы 9 күн демалатын болады. 

Моңғолияның “Наадам” мейрамы 11-15 шілде аралығында аталып өтеді. Күнтізбе де көрсетілгендей 11 шілде дүйсенбіге сәйкес келіп тұр. Осылайша, 9 шілдеден бастап моңғолиялықтар бірден тоғыз күн – яғни 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 және 17 шілдеде демалады. 

Continue Reading

Моңғолияда

«Арын» пікір алмасуға арналған ашық алаңға шақырады

Published

on

4 маусым, KAZNEWS. «Арын» мемлекеттік емес ұйымы 2022 жылдың наурыз айында Моңғолиядағы аз ұлт өкілдерінің ана тілі мен мәдени мұрасын қорғау, олардың білімі мен әлеуметтік дамуына қолдау көрсету мақсатында құрылған.

Осы жұмыс аясында «Арын» мемлекеттік емес ұйымы 2022 жылдың 5 маусымында сағат 13:00-де «Leading Minority Talk» тақырыбымен алғашқы іс-шарасын өткізетінін хабарлайды.

Әр саладағы көшбасшылармен іскерлік сұхбат өткізіп, заманауи тақырыптарда еркін пікір алмасу арқылы демалыс күндеріңізді өнімді өткізуге шақырады.

Уақыты: 2022 жылдың 5 маусымы, сағат 13.00.

Мекенжайы: Басқару академиясының «Б» залы

Төмендегі QR кодты оқыту арқылы іс-шараға тіркеліңіз!

 

Continue Reading
Advertisement

Бізге жазылыңыз

Сөзге тиек

Дерек1 week ago

Ел көлемінде инфляция деңгейі 15,1%, Баян-Өлгийде 13,8% -ден асты

21 маусым, KAZNEWS. 2022 жылғы мамыр 2021 жылғы мамырға салыстырғанда жылдық инфляция 15,1 пайызды құрады. Азықтүлік өнімдері мен бензин бағасы...

Дерек2 weeks ago

Ғарышкер В.А.Жанибеков “Улаанбаатар қаласының құрметті азаматы” атанды

17 маусым, KAZNEWS. Бүгін Кеңес одағының және Моңғол Халық Республикасының батыры, ғарышкер В.А.Жанибековке “Улаанбаатар қаласының құрметті азаматы” атағы берілді, деп...

Дерек2 weeks ago

Моңғолияға келген туристер арасында саны жағынан Қазақстан төртінші орында тұр

15 маусым, KAZNEWS. Моңғолияға келген туристер саны жағынан Қазақстан төртінші орында тұр. 2021 жылдың қаңтар-мамыр айында Моңғолияға 8,554 турист келген...

Дерек3 weeks ago

Баян-Өлгий һәм Ховд: Қай аймақтың инвестициялық әлеуеті жоғары?

13 маусым, KAZNEWS. Баян-Өлгий мен Ховд аймағы да Моңғолияның батыс өлкесінде орналасқан. Халық саны 2021 жылғы көрсеткіш бойынша Баян-Өлгийде 112,836...

Дерек3 weeks ago

Паспорт мұқабасының түсі нені білдіреді?

Дүние жүзінде төлқұжаттардың тек төрт негізгі түсі бар. Әр елдің төлқұжат мұқабасының түсін таңдауында өзіндік себептері бар дейді Массагет. Әуежайлардағы...

Дерек3 weeks ago

Моңғолия қақпасына гол соққан Геррит Хольтман туралы 10 дерек

11 маусым, KAZNEWS. 2023 жылғы AFC Азия кубогының іріктеу турнирі “B” тобындағы ойындар жалғасуда. Бүгін Моңғолия құрамасы өз алаңында Филиппин...

Дерек3 weeks ago

Қожаға қойылған ескерткіш туралы 10 дерек

1 маусым күні Нұр-Сұлтан қаласында «Менің атым Қожа» фильмінің басты кейіпкеріне ескерткіш қойылған. Казньюс ақпарат агенттігі Қожаға қойылған ескерткіш туралы...

Дерек4 weeks ago

Студенттер үйге қайта алмай жүр!

04 маусым, KAZNEWS. Жаһанда коронавирус ауруы азайып, жағдай тұрақтала бастаған соң көршілес елдердің шекарасы ашылып, барыс-келіс жандана бастаған еді. Бірақ...

Басты назарда