Connect with us

Қазақстан және әлемде

Түркістан Декларациясы

Published

on

Түркітілдес мемлекеттердің ынтымақтастық кеңесі бейресми саммитінің Түркістан Декларациясы

2021 жылғы 31 наурыз

2021 жылғы 31 наурызда «Түркістан – түркі әлемінің рухани астанасы» тақырыбында Түркітілдес мемлекеттердің ынтымақтастық кеңесінің (бұдан әрі–Түркі кеңесі) бейресми саммиті бейнеконференция арқылы өтті.

Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен өткен кездесуге Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті-Елбасы, Түркі кеңесінің Құрметті Төрағасы Нұрсұлтан Назарбаев, Әзербайжан Республикасының Президенті Ильхам Әлиев, Қырғыз Республикасының Президенті Садыр Жапаров, Түркия Республикасының Президенті Реджеп Тайип Ердоған, Өзбекстан Республикасының Президенті Шавкат Мирзиёев, Түрікменстан Президенті Гурбангулы Бердымухаммедов және Мажарстанның Премьер-Министрі Виктор Орбан, сондай-ақ Түркі кеңесінің Бас хатшысы Бағдат Әміреев қатысты.

Түркі кеңесі мемлекеттерінің басшылары

Көктемгі күн мен түннің теңелуіне сәйкес келетін, табиғаттың жаңаруы мен жаңа өмірдің басталуын білдіретін Наурыз мейрамын атап өтіп;
Әзербайжан Республикасын, Қазақстан Республикасын, Қырғыз Республикасын, Өзбекстан Республикасын және Түрікменстанды алдағы тәуелсіздіктің 30 жылдығының қайта қалпына келтірілуімен құттықтап және 1991 жылы түркітілдес мемлекеттердің тәуелсіздігін алғашқы болып мойындағаны үшін Түркия Республикасына алғыс білдіріп;
Соңғы онжылдықтарда түркітілдес мемлекеттер қол жеткізген айтарлықтай саяси және әлеуметтік-экономикалық прогрессті атап көрсетіп, Түркі әлеміндегі көпжақты қарым-қатынастардың дамуын жоғары бағалап және түркі мемлекеттері арасындағы ынтымақтастықты одан әрі тереңдетуге нық бейілділік танытып;
Әскери оккупациядан Әзербайжан Республикасы аумағының азат етілуін жоғары бағалап және Армения-Әзербайжан жанжалының аяқталуын қошеметтеп;

Түркі әлеміндегі берік ауызбіршілікті барынша тығыз ынтымақтастық үшін ұзақ мерзімді пайымдар мен мақсаттар қоюға және стратегиялық бағдарды тұжырымдауға бел байлағандығын растай отырып;

Түркі кеңесінің құрылғаннан бергі құнды жетістіктерін атап өтіп және оның түркі әлеміндегі интеграциялық үдерістерді қамтамасыз етудегі рөлін арттыруға және түркі әлемінің құндылықтары мен мүдделерін өңірлік және халықаралық аренада одан әрі ілгерілетуге ниетті екенін растай отырып;

Халықтарының игіліктеріне бейбітшілік, тұрақтылық, қауіпсіздік пен гүлденуіне үлес қосу құралы ретінде көпжақты экономикалық ынтымақтастықтың маңыздылығын атап өтіп;

Күллі Түркі әлемі халықтарының бірігуіндегі Түркістан қаласының рухани маңыздылығын мойындап;

Қожа Ахмет Яссауи ислам құндылықтарын насихаттайтын түркі мектебінің негізін қалаған және бүкіл түркі әлемінде философияның дамуына зор ықпал еткен көрнекті және рухтандырушы тұлға ретінде қалдырған мұрасын жоғары бағалап;

Түркітілдес мемлекеттердің ынтымақтастық кеңесін құру туралы Нахчыван келісімі аясында Ұйымға мүше мемлекеттердің шоғырландырылған ұстанымын әзірлеу мақсатында Түркі әлемінің мүдделерін қозғайтын өңірлік және халықаралық мәселелер бойынша консультацияларды жалғастырудың маңыздылығын атап өтіп.
Төмендегілер туралы мәлімдеді:

1. Түркістан қаласын Түркі әлемінің рухани астанасы деп жариялады. Болашақта ротациялық негізде Түркі әлемінің өзге де әйгілі көне шаһарларына осы іспеттес мәртебе беруге мүмкін болатыны туралы келісті және Хатшылыққа Мүше мемлекеттермен бірлесе аталған мәселе бойынша ережені 2021 жылы күзде Түркияда өтетін Түркі кеңесінің 8-ші саммитінің қарсаңында Сыртқы істер министрлері кеңесінің қабылдауы үшін әзірлеуді тапсырды;
2. Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті-Елбасы, Түркі кеңесінің Құрметті Төрағасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Түркі кеңесінің атауын өзгерту жөніндегі бастамасын қолдады және Сыртқы істер министрлері мен Хатшылыққа 2021 жылы күзде Түркияда өтетін Түркі кеңесінің 8-ші саммитіне қол қою үшін тиісті құжаттарды әзірлеуді тапсырды;
3. Хатшылыққа «Түркі әлемінің келешегі-2040» және «Түркі кеңесінің 2020-2025 стратегиясының» алғашқы жобаларын дайындағаны үшін алғыс білдірді және мүше мемлекеттердің тиісті органдарына өздерінің тиісті ұлттық ішкі рәсімдері шеңберінде Түркиядағы келесі саммитте бекіту мүмкіндігі мақсатында оларды Хатшылықпен бірлесіп дайындауды тапсырды;
4. Әзербайжан Үкіметі және халқымен бірге қақтығыстардан зардап шеккен аумақтарды оңалту, қалпына келтіру және қайта біріктіруге олардың күш-жігеріне ниеттестігін білдірді және бір-бірінің егемендігі, аумақтық тұтастығы мен халықаралық танылған шекараларының мызғымастығын өзара құрметтеу және мойындау негізінде Армения мен Әзербайжан арасындағы қарым-қатынастардың қалыпқа келуін қолдады;
5. Түркі кеңесіне қол жетімді үлкен мақсаттар қоюға, стратегиялық маңызы бар өңірлік жобаларды, атап айтқанда көлік, кеден, энергетика және инфрақұрылым саласындағы жобаларды қолға алуға және жүзеге асыруға мүмкіндік беру үшін экономикалық бағыттың маңыздылығын атап өтті;
6. Атақты ақын және мемлекет қайраткері Әлішер Науаидің түркі халқына сіңірген еңбегін, Түркі әлемінің әдебиеті, өнері, әлеуметтік-экономикалық, ғылыми және мәдени өмірінің дамуына қосқан үлесін бағалап, сондай-ақ осы жылы оның 580 жылдық мерейтойының кеңінен атап өтілуімен байланыстыра отырып, Түркі кеңесі аясында Әлішер Науаи халықаралық сыйлығын тағайындауға келісті;
7. Түркі әлемінің әдебиеті, өнері, ғылымы мен мәдениетінің дамуына үлкен үлес қосқан Түркі әлемінің аса көрнекті ақындары, ойшылдары мен мемлекет қайраткерлеріне Жүсіп Баласағұнның 1005 жылдық, Низами Гянджеуидің 880 жылдық, Юнус Емре мен түрік тілінің жылы, Әлішер Науаидің 580 жылдық, Жамбыл Жабаевтың 175 жылдық, Әлихан Бөкейханның 155 жылдық және Хусейн Карасаевтың 120 жылдық мерейтойларын атап өту үшін мүше мемлекеттердің тиісті органдарына Түркі ынтымақтастық ұйымдарымен бірлесе отырып келісілген іс-шаралар өткізуге тапсырма берді;
8. Соңғы Саммит өткен уақыттан бері Түркі кеңесі Хатшылығының қызметіндегі маңызды жетістіктерді жоғары бағалады.

Мемлекет басшылары Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті-Елбасы, Түркі кеңесінің Құрметті Төрағасы Нұрсұлтан Назарбаевқа Түркістан бейресми саммитін өткізу бастамасы үшін және Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевқа осы кездесуде талқылауларды нәтижелі қорытындыларға келтіргені үшін терең алғыс білдірді.

2021 жылы 31 наурызда бейнеконференцияда әзербайжан, қазақ, қырғыз, түрік және өзбек тілдерінде қабылданды.

Advertisement


Қазақстан және әлемде

ЕАЭО ортақ валюта тақырыбын тағы қозғады

Published

on

Еуразия экономикалық комиссиясының ресми өкілі Ия Малкина ұйым бірыңғай цифрлық валюта тақырыбына қайта оралуға дайын екенін мәлімдеді. Еуразиялық экономикалық одақ аясында тағы да бірыңғай валюта тақырыбы қозғалды.

Нақтырақ айтсақ, Еуразия экономикалық комиссиясының ресми өкілі Ия Малкинаға Қырғыз тарапы Еуразиялық экономикалық одақ шеңберінде бірыңғай цифрлық валюта құру мүмкін бе деген мәндегі сұрақ қойды.

Сұрақ иесі – “Sputnik Қырғызстан”. “Еуразиялық экономикалық одақ көлемінде бірыңғай валютаның цифрлық баламасын сынақтан өткізу мүмкіндігі қарастырылып жатыр ма”, – деп сұрады БАҚ өкілі ЭЕК-тің ресми өкілінің дәстүрлі брифингісінде.

Ия Малкинаның айтуына қарағанда, ЕАЭО мемлекеттерінде бірыңғай цифрлық валютаны енгізу жөнінде қандай да бір жоспар жоқ.

“Одақ көлемінде цифрлық активтерді, цифрлық белгілер мен криптовалютаны пайдалану саласында үйлестірілген құқықтық орта әзірлеу қажеттігі туралы бірыңғай пікір жоқ. Комиссия бірнеше жыл бұрын осы тақырып бойынша ұсыныс қабылдауды ұсынған болатын. Бірақ тараптар бұған дайын болмай шыққан”, – дейді ЕЭК-тің ресми өкілі.

Ия Малкинаның екіұшты жауабында ортақ валюта тақырыбына үдере қарайтындардың да, үміттене қарайтындардың да көңіліне жағатын мәліметтер айтылды деуге болады.

“Сонымен қатар одаққа мүше елдердің орталық банктері ұлттық цифрлық валюта тақырыбын пысықтап жатыр. Мысалы, былтыр Ресей Банкі “цифрлық рубль” баяндамасын жариялады. Ал биыл мамыр айында Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі “цифрлық теңге” баяндамасын ұсынды”, – деп Мәскеу бастаған істі Нұр-Сұлтанның іліп әкеткенін меңзеді. Бұл мәліметті “әр ел өзінің ұлттық цифрлық валютасын дербес құрып жатыр” деп те қабылдауға болады.

Дегенмен ол ортақ валюта мәселесінде Еуразия экономикалық комиссиясының жоғарыдан үкім айтып, бірнеше мемлекеттің атынан пайым айтуға хақысы жоқ екенін ашық айтты. Бірақ тараптар бірыңғай валютаға байлану туралы ниет танытып жатса, қолдап әкетуге дайын отыр.

“Аталған мәселелер ЕАЭО мемлекеттерінің ұлттық құзыретіне жататынын атап өткім келеді. Бірақ тараптардың бастамасы бойынша елдерде цифрлық ұлттық валюта технологиясы табысты енгізілген жағдайда комиссия бұл мәселеге қайта оралуы мүмкін”, – деп түйіндеді Ия Малкина.

Толығырақ: https://inbusiness.kz/kz/news/eaeo-ortak-valyuta-takyrybyn-tagy-kozgady

Continue Reading

Қазақстан және әлемде

«Отандастар қоры» КеАҚ жанындағы Қоғамдық комиссияның VII отырысы өтті

Published

on

«Отандастар қоры» коммерциялық емес акционерлік қоғамы жанындағы Қоғамдық комиссияның VII отырысы өтті. Бұл туралы «Отандастар қоры» КеАҚ Баспасөз қызметі хабарлады.

2021 жылы 15 қазан сағат 15:00-де «Отандастар қоры» коммерциялық емес акционерлік қоғамы жанындағы Қоғамдық комиссияның кезекті отырысы өтті.

Іс-шараға ҚР Парламенті Сенатының депутаты, комиссия төрағасы Мұрат Бақтиярұлы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Қаржаубай Сартқожа, ҚР Парламенті Сенатының депутаты, Нұртөре Жүсіп, ҚР Мәжілісінің депутаты Қазыбек Иса, белгілі қоғам қайраткерлері, мемлекеттік органдардың өкілдері және т.б. қатысты.

Аталған іс-шара күн тәртібінде «Қандастардың ҰБТ тапсыру механизмін оңтайландыру немесе ҰБТ-дан басқа да альтернативті жолдарды ұсыну», «Қазақстандағы репатрианттардың қос азаматтығы мәселесі туралы», «Шетелдегі қазақ мәдени орталықтарын қолдау мәселелері: әлемдік озық үлгі және қазақстандық тәжірибе», «Солтүстік Қазақстан облысында қандастарды орналастырудың өзекті мәселелері», «Азаматтық алған қандастардың шет елдегі еңбек өтілдерін есепке алу» (зейнетақы мәселесі), және т.б. мәселелер көтерілді.

Қоғамдық комиссия отырысының қорытындысы бойынша Білім және ғылым министрлігіне қандастардың Қазақстандағы оқу орындарына түсуін, Сыртқы істер министрлігіне Қазақстандағы репатрианттардың қос азаматтық мәселесін шешу жолдарын қарастыру, шетелдегі қазақ мәдени орталықтарын қолдауды күшейту және Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігімен бірлесіп азаматтық алған қандастардың шет елдегі еңбек өтілдерін есепке алу, Ақпарат және қоғамдық даму министрлігіне Солтүстік Қазақстан облысында қандастарды орналастырудың ауқымды жұмыстарын жан-жақты және толық ақпараттандыру бойынша қолдауды күшейту жөнінде ұсыныстар берілді.

Сондай-ақ, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне қандастарды бейімдеу және ықпалдастыру орталықтары бойынша тұрып жатқан қандастардың тұру мерзімін ұзарту, шеттен келген қандастарымызды тұрақты тіркеу, азаматтық алған қандастардың азаматтық алмаған отбасы мүшелерімен бірге тұру мәселелері бойынша тиісті құқықтық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізу жөніндегі ұсыныстар жолданды.

Қандастарды бейімдеу және ықпалдастыру орталықтарын барлық өңірлерде ашу мәселесін өзектендіру – ҚР Үкіметі жанындағы Шетелдегі отандастармен мәдени-гуманитарлық байланысты дамыту жөніндегі ведомствоаралық комиссия отырысының қарауына жіберіледі.

Continue Reading

Қазақстан және әлемде

Қасым-Жомарт Тоқаев Моңғолияның Сыртқы қатынастар министрі Батмөнхийн Батцэцэгті қабылдады

Published

on

14 қазан, KAZNEWS. Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Моңғолияның Сыртқы қатынастар министрі Батмөнхийн Батцэцэгті қабылдады. Бұл туралы ҚР Президентінің Баспасөз қызметі хабарлады.

Қазақстан Республикасының Мемлекет басшысы Нұр-Сұлтан қаласына ресми сапармен барған Моңғолияның Сыртқы қатынастар министрі Батмөнхийн Батцэцэгті қабылдады.

Кездесу барысында Қасым-Жомарт Тоқаев қарқынды дамып келе жатқан қазақ-моңғол қарым-қатынастарына тоқталды.

– Моңғолия – біздің сенімді әрі стратегиялық серіктесіміз. Мемлекеттерімізді ортақ тарихымыз біріктіреді. Моңғол халқына, Сіздің мемлекетіңізге деген құрметіміз ерекше. Сіздер біздің халықаралық бастамаларымызға түсіністік танытып, үнемі қолдау көрсетесіздер. Сондай-ақ халықаралық алаңдарда бірге белсенді жұмыс істеп келеміз. Осы ынтымақтастығымызды одан әрі арттырып, іс жүзінде нығайта беруіміз қажет деп санаймын. Бұл, ең алдымен, сауда-экономикалық ықпалдастыққа қатысты. Біз көлік логистикасы саласын пысықтай түсуіміз керек, – деді ҚР Президенті.

Мемлекет басшысы қалыптасқан екіжақты ынтымақтастықтың әлеуетін барынша пайдалануға шақырды.

– Осы сәтті пайдалана отырып, этникалық қазақтарға көрсетіліп отырған құрметі пен қамқорлығы үшін Сіздің елдің басшылығына және моңғол халқына ризашылығымды білдіремін. Моңғолия қазақтарының тілін, мәдениеті мен дәстүрін сақтау мәселелері бойынша тығыз ынтымақтастығымыз жалғаса береді деп үміттенемін. Бұл – Сіздің мемлекетіңіз жүргізіп отырған ұлттық саясаттың нәтижесі. Мұны зор ризашылықпен атап өткім келеді, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Моңғолия Сыртқы саясат ведомствосының басшысы қабылдағаны үшін Қасым-Жомарт Тоқаевқа алғыс айтып, Моңғолия Президенті Ухнаагийн Хүрэлсүхтің сәлемін жеткізді.

– Президентіміздің шынайы сәлемін жеткізуді зор мәртебе санаймын. Моңғолия мен Қазақстанды жақын көрші елдер деп айтуға болады. Қазақстан Республикасымен арадағы байланыстарды дамыту ісі Моңғолияның сыртқы саясатында маңызды орын алады. Біз бұл қатынастарды жандандырғымыз келеді. Келесі жылы елдеріміз арасында орнаған дипломатиялық қатынастардың 30 жылдық мерейтойын атап өтеміз, – деді Батмөнх Батцэцэг.

Кездесу соңында Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Моңғолия Президенті Ухнаагийн Хүрэлсүхті Қазақстан Республикасына ресми сапармен келуге шақыратынын айтты. Қазақстан Республикасының Мемлекет басшысы аталған ресми сапар Қазақстан мен Моңғолия арасындағы ынтымақтастықтың дамуына тың серпін береді деп санайды.

Continue Reading

Қазақстан және әлемде

Бішкек қаласында этникалық қазақтармен және отандастармен кездесу өтті

Published

on

«Отандастар қоры» КЕАҚ Президенті Нұртай Әбіқаевтың қатысуымен 2021 жылғы 7 қазанда Бішкек қаласында этникалық қазақтармен және отандастармен кездесу өтті. Бұл туралы “Отандастар қоры”-ның баспасөз қызметі хабарлады.

Жетінші қазан (07.10.2021) Қырғыз Республикасының Ұлттық кітапханасында «Отандастар қорының» Президенті Нұртай Әбіқаев бауырлас елдегі қандастармен кездесу өткізді. Іс-шараға Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаттары Қазыбек Иса мен Мақпал Тәжмағамбетова, Қырғыз Республикасындағы қазақтар қауымдастығының төрағасы Гүлшат Асылбаева қатысты.

Бішкек қаласында Дүниежүзі қазақтарының қауымдастығы мен «Отандастар қоры» КЕАҚ «Abai Uii» мәдени-іскерлік үйінің тұсаукесерін ұйымдастырды.

Жиын барысында «Отандастар қоры» КЕАҚ Вице-Президенті Мағауия Сарбасов, ҚР еңбек сіңірген мәдениет қайраткері Айгүл Қарымсақова, Заң ғылымдарының кандидаты, Қырғыз-Қазақ университеті жанындағы колледж директоры Ерғали Абдикаимов, Қауымдастықтың Басқарма мүшесі, Қырғыз медициналық колледжінің құрылтайшысы Тамара Болотова және тағы басқа да азаматтар баяндама жасады.

Сонымен қатар, Қазақстан Республикасы Елшілігінің деректері бойынша Қырғыз Республикасында 39 мыңға жуық этникалық қазақ тұрады. Жалпы, қазақтар Қырғызстан аумағында тұратын этностар арасында 7-ші орын алады.

Қосымша ақпарат үшін:
«Отандастар қоры» КЕАҚ
Баспасөз қызметі: +7-708-631-17-96 (Нұрымжан)
+7-775-375-85-92 (Аян), +7 701-470-30-33 (Мұхтар)

Continue Reading
Advertisement

Бізге жазылыңыз

Сөзге тиек

Дерек2 weeks ago

Химиядан Нобель сыйлығының иегерлері анықталды

Химия бойынша Нобель сыйлығын молекулалар синтезінің жаңа әдістерін ашқаны үшін неміс ғалымы Беньямин Лист пен британдық Дэвид Макмиллан алды. Бұл...

Дерек3 weeks ago

Моңғолиялықтар қараша айында неше күн демалады?

05 қазан, KAZNEWS. Моңғолиялықтар қараша айында демалыс және мереке күндерін қоса есептегенде 10 күн демалады. “Шыңғыс ханның дүниеге келген қыс...

Дерек1 month ago

Интернетте жиналған ақпарат қайда сақталады?

Интернет – миллиондаған терабайт ақпаратқа толы терең мұхит. Күн сайын адамдар ғаламторға көптеген бейнелерді, суреттерді, құжаттарды және басқа мазмұнды ақпараттарды...

Дерек2 months ago

Саяхатшы Х.Энхтайван: Ікей батыр туралы не білеміз?

04 қыркүйек, KAZNEWS. Саяхатшы Х.Энхтайван әлеуметтік желісінде Ікей батыр Мәзімұлы туралы қызықты жазба жариялап, қазақтың қайсар ұлы туралы мәліметпен бөлісіп,...

Дерек2 months ago

Жол кептелістерінен Улаанбаатар экономикасына 947 млн доллар шығын келеді

20 тамыз, KAZNEWS. Кептелістердің кесірінен Улаанбаатар қаласының экономикасына жылына 947 миллион АҚШ доллары шамасында шығын келеді. Үкіметтің өткен сәрсенбі күнгі...

Дерек5 months ago

Қазақтар дайындайтын ұлттық тағамның 10 түрі

Бесбармақ Моңғолия қазақтарының дәстүрлі етті тағамы. Бесбармақ отбасылық мейрамдар немесе қонақтарды қарсы алған кезде әзірленеді. Сыйлы қонаққа бас, жамбас тартылады....

Дерек5 months ago

Timeline: Атақ пен абыройдың айырмашылығы неде?

1 маусым, KAZNEWS. «Абырой атақ шығарады, даңққа жеткізеді» – деген нақыл сөз қазақ халқында бар. Біз әлеуметтік желі қолданушыларынан “Атақ...

Дерек5 months ago

Моңғолиялықтар Google -дан нені көп іздеді?

20 мамыр, KAZNEWS. Google 2021 жылдың сәуір айындағы мәліметтер бойынша Моңғолия азаматтарының интернеттен нені көп іздегенін анықтады. Моңғолияда биыл Google...

Басты назарда