Connect with us

Жаңа есім

Қайнар Қайсанайұлы: Cпорттық шаралар аймақтың 80 жылдығына арналады

Published

on

Баян-Өлгий аймағының Дене шынықтыру, спорт басқармасының бастығы Қайнар Қайсанайұлымен өткізген сұхбатты ұсынамыз.

Мекен жайы: Моңғолия, Баян-Өлгий аймағы

Қызметі: Баян-Өлгий аймағының Дене шынықтыру, спорт басқармасының бастығы

Әлеуметтік желі: FB (Хайнар Хайсанай)

2019 жылы ДШСБ-нан қаншалықты бәсеке-сайыстар ұйымдастырылды?
2019 жылы атқарылатын шаралардың барлығы жыл басында жоспарланған. Сол бойынша жалпы спорт түрлерінен ересектер арасында 17, жастар және жасөспірімдер арасында 21, жоспардан тыс 20-дай, барлығы 60-тай бәсеке ұйымдастырылды. Оның ішінде бастылары – Жасөспірімдер арасындағы батыс зоналық волейбол бәсекесі, Аймақтардағы яғни жергілікті жердегі жоғарғы оқу орындары студенттері арасындағы мәдени-спорттық «Универсиада» ойындары, Моңғолдың ұлттық күресінен жасөспірімдер арасындағы мемлекеттік ашық біріншілік, Батыс зоналық клубтар арасындағы жасөспірімдердің таэквондо бәсекесі қатарлы қомақты іс-шаралардың аймағымызда сәтті өткендігін айтуға болады. Бұл шараларды ұйымдастыруымызға Аймақ Әкімінің Іс Басқармасы, таэквондоның «Арман» клубы, Қобда университетіне қарасты Баян-Өлгий аймағындағы Мұғалімдер мектебі, ұлттық күрестің «Тастүлек» клубы қатарлы ұйымдармен бірігіп ұйымдастырдық. Сондай-ақ, аймағымызда спорттың барлық түрлерін дамытуға ұжымдары, балалар мен жастар, халық көпшіліктің спортпен шұғылдануына да толық мүмкіндіктер жасалып, оған көпшіліктіктің қатысу деңгейі де жоғарылап отырғандығы қуантады.

Жалпы қанша түрлі спорт секциялары бар?

Мұнда моңғолдың ұлттық күресі, баскетбол, волейбол, бокс, зілтемір, таэквондо, карате, дзю-до, үстел теннисі, шағын футбол, дене шымырландыру бағытындағы фитнес қатарлы 13 түрлі секция тұрақты жұмыстайды. Ұйым-мекеме, компания, шаруашылық бірліктерімен біз жыл басында арнайы келісімдер жасап, әр аптада қандай мекеме қандай спорт түрінен залды қанша уақытпен пайдаланатыны туралы уақыттық кесте жасап, жыл бойынша жұмыстаймыз. Біздегі «А» және «В» залдары ұйым-мекемелер үшін кешкі 17.00-19.00 сағат, 19.00-21.00 сағаттарда ашық. Ал оқушылар үшін сабақтан бос уақыттарына сәйкес тәңертеңгілік және түстен кейін деген бөліспен секция жұмыстайды. Жоғарыда айтқанымдай ұйымдардың спортпен шұғылдану белсенділігі артып, саны көбейіп келеді. Мысалы, аймақ әкімінің Іс Басқармасы, Барлау ұйымы, Мамандық бақылау басқармасы, Біріккен аурухана, Салық басқармасы, Полиция басқармасы, ХААН, Голомт банклері мен т.б мекемелерді атауға болады.

Аймағымыз спортшыларының өткен жылғы жетістіктеріне тоқталсаңыз?

Өткен жылы спортшыларымыз үшін айтарлықтай табыс-жетістіктер жылы болды. Спортшыларымыз тек қана әлемдік, халықаралық, құрлықтық, мемлекеттік, зоналық бәсеке сайыстардан 19 алтын, 33 күміс, 39 қола, барлығы 91 медальді аймағымызға әкелді. Бұл аз табыс емес. Енді кейбір спорт түрлері бойынша спортшыларымыздың қол жеткізген табыстарына жеке тоқталып өтсем: каратэ спорты түрінен «Тарлан» клубының бапкері С.Серікбол бастаған спортшылар 22-24-ақпан күндері Улаанбаатар қаласында өткен Шинкиокушенкай каратэнің мемлекеттік біріншілігіне табысты қатысып, ересектер арасында қыздардан Т.Нұржанар (55 кг) күміс медаль, ұлдардан С.Серікбол (-65 кг) қола медаль, ал 16-17 жастағы жасөспірімдерден Б.Серікжан қола медаль иегері болды. Сэлэнгэ аймағында ұйымдастырылған Еліміз Президентінің кубогі үшінгі шағын футболдан аймақтар арасындағы мемлекеттік біріншлікте О.Ертай баптаған командамыз жеңімпаз атанды. Ал, Хэнтий аймағының орталығы Чингис қаласында өткен ауыр атлетикадан (зілтемір көтеру) жасөспірімдер арасындағы мемлекеттік біріншілікке М.Талғат бапкер бастаған спортшыларымыз қатысып, Е.Әсемхан (50 кг) қола медаль иеленсе, М.Талғат, Т.Бейбітхандар жетекшілік еткен штангистеріміз Өвөрхангай аймағында өткен Жастар арасындағы мемлекеттік біріншілік сыналту бәсекесінде күш сынасып, Т.Ибрайым (67 кг) біріккен ұпаймен 200 кг зілтемірді бағындырып, осы біріншіліктен 3-реткі алтын медалын еншілеп, зілтемірден спорт шеберіне “кандидат” нормасын орындады және осы бәсекенің «Ең таңдаулы спортшысы» мәртебесіне ие болды. Ал Е.Тілек біріншіліктің күміс жүлдегері атанды.

Осы орайда, биыл Спорт сарайының ауыр атлетикадан жаттығу бөлмесіне өз қаражатымен жаңалап жөндеу жасап берген «Досстрой» компаниясының директоры, Халықаралық дәрежедегі спорт шебері, аймақтық Ауыр атлетика федерациясының төрағасы Б.Нұрланға ризашылығымды білдіріп, алғыс айтамын.

Волейболдан М.Дінмұхамет баптаған волейболшы жастарымыз 25-28-наурызда Говь-Алтай аймағында өткен жастар арасындағы батыс зоналық біріншілік сыналту бәсекесінде 3-орынға ие болып Қобда аймағында ұйымдастырылған мемлекеттік біріншілікте еліміздің ең үздік 8 командасының қатарынан көрінді. Аймағымызда балалардың ҮІ спардакиадасы аясында ұйымдастырылған жасөспірімдер арасындағы батыс зоналық бәсекеде жас волейболшыларымыз 2-орынға қол жеткізіп, Улаанбаатар қаласында болған ақтық сынға қатысып, 6-орынға ие болып, ең үздік командалар қатарынан орын алды. Завхан аймағында 4-6 сәуір күндері ұйымдастырылған дзю-до күресінен жасөспірімдер арасында батыс зоналық біріншілік сынату бәсекесіне бапкеріміз Д.Мұрат, Цэнгэл сұмынының спорт мұғалімі М.Ташкент, Тұлба сұмынының спорт мұғалімі Қ.Уәзиралар жетекшілік еткен жасөспірім спортшылармыз барлығы 6 алтын, 8 күміс, 6 қола медаль еншілеп, командалық есеппен 3-орын иеленсе, Қобда аймағында өткен дзю-до-дан мемлекеттік біріншлікте Қ.Данияр (38 кг), Е.Қобланды (50 кг) қатарлы жасөспірім спортшылармыз күміс медальға қол жеткізді. Моңғолияға еңбек сіңірген спортшы Р.Даваадалай атында жүрілген осы мемлекеттік біріншілікке еліміздің 21 аймағы, астананың 9 ауданынан 800-ден астам споршы қатысқан болатын.
Самбо күресінен жастар арасындағы мемлекеттік біріншілік сыналту бәсекесінде 90 кг салмақта Улаанбаатарда жаттығу жасайтын аймағымыз тумасы Болашақұлы Жандос жеңімпаз атанып, алтын медаль еншілесе, осы азаматымыз 19-22-сәуір күндері Қазақстанның Алматы қаласында ұйымдастырылған «Азия кубогы-2019» халықаралық жастар бәсекесінен қола медаль ұтып алды. Ал, таэквондадан бапкер Ш.Ерұланның шәкірттері Улаанбаатар қаласында өткен жастар арасындағы мемлекеттік біріншілікке табысты қатысып, А.Әсемхан, Б.Ақмаралдар өз салмақтарында күміс жүлдегер, Балалар спортының ҮІ спартакиадасында С.Нұрбек (48 кг), А.Әсемхан (55 кг)-дар қола жүлдегер атанса, Б.Абылайхан Алматы қаласында болған халықаралық марафон жүгірісіне сәтті қатысып оралды.
Аймағымызда біршама ілгері дамыған спорт түрі болып саналатын бокс спортының жеткен табыстары да қуантарлықтай. Біздің бапкер А.Бейбіт бастаған бұлғары қолғап шеберлеріміз биылғы жылы да олжалы болды десек артық емес. Мұнда, А.Жандос (64 кг) Улаанбаатар қаласында өткен жастар арасындағы мемлекеттік біріншілікте күміс медальға ие болса, жуықта астанамызда ұйымдастырылған бокстан жастар арасындағы Азия чемпионатында қола медалға ие болып, Баян-Өлгий аймағы тарихындағы боксшылар арасынан туып шыққан тұңғыш реткі Азия чемпионатының жүлдегері атанды. Сондай-ақ, Қазақ елінің Павлодар қаласында өткен халықаралық турнирде Халықаралық дәрежедегі спорт шебері Т.Ерболат (91 кг) күміс медаль, спорт шебері Қ.Бекнұр қола медальға ие болса, ҚХР-сының Чендү қаласында өткен полицейлер және өрт сөндірушілер арасындағы әлемдік спорт ойындарында Қ.Бекнұр каратэ спорт түрінен алтын медаль, бокс спорт түрінен күміс медальға ие болып, аймағымыз спорты тарихының тағы бір жаңа парағын ашты.

Бокстан Орхон аймағының Эрдэнэт қаласында өткен ересектер арасындағы мемлекеттік біріншілікте қарсылас шақ кетірмеген Т.Ерболатымыз өз салмағында 6-шы рет жеңімпаз атанып, 6-шы алтын медалін мойнына тақса, Халықаралық дәрежедегі спорт шебері А.Нұрлан бұл жолы қола медальды қанағат тұтты.

Осы орайда, биылғы жылы спорт саласында болған бірер ерекше жетістік туралы да айта кетсем, Қ.Берболат конькимен сырғанаудан аға буын мастерлер арасындағы мемлекеттік біріншілік сыналту бәсекесінде топ жарып, жеңімпаз атанып, алтын медаль алса, 2020 жылдың қаңтар айында Австрияның Инсбург қаласында өтетін конькимен сырғанаудан ардагерлер олимпиадасына қатысатын жолдама алып, қатысуға аттанды. Сонымен қатар, О.Баяндалай есімді азаматымыз күнделікті өзіміз қажеттеніп жүрген велосипедпен еліміздің барлық аймағын жалғыз өзі аралап, 2 ай 10 күнде 6300 километр жолды жүріп өтті. Бұл нәтижелер аймағымыз спорты тарихына алтын әріппен жазылары даусыз.

Біраз жасөспірім спортшыларымыз Балалар спортының ҮІ спартакиадасында жақсы нәтиже көрсеткен екен. Осы сайыс туралы айта кетсеңіз?

Бұл спартакиада бұрын еліміз көлемінде аймақ, астаналық, зоналық және мемлекеттік деген 3 сатымен 4 жылда бір рет өткізіліп келген болса, Үкімет орнының 2018 жылғы 318 санды қаулысымен 2 жылда бір рет жүріліп тұратын шешім шыққан. Яғни 2021 жылы бұл спартакиада жалғасын табады деген сөз. Ал, 2019 жылғы ҮІ спартакиаданың ақтық сайысына 4500-дей спортшы қатысып, Улаанбаатар қаласында бақ сынасты. Бұл ауқымды шараға еліміз көлемінде 400-дей орта мектептен 40 мыңдай спортшы балалар қамтылған. Спартакиадада негізгі спорт түрінен 19, таңдап алынатын спорт түрінен 5, паралимп түрінен 4, диплимп түрінен 3, жеке олимпінің 3 түрі, барлығы 34 спорт түрінен жүрілген балалар спорт ойындары Улаанбаатар қаласының 22 жерінде бір жолда 2 апта бойы жүріліп өз мәресіне жетті. Осы ақтық бәсекеге аймағымыздан 9 бапкер, 90-дай спортшы балалар волейбол, шағын футбол, зілтемір, үстел теннисі, дзю-до күресі, бокс, таеквондо, шахмат, дойбы қатарлы спорттың 9 түрі бойынша қатысты.

Бұл спорттық іс шараға аймақ әкімшілігі тарапынан 8.365.000 төгрөгтің қаражатын шешіп берді.

Спартакиадада таэквондошыларымыз С.Нұрбек, А.Әсемхандар қола медальға, боксшыларымыз Р.Оралман күміс, Б.Құбылайхан қола медальға ие болды. Ал футболшыларымыз үздік 8 команданың қатарынан көрінсе, волейболшы ұлдарымыз үздік 6, теннисші қыздарымыз үздік 16-ның сапында өнер көрсетті. 30-дай команда қатысқан шахмат бәсекесінде Б.Айсәуле, дойбыдан Б.Еркегүлдер 5-орын иеленді.
Сондай-ақ “Арнайы олимпиаданың” Батыс зоналық фестивалі 2019 жылдың 16-19 қыркүйегінде Қобдада өтті. Батыс 5 аймақтық 120 спортшысы қатысқан сайысқа аймағымыздан Мүмкіндігі шектеулі балалардың ата-аналар одағының аймақтық бөлімше бастығы Т.Ерлан, бапкері спорт мастері Ж.Жұлдыздар бастаған 18 спортшы стол теннисі, жеңіл атлетика, волейбол, бочче сияқты түр-түрінен 7 алтын, 7 күміс, 3 қола медаль алды. Ал, топтық біріккен қорытындымен 1-орын иеленіп алтын кубокты аймағымызға алып келді.

Ұлттық және бұқаралық спорт бағытында қандай шаруалар атқарылды?

Бізде бұқаралық спорт және ұлттық спортты жауаптанған маман болып Ә.Ром жұмыстайды. Оның бастауында ұлттық спорт түрлері 2019 жылы Алматы қаласында өткен жастар арасындағы Азия біріншлігіне КӨКПАР, ТЕНГЕ ІЛУ, АУДАРЫСПАҚ, ЖАМБЫ АТУ қатарлы спорт түрінен 6 бапкер, 28 спортшы қатысып, көкпаршылармыз 2-орын иеленсе, теңге ілуден C.Жеңісбек қола, аударыспақтан 80 кг салмақта Өмірбек қола, 70 кг салмақта Айтқабыл күміс, +80 кг салмақта С.Жеңісбек алтын медалға ие болып Азия чемпионы атанды. Д.Ербол бапкерлік ететін тоғызқұмалақшыларымыз Халықаралық жарыстан командалық есеппен 2-орын иеленіп, 6 медальмен оралса, Үкімет тойындағы Бурят садақ ату бәсекесінде Аймақтық Садақшылар федерациясының төрағасы, іскер азаматымыз Б.Энхболдның ұйымдастыруымен қатысқан садақшыларымыз арасынан Алтантулга топ жарып алтыннан алқа тағып, Моңғолияның «Хошой мэргэн» яғни “екі мәрте саңлақ” мерген атағына ие болды. Моңғолдың ұлттық күресі де қарқынды дамып келе жатқаны өздеріңізге аян. Бұл тұрғыда Аймақтық Ұлттық күрес федерациясының төрағасы, аймақ әкімінің орынбасары Ш.Қабыл, аймақтық арыстан, «Өлгийн хүчтэн дэвжээ» бозкілем төрағасы Ғ.Айдос, “Бесбоғда бүркіт” бозкілем төрағасы Қ.Нурлат, жасөспірім палуандарды жаттықтыратын «Тастүлек» клубының төрағасы, аймақтық лашын С.Бақыт, «Толағай» клубының төрағасы, аймақтық лашын М.Жанарбек, тағы басқа ұлттық спорт жанашырлары қомақты үлес қосып келеді. «Тастүлек» клубының кішкентай палуаны Б.Иманғали биылғы жылы балалар атындағы мемлекеттік біріншілік сыналту бәсекесінде және тағы да басқа әлденеше сайыста ағалағанына куә болып отырмыз. Жалпы палуандарымыз мемлекеттік және аймақтық, зоналық бәсекелерде жақсы нәтижелер көрсетіп жүр. Сондай-ақ, «Қазақ күрес» спорты да Моңғолияда өріс жайып келеді. Бұған елімізге әйгілі палуан, Моңғолия және Қазақстанның еңбек сіңірген спортшысы, Моңғолия Қазақ күрес қауымдастығының төрағасы О.Бақыт ағамыздың қосқан үлесі зор екенін айта кетейін. Биылғы жылы Олимпиада жүлдегері, әлем чемпионы Х.Цагаанбаатар қатарлы азаматтардың ұйымдастыруымен Улаанбаатарда қазақ күресінен алғаш рет мемлекеттік және Азия біріншіліктері өтті, еліміздің командасы Қазақ күресінің Азиялық, халықаралық, әлемдік сайыстарына тұрақты қатысып, алдыңғы орындардан көрінуде. Мұның өзі біздің іс-қызметімізге тікелей қатысты болмаса да ұлттық спортымыздың дамысының бір көрінісі ретінде ауызға алмай кетуге болмайтын дүние. Тағы бір айта кетер жай, Н.Мұстафа палуанымызға қатысты. Ол биылғы жылы әр алуан күрестерде жақсы нәтижелер көрсетті, Үкімет тойындағы палуан күресінде 5-кезеңде мемлекеттік арыстан Оюунболддан жығылған болатын. Бірақ, кейіннен Оюунболдның допинг керектенгені анықталып, ол мәселе туралы Үкіметтік мереке комиссиясы оның күресу құқын шектеу, үкіметтік той күресінде одан жығылған палуандардың күрес кезеңін ілгерілету туралы шешімін Елбасына жолдаған болатын. Егер бұл шешімді Елбасы қабылдаған жағдайда Н.Мұстафаға «Мемлекеттік лашын» атағы берілуі әбден ықтимал. Бұқаралық спортты дамыту тұрғысында да арнайы жоспарлар жасалып, жүзеге асып келеді. Мұнда, жыл сайын Тұлба көлінде өткізілетін бүкілхалықтық «Күміс қыс», Қобда өзенінің мұз айдынындағы спорттық ойындар, көктем мен күзде ұйымдастырылатын жалпыжұрттық марафондар қатарлы көптеген шаралар аймақ әкімінің Іс басқармасы, аймақтық Денсаулық орны қатарлы ұйымдармен бірлесіп жүріліп келеді.

Сіз өткен жылдың көктемде Моңғол елінің ресми өкілдерінің құрамында Қазақстанда болып қайтыпсыз. Сол сапарыңыз жайлы, нендей шараларға қатысқаныңыз туралы әңгімелесеңіз?

Иә, 2019 жылдың наурыз айында Білім, Ғылым, Мәдениет, Спорт министрлігінің Денешынықтыру агенттігінің бастығы Ц.Шаравжамц бастаған өкілдердің құрамында ресми іссапармен Астана /Нұр-Сұлтан/ қаласында болып қайтқанмын. Осы сапарда Ц.Шаравжамц бастаған өкілдер Қазақстан елінің Мәдениет, Спорт министрлігінің Дене шынықтыру, Спорт комитетінің басшысы Серік Сапиевтің қабылдауында болып, екі басшы екі еларалық спортты дамыту, тәжірибе алмасу туралы меморандумға қол қойды. Сол сапар кезінде Серік Сапиев мырзаға, Павлодар, Шығыс Қазақстан облыстарының Спорт басқармаларымен бұрын тек спорттық федерациялар деңгейінде жүріліп келген екіжақты қарым-қатынасымызды сол облыстар мен Баян-Өлгий аймақтық Дене шынықтыру, спорт басқармасы арасындағы ресми ынтымақтастық деңгейіне көтеріп, тығыз байланыста жұмыстау туралы өтініш білдіргенімде ол кісі жылы қабылдаған еді.

Алла бұйыртса, 2020 жылдан бастап біраз ынтымақты, игілікті шаруалар атқарылатын болар деген үміттемін.

Жуықта Увс аймағында болып қайтыпсыз және Білім, Ғылым, Мәдениет, Спорт министрі Е.Баатарбилэг мырза аймағымызда болып, осы саланың жұмысымен де танысты. Бұл кездесулер кезінде нендей мәселелер төңірегінде ой-пікір білдірдіңіз?

Увс аймағы Әкімінің бастамасымен Улаангомда «Увс нуур» атты бокс клубы ашылды. Соған Увс аймақтық Денешынықтыру, спорт басқармасының бастығы Б.Ганболдның арнайы шақырумен барып клубтың ашылу салтанатына қатыстым. Бұл шараға Моңғолдың Ұлттық Олимпиада Комитетінің бас хатшысы, олимпиада чемпионы, Моңғолияның Еңбек Ері, еңбек сіңірген спортшы Э.Бадар-Ууган, Увс аймағының әкімі Д.Батсайхан қатарлы адамдар қатысты. Осы шара кезінде дзю-до күресі жоғары деңгейде дамыған Увс аймағының Дене шынықтыру, спорт басқармасы мен бокс спорты дамыған Баян-Өлгий аймағының Денешынықтыру, спорт басқармасының басшылары өзара келісім жасасып, дзю-до және бокс спортын дамыту турасында ынтымақтаса жұмыстау жөнінде уағдаласты. Ал, Е.Баатарбилэг министр аймағымызда болып, қызметімізбен танысқан орайда аймағымыздағы осы салаға қатысты көкейтесті мәселелерді таныстырып, өтініш білдірген едік. Атап айтсам, Спорт кешеніне күрделі жөндеу жасау, Ескі залдың жылу жүйесін жаңалау, Спорттық бәсеке сайыстарды ойдағыдай ұйымдастырып жүргізуге қажетті қаржы жетіспеушілігін реттеу, Спортшыларға даяшылық көрсететін шағын автобусты болдыру, мекемені осы заман талабына сай компьютер, үстел, орындық, спорттық құрал-жабдықтармен қанымдау мәселелері қойылды. Оның кейбірін министр сол кездесу барысында шешіп берумен қатар аймақтық Дене шынықтыру, спорт басқармасына бір жаңа «Фургон» машина беретін болды. Сондай-ақ, Министрліктің Дене шынықтыру, спортты қолдау қорынан 2020 жылы аймағымызда ұйымдастырылатын ауқымды бәсеке-сайыстарға қажетті қаржыны шешіп беруге уәде етті.

2019 жылдың соңында Аймақтық АӨҚ-ның кезекті мәжілісінен спорт саласына байланысты қандай шешімдер қабылданды?

2019 жылғы 3-4-желтоқсанда шақырылған аймақтық АӨҚ-ның кезекті Х мәжілісінен дене шынықтыру, спортқа қатысты екі түрлі мәселе шешімін тапты деуге болады. Мұнда, 2016 жылы АӨҚ-ынан бекітілген ереже бойынша аймағымыздың спортшы, бапкерлеріне бәсеке сайыстарда шығарған табыстарына сай ынталандыру сыйлығы берілуге тиіс. Осы ереже бойынша 2017, 2018 жылдары Халықаралық, құрлықтық және мемлекеттік біріншілік сыналту бәсекелерінде табыс шығарған бапкер, спортшыларды сыйлауға арналып 12,9 млн сом бекітілді. Сонымен қатар, 2019 жылы жоғары нәтижеге қол жеткізген спортшылардың ынталандыру сыйлығына арнап, жаңа жыл шыға аймақтық кірістің асқан бөлігінен 8,5 млн сом шешіп беретін болды. Екіншіде, Үкімет орнының 2019 жылғы 21-тамыздағы 335 санды қаулысымен «Ден ешынықтыру, спортты дамыту туралы ұлттық бағдарлама» қабылданған болатын. Осы бағдарламаны жергілікті жерде жүзеге асыру жолдары тұжырымдалған құжат «2020-2023 жылдары дене шынықтыру, спортты дамыту туралы кіші бағдарлама» мақұлданды. Кіші бағдарламаның бюжеттік жалпы қаржысы 203 млн төгрөг. Бұл қаржыландыруды Білім, Ғылым, Мәдениет, Спорт министрлігі мен аймақ әкімінің Іс басқармасы және басқа да мүмкіндіктерден шешіп беріп, бағдарламаның жүзеге асуын қамтамасыз етіп отырмақ.

Алдағы 2020 жылы қандай спорттық іс шараларды жүзеге асыруды жоспарлап отырсыздар?

Биыл аймағымыз орнауының 80 жылдық мерей тойы белгіленеді. Біз негізгі жұмысымызды осы датаға үйлестіре жоспарлап отырмыз.

Оның ең ауқымдылары, аймағымызды насихаттауға зор ықпалы бар шаралар туралы қысқаша айтсам, той қарсаңында таэквондодан Батыс зоналық бәсеке, Аймағыиыздың барлық сұмын, бақтарын қамтыған азаматтар арасында спорттың 8 түрінен жүрілетін кіші олимпиада, волейболдан жастар арасындағы ел біріншілігін сыналту бәсекесі, бокстен жас өспірімдер арасында халықаралық турнир, және қазақтың ұлттық спорттық ойыны аударыспақтан жастар арасындағы Азия біріншілігі, Теңге ілуден халықаралық турнир ұйымдастыру жоспарланған. Бұл шаралардың ең бір ерекшелігі – бәрі дерлік аймағымызда алғаш рет ұйымдастырылатындығы. Сонымен қатар барлық спорт түрінен жүрілетін дәстүрлі бәсеке-сайыстар, мемлекеттік, халықаралық, құрлықтық жарыстарға қатысатын спортшыларымызды әзірлеп сыналту, ұлттық және бұқаралық спортты дамыту турасындағы жұмыстар рет-ретімен жүйелі түрде жүрілетін болады.

Тағы бір айтар сіздің бастамаңызбен жыл аяғында алғаш рет спорт саласының саңлақтарын анықтады. Осы жайына тоқтала кетсеңіз?

Аймақтық спорт саласының үздіктерін сыналтатын “Алтан бамбар 2019” шарасын алғаш рет сәтті ұйымдастырдық. Оның мақсаты Спорт саласының саңлақтарын көпшілікке насихаттау, ары қарай оларды бұл саладағы белсенділігін арттыру, көпшілікті спортқа баулу шарасына арналмақ. Үздіктер мынадай салада анықталды. Таңдаулы жасөспірім спортшы, таңдаулы жас спортшы, таңдаулы спортшы, таңдаулы бапкер, таңдаулы команда, таңдаулы ардагер спортшы, таңдаулы спорт мұғалімі, таңдаулы ұлттық спортшы, таңдаулы қазақ ұлттық спортшысы, ерекше нәтиже көрсеткен спортшы, спорт журналисі, спорт одағы, спорт клубы, спортты қолдаушы ұйым, спортты насихаттаушы ақпараттық агенттік қатарлылары анықталып, марапатталды. Бұл үздіктерді сыналту жыл сайын дәстүрге айналатын болады.

Сұхбатымыздың соңғы түйінін өзіңізге қалдырайын.

Жалпы денешынықтыру, спортты дамыту мәселесі тек біздің басқарманың, ондағы санаулы бапкер, қызметкерлердің араласуымен шешілетін шаруа емес. Бұған спорттық бейресми одақ, федерация, клуб, оларды басқарушы азаматтардың, сондай-ақ мемлекеттік-әкімшіліктік, жеке шаруашылықтық ұйымдардың, жалпы халық көпшіліктің қатысуы, қолдау демеуі арқасында дамуда. Кейбір спорт түрлерінен жүрілетін үлкенді-кішілі бәсекелерді солар жауаптанып жүргізіп, демеушілік жасап отыратындығы бізді қуантады, оларға айтар алғысымыз шексіз.

Біздің аймағымызда бүгінгі мәліметпен 30-ға тарта спорттық бейресми одақ, федерациялар қызмет жүргізеді. Сондықтан, осы ұйымдарды басқарушы азаматтардың аты-жөнін түгендеп, жеке-жеке алғыс айтуға бұл сұхбатымда мүмкіндік аз болғандықтан барлығынан кешірім сұрай отырып, спортқа деген жанашырлықтары үшін бәріне де ризашылығымды, ақжарма алғысымды білдіремін! Соның ішінде өзім басқарып отырған Спорт, дене шынықтыру басқармасының барлық жұмысшы, қызметкерлері мен бапкер мен жаттықтырушыларға рахмет айта келе жаңа жылда дендерінен саулық, жұмыстарынан табыс тілеймін.

2020 жыл барлығымызға жақсылықтар мен спорттық жоғарғы табыстар жылы болғай!

Әңгімеңізге рахмет. Істеріңіз ілгері болсын.

Рахмет!

Рысбек Зұрғанбайұлы

Жаңа есім

Ризабек Жазидолдаұлы: ҚарЛаг қасіреті

Published

on

31 мамыр, KAZNEWS. Қазақстан Республикасының тәуелсіздігінің 30 жылдығына арналған «Тәуелсіздік: Сөз бен Сурет» атты ақындар мен суретшілер арасында өтетін онлайн-байқауға суретші Ризабек Жазидолдаұлы қатысып жатыр.

Ризабек Жазидолдаұлы @rizabek.jazidolda, суретші, 1979 жылы Баян-Өлгий аймағында дүниеге келген. Көптеген халықаралық көрмелерге қатысқан.


Суретші туындысын «ҚарЛаг қасіреті» деп атаған. Суретті сызу үшін тарихты зерттеп көрген. ҚарЛаг тарихы жетпіс жыл билік құрған кеңестік биліктің зор­лықшыл саясатының қасіретті куәсі және қуғын-сүргін саясаты жүрілген кезде олардың арасында балалар да жапа шеккенін көруге болатынын айтады.

ҚарЛаг қасіреті

Қабырғадағы күннің жарығы түбінде бір қазаққа жарық күннің нұры келеді дегенді білдіреді. Әппақ көгершіндер осында болған адамдарды еске алуға келгендерді, қуыршақтар қамауда балалардың болғанын, олардың «бізді де ала кет» деп тұрғанын байқауға болады. Қағаздан жасалған құстар қамауда болған адамдарды бейнелейді. Ал сол құстардың көлеңкесі арқылы қамаудағы адамдардың тағдыры құс болып ұшқанын көрсеткен.

Туындыдан Сталиннің жоғарыдағы суреті қылышынан қан тамған заманындағы бейнесі мен жерге қарай құлап жатқан Ленинмен Сталиннің суретін байқауға болады. Олардың өздері де, заманы да құрдымға кеткенін көрсетуге тырысқан.

Суреттің жоғыры жағынан «Бізді ұмытпа» деп қанмен жазылған жазуды көруге болады.

Ал, орындық пен гүлдер қуғын-сүргін құрбандарының құрметіне арналады.

Continue Reading

Жаңа есім

Стюардесса Гүлденген

Published

on

28 мамыр, Казньюс ақпарат агенттігі. Көкте қалықтаған МИАТ ұшағы. Бортта әрі-берген жүрген сұңғақ бойлы, жылы шырайлы аспан арулары. Оларға қызыға қарап отырған жолаушылар. Сол аспан арулары арасында Гүлденген есімді бортсерік көзімізге жылы ұшырап, оның сөзі құлағымызға жайлы тиді.

Казньюс ақпарат агенттігінің кезекті қонағы әлемдегі мәртебелі мамандықтың иесі – МИАТ әуе компаниясының бортсерігі Гүлденген Нұрланқызы стюардесса қызметінің қыр-сыры жайлы  айтып берді. 

Өзі жайлы және мамандық таңдау туралы


Гүлденген Нұрланқызы – отандық МИАТ әуе компаниясының бортсерігі болып жұмыс істеп жүргеніне біраз жыл болған.

Ол Баян-Өлгий аймағында туғанымен балалық шағын Дархан аймағының Шарынгол ауданында өткізген. Шарынгол ауданының жалпы білім беретін мектебін тәмамдап, Моңғолия Ұлттық Университетін Ағылшын және американтану мамандығы бойынша бітірген.

«Бала күнімде стюардесса болуды армандайтынмын. 4 курс студенті жүрген кезімде МИАТ әуе компаниясының бортсерігі атануға мүмкіндік туды. Бір ұстазым МИАТ әуе компаниясы бортсерік қызметкерлерін сыналтады. Бағыңды сынап көрсеңші деп ұсыныс етті. Ұстазымның айтқаны бойынша сынақ тапсырып, аталмыш компанияның бортсерігі атандым.» – дейді Гүлденген.

Алғашқы рейсіңіз есіңізде ме?

Иә, бұл мен үшін әлі күнге дейін есімнен кетпейтін таңғажайып оқиға болды. 2012 жылы мамырдың 14 күні Улаанбаатар – Сеул – Улаанбаатар бағытындағы рейсте алғаш рет бортсерік болып қызмет еттім. Шынымды айтсам басында қатты қобалжыдым. Бірақ бәрі сәтті болды.

Қай бағыт сізге көбірек ұнайды? Неге?

Маған барлық рейстер ұнайды. Бірақ оның ішінде көптеген естеліктер қалдырғандықтан болар Берлин бағыты бойынша ұшу көбірек ұнайды. 

Студент кезімде шетел асып, дамыған елдерге баруды ойламаған кез еді. Мүлдем басқа әлем мен басқа мәдениетті көрдім.

Сонымен қатар, шоппинг жасауға ыңғайлы. 🙂

Гүлденген кейбір айларда 100 сағатын әуеде өткізгенін айтады. Бұл шамамен 10-16 рейс.

Бір ұшақта қанша бортсеріктері жұмыстайды? Неше жасқа дейін стюардесса болып жұмыс істеуге болады?

Компаниямызда Boeing-737, Boeing-767 деген екі лайнерде барлығы 14 бортсерік қызмет көрсетеді. Жас шектеуі жоқ. Қаласа 55 жасқа дейін ұшуға болады.

Kомпания туралы мәліметті www.miat.com сайтынан алуға болады.

Жолаушылардың ең жиі қоятын сұрақтары?

Көптеген сұрақтар қояды. Қанша жылдамдықпен ұшып барады? Құлақ неге бітеледі, не істеймін? Қонатын таяды ма?

Жолаушылардан естігін ең жақсы сөзіңіз?

Ұшақтан түсетін кезде жолаушылардың жүзіне күлкі үйіріліп, жылы тілектерін жолдайды.

Алғашқы рейсімде бір жолаушы «Сіз жаңа бортсерік боларсыз. Жұмысыңызға жақсы баға бердім. Ісіңіз ілгері болсын.» -деп кішкентай қағазға жазып қолыма ұстатты. Бұл қағазды әлі күнге сақтап келемін. Әрине, жаңа бортсерік үшін үлкен ылтипат болды деп ойлаймын.

Бортсеріктер қанша шетел тілін білу керек?

Жұмысқа қабылданған кезде ағылшын тілін белгілі деңгейде білуді талап етеді. Өзім ағылшын, орыс тілінде еркін сөйлеумен қатар тағы бір тілді үйреніп жатырмын.

Жұмысыңыздың ерекшелігі неде? Оң және кері әсерлері?

Ұшқыштың міндеті ұшақты бір елден екінші елге аман-есен жеткізіп, қондыру болса, бортсеріктердің міндеті жолаушылардың қауіпсіздігі.

Бортсеріктердің жұмысын оңай деп айта алмаймын. Мықты әріптестерімнің ортасында болғандықтан барлық қиындықтары бірге еңсереміз. Кері әсерлерінен жақсы әсерлері мол деуге болады.

Бортсерік – ол апатты жағдайда эвакуация жасайтын құтқарушы, тілсіз жауды ауыздықтайтын өрт сөндіруші, адамдармен тіл табыса алатын психолог, қажет болса, денсаулығы нашарлаған жолаушыға алғашқы медициналық көмек көрсететін дәрігер ретінде елестетуге болады. 

Сізді жұмыстан тыс уақытта қайдан табуға болады?

Жұмыс көп, бос уақыт аз болады. Жұмыстан тыс уақытта көптеген шаруаларға үлгеруді ойлаймын. Отбасы, достарымның қасында боламын.

Кімнен, неден күш қуат аласыз?

Отбасымнан, достарымнан және әріптестерімнен аламын.

Түсіңізге ұшақ кіре ма?

Алғаш ұша бастаған кезімде түсіме жиі кіретін. 🙂

Өзіңізді қаншалықты дамытасыз? Стюардесса болғысы келетін жастарға қандай кеңес бересіз?

Мүмкіндігімше заман ағымына сай өмір сүруді қалаймын. Алға қойған мақсатқа жету үшін аянбай еңбек ету керек деп ойлаймын. Еңбектенсе бағынбайтын белес болмайды дегенге сенемін. Бортсеріктеріне қойылатын басты талаптардың бірі – денсаулық. Сондықтан басынан спортпен шұғылданып, денсаулыққа аса мән беру керек деп кеңес беремін.

Оқырмандарға айтар тілегіңіз?

Дүниежүзі бойынша қиын кезеңдерді бастан кешіріп жатырмыз. «Денсаулық – зор байлық» – дейді дана халқымыз. Барлығыңызға тек зор денсаулық тілеймін.

Казньюс ақпарат агенттігі

Continue Reading

Жаңа есім

Дәуренгүл Ғалымбекқызы – Шетелде білім алу және халықаралық ұйымдарда қызмет атқару жайында

Published

on

22 сәуір, Kaznews. Университет табалдырығын 15 жасында аттап, 19 жасында шетелдік жоғарғы оқу орындарына магистрантураға түскен Дәуренгүл Ғалымбекқызы жайлы білеміз бе?

Дәуренгүл Ғалымбекқызы, туған жылы 1982, туған жері – Моңғолия Хэнтий аймағы. Хэнтий аймағының жалпы білім беретін орта мектебінің түлегі. Ауыл шаруашылық университетін Агро-экономика мамандығы мен Моңғолия Ұлттық университетін Заңгер мамандығымен тәмамдаған. Германияның Фрайсинг қаласында орналасқан Вайнштефан Университетінен Іскерлік басқару магистрі (МВА) дәрежесін алған. JICA, UNDP, UNFPA, USAID және The Asia Foundation халықаралық ұйымдарда қызмет атқарған.

«Мариса Киндер» компаниясының директоры. @daurengul

Өзі және отбасы туралы

Менің руым Жантекей-Базарқұл (Елеш сәуегейдің тұқымы) Ғалымбекқызы Дәуренгүл боламын. Нағашы жұртым Молқы(Қошақ). Ата-анам Бұлғынның тумалары. Жұбайым Мұхит Ромұлы. Мамандығы Заңгер, Моңғолияның Конституциялық сот (Конституцияның үстінен қарауды қамтамасыз ететін мемлекеттік орган), Басқару академиясында қызмет атқарады.

Мамандық таңдау жөнінде

Ата-анам ауылшаруашылығы саласында бизнес жасайтын. Ата-анамның нұсқауы бойынша Ауылшаруашылық университетіне түстім. Сонымен қатар Моңғолия Ұлттық университетінен Заңгер мамандығын оқып әке аманатын орындап ойдағыдай тәмамдадым.

Әкеміз менi бірінші курске келген жылы дүниеден өтіп, отбасымыздың жағдайына ауыртпашылық түсті. 0-15 жасар алты баланы тәрбиелеп бағу міндет анамызға жүктелді. Мен үйдің үлкені болғандықтан жақсы оқуым керек екенін түсініп, бірнеше шетелдік оқу гранттарына сынақ тапсырдым.

Шетелге оқу гранттары жөнінде

1998 жылы Венгрия мен Жапония тарапынан жариялаған екі грантқа сынақ тапсырдым. Жеңіп алдым. Бірақ ай сайынғы шығындар 100 пайыз грант есебінен төленбейтін болған соң одан бас тарттым.

2000 жылы Ауыл шаруашылық университетіміз Германия Федератив Республикасының Бавария елімен ауыл шаруашылық жөнінде ынтымақтастық жасаcып, алғашқы жылы 20 студентке неміс тілі үйретілетін болды. Әр факультеттен оқу үлгерімі жақсы бес бала таңдалып алынған кезде бағым жанып солардың қатарында болдым. Бакалавр алған студенттер шетелге магистрге түсуге болады деген соң диплом жазып, оны қорғап 2001 жылы, 3 жыл жарым мерзімде Ауыл шаруашылық университетті бітірдім.

19 жасқа жетер жетпестен Германияның жоғарғы оқу орынына оқуды бастадым.

Германияда оқыған кездегі виза, баспана, ай сайынғы шығындар туралы

Бәрі грант есебінен төленді. Бавария Үкiметi 100 пайыз грантын 10 ай бердi. Сонан DAAD халықаралық ұйымының стипендиясын 12 ай бойы алдым. Стипендия алу үшін біраз сынақ тапсырдым. Және оқу бітірген соң 6 ай бойы айлық алып университетке келесі келген Моңғолия студенттеріне Ассистент мұғалім болып қызмет атқардым.

«Алма піс аузыма түс» демей үнемі іздену үстінде, кәсіби тұрғыда жетілу жолында еңбектендім деп айтуға болады.

40 сағаттық шаруаны бір күнде үлгеретін шеберлікті қалыптастырдым. 

Неміс халқынан үйренген үлгі-өнеге, олардың пайдасы

Сағат ұстауды, күнделік шаруаны пландауды және жауапкершілікті үйрендім. 40 сағаттық шаруаны бір күнде үлгеретін шеберлікті қалыптастырдым. Олар әр шаруасын секундге бөліп жоспарлайды. Ғажап. 🙂 Өміріме көптеген пайдасын әкелді деуге болады.

Жұмысқа орналасуы жайында

Елге оралған соң тек тіл білудің пайдасы мамандығымнан кем түспейтіндей менің еңсемді көтерді. Артқы есікпен, тамыр таныспен жұмысқа тұратын кезде маған жұмыс орын өзі табылып тұрды.

Алғаш Ауылшаруашылық университеттен жұмыс орын берді. Бірақ айлығы аз. Бес бауырымның оқуына көмектесуім керек. Сондықтан үкіметтік емес айлығы жоғары ұйымдарға анкета толтырып бергенімде JICA Халықаралық ұйымы жұмысқа қабылдады. Мұнда фермер құру және малдың өнімін арттыру мақсатындағы екі жобада жұмыстадым.

Кейін UNDP, UNFPA, USAID, The Asia Foundation, MSF сияқты халықаралық ұйымдарда гуманитарлық (жастарды дамыту, жендер, лидершип), медицина (туберкулез), білім (civil education, ecological education), заң (коррупция), экономика (банк) саласында қызмет атқардым.

Қазіргі қызметі

2004 жылдан бері Ауылшаруашылық университетінің студенттеріне неміс тілін үйретуді бастадық. Бұл жұмыстың мақсаты өзімнің магистр бітірген Вайнштефан Университетіне студенттерді магистр оқуына жіберу. Жыл сайын 20 студентті дайындаймыз. Олардан 5-і магистр, 15-і практика істеуге барады.

Қазір пандемияға байланысты қызметіміз онлайн режимде жүрілуде. Балалардың біліміне үлес қосу үшін 2019 жылдан еуропа стандарты бойынша «Мариса» деп аталатын оқу орталығын, неміс тілін үйрететін «Шатц Шпрахцентрум» орталығын жұмыстатып келеміз.

Партнерім бар. Ол Ph.D Б.Нямгэрэл ханым. Ынтымақтастығымыз 17 жылға жалғасып келеді.

Адамға білім беру дегенің ерекше ақ жолды жұмыс деп ойлаймын.

Жастарға берер кеңесі

Бұл сәтте Абай атамыз «Адам болам десеңіз, Оған қайғы жесеңіз. Өсек, өтірік, мақтаншақ, еріншек, бекер мал шашпақ – Бес дұшпаның, білсеңіз…» -деп айтып кетті.

Ал, шәкірттерім арасында бірде-бір қазақ студенті жоқ. Оларға айтарым бойды бекер босқа салмаңдар дегім келеді. Уақытты құр өткізбей ізденісте болса, өмірге деген планды кеңінен жасаса мүмкіндіктер толып жатыр.

Жастар шетелде оқуға көп қаражат кетеді деп ойлайтын шығар. Бірақ Германияда оқу ақылы емес мысалы. Ағылшын тілінен өзге неміс тілінде үйренсе деген тілегім бар.

Визамен еуропаның 37 еліне баруға болса, неміс тілімен жоқ дегенде 9 елде сөйлеуге болады.

Қазақылықты сақтаған

Ата-анам ресейде білім алған. Қазағы аз өлкеде туып өссек те үйде тек ғана қазақша сөйлеуімізді талап ететін. Өзге тілде сөйлесек штраф алатынбыз. Анамыз үнемі қазақша кітап оқып, жазу үйрететін. Қазақтың ұлы сөзі “Еңкейгенге еңкей, Атаңның қара құлы емес. Шалқайғанға шалқай, Пайғамбардың ұлы емес.” – дегенді тек ғана кішпейілдік сыйластық емес “өзіңді өзің бағалай біл” деген мағынада түсінемін.

Казньюс ақпарат агенттігі

Continue Reading

Жаңа есім

Сағым Бейбітшілікқызы – «Жақсылықпен кел, әз-Наурыз!»

Published

on

17 наурыз, KAZNEWS. Моңғолия қазақ эстрадасының танымал әншісі, Моңғолия Мәдениетінің озат қызметкері, Баян-Өлгий аймағы әкімі іс басқармасының мәдениет істерін жауаптанған маманы Сағым Бейбітшілікқызының Казньюс ақпарат агенттігіне берген сұхбатын назарларыңызға ұсынамыз. Сұхбаттан танымал әншінің өмірі, іскерлігі, алдағы шығармашылық жоспарлары туралы білетін боласыздар.

Сағым Бейбітшілікқызы Моңғолияның Өнер университетін ән-музыка пәні оқытушысы мамандығы бойынша тәмамдаған. Магистр. Алғашқы еңбек жолын Улаанбаатар қаласындағы Моңғолияның ұлттық қоғамдық радио, телевизиясының қазақ тілінде хабар тарату бөлімінде бастаған. Қобда университетінің аймағымыздағы филиалында хор, музыка бағытында дәрістер беріп, студенттерге теориялық және практикалық сабақтар үйретіп, алғашқы шәкірттерін өнер жолына тәрбиелеген.

Мекенжайы: Монғолия, Баян-Өлгий аймағы
Қызметі: Аймақ әкімі іс басқармасының мәдениет істерін жауаптанған маманы
Әлеуметтік парақшаcы: Sagimko Byebit (FB)

САҒЫМ ӘНШІ БОЛУДЫ БАЛА КЕЗДЕН АРМАНДАДЫҢЫЗ БА?

Баян-Өлгий аймағының іргелі сұмындарының бірі Бұлғын өлкесінде 1989 жылы дүние есігін ашыппын. Бұл өлкеде елімізге және әлем қазақтарына танымал ақын, жазушылар, палуандар, қоғам қайраткерлерімен қатар әнші, күйші өнер саңлақтары дүниеге келген. Туған жерімнің табиғаты аса көркем, Алтай тауларының оңтүстік сілемінде орналасқан, Моңғолия қазақтары ертеден мекендеген құт өлкелерінің бірі. Ақын, жазушы Кәкей Жаңжұңұлы, Зұқай Шәріпақынұлы, Абай Мауқараұлы, Сәтей Нұртазаұлы, ақын әрі сазгер Ясира Заханқызы тәрізді көптеген дарынды тұлғалардың мекенінде дүниеге келгеніме мақтанамын.

Бала кезімнен-ақ бұла Бұлғынның табиғатына етене жақын болып, аяулы атам Шыңғышбайұлы Шікә, әжем Бегімханқызы Сайландардың тәрбиесінде өсіп, халық өнерімен жан-жақты танысып, қазақ мәдениетінің керемет туындыларын көзбен көріп, көкейме тоқып өстім. Әкем Бейбітшілік, аяулы анам Майралар менің өнерге бейімділігімді ертеден аңғарып, әнші болу арманымды қанаттандырып, бар мүмкіндіктерін жасады. Домбыра, гитара, портепиано тәрізді музыка аспаптарын алып беріп, көптеген әншілердің күйтабақтары мен үнтаспаларын сыйлап, осы жолды таңдауыма бағдаршы болды.

Роза Рымбаева, Жанар Айжанова, Ұлықпан Жолдасов, Алтынай Жорабаевалардың туындыларын тыңдап өстім.

ШЫҒАРМАШЫЛЫҒЫҢЫЗДА ҚАНДАЙ ЖАҢАЛЫҚТАР БАР?

Шығармашылығымдағы басты жаңалық – қазақтың халық әуендерін технология жетістіктеріне сәйкестіріп, әлемге танытудағы қадамдарым деп ойлаймын. Сондай-ақ эстрадалық заманауи туындыларды тыңдарман қауымның сұранысына сәйкес әзірлеудеміз.

Жеке шығармашылық бағытта университет табалдырығын аттаған 1-курстан бастап, бірнеше жобаларда жұмыстап, өзімнің жеке концерттер легін ұйымдастырдым. Сонымен қатар Моңғолиядағы Казақстан Республикасы елшілігі жанындағы Мәдениет орталығының “Бәйтерек” ансамблінде әнші және прима қобызшы болдым. Сол кезден ақ жаңа туындыларымды шығара бастадым.

«БАЙ-ӨЛКЕ АЛТЫН БЕСІГІМ» ӘНІ КӨПКЕ ТАНЫМАЛ БОЛДЫ. БЕЙНЕБАЯН ТУРАЛЫ АЙТЫП БЕРСЕҢІЗ?

-Бұл ән осы өлкеде екі ғасырға жуық мекен еткен Моңғолия қазақтарының туған жеріне деген сүйіспеншілігінен туған ән деп ойлаймын. Әннің сөзін жазған танымал ақын Қуатхан Шәріпұлы, әуенін жазған белгілі сазгер, әнші Ұшқын Жамалбек, бейнебаянды түсіруге көмектескен асыл жарым Есенкелді және «Ағайын» фотостудиясы ұжымына шын жүректен алғысымды білдіремін.

Бейнебаян түсірген кезде аймағымыздың әр өңірінде болып, олардың мәдени салт дәстүрі және тұрмыс тіршіліктерімен танысып, табиғат аясындағы көркем жерлерін аралап, ең қолайлы сәттерді пайдалана отырып, оның сапалы шығуына ерекше назар аудардық. Соның нәтижесінде көпке танымал туынды болды деп ойлаймын.

ӘН ҚОРЖЫНЫҢЫЗДА ҚАНША ӘН БАР? ҚАНДАЙ САЗГЕРЛЕРМЕН ЖҰМЫС ЖАСАЙСЫЗ?

Менің шығармашылық қорымда қазір 300-ге жуық туынды болса да, жартысы әлі тыңдарман қауымға жете берген жоқ. Соның ішінде аймағымыздың Құрманхан Мұхамәдиұлы атындағы Музыка және драма театрының қазақ халық ұлт аспаптары оркестрінің сүймелдеуінде өзім сүйіп орындайтын «ГауҺартас», «Екі жирен», «Ақау керім», «Бұлбұл» қатарлы халық әндері бар. Сондай-ақ ағылшын, орыс, моңгол, түрік тілдерінде эстрадалық жанрдағы әндерді орындағанды ұнатамын.

Жеке репертуарымда осы өңір қазақтарының төл туындысы 45-ке жуық әндерімен қатар Ясира Заханқызы, Ұшқын Жамалбек, Бержан Файзолла, Жанболат Сәтейұлы және тағы басқа да сазгерлердің шығармалары бар.

СІЗДІҢ ӨМІРЛІК ҰСТАНЫМЫЗ ҚАНДАЙ?

Менің өмірлік ұстанымым -“адам болып келдім өмірге, адам болып кеткім келеді”

ҚАЗІР ҚАНДАЙ ЖҰМЫСҚА НАЗАР АУДАРЫП ЖАТЫРСЫЗ?

Қазір еліміздің Мәдениет министрлігінен өнер саласындағы ұстанымдар мен аймақ Әкімі бағдарламасы төңірегінде атқарылатын мәдени әлеуметтік шараларда жүзеге асыру, мәдени орталықтардың жұмысын заманауи талапқа сай жаңғырту, жас өнер майталмандарын тәрбиелеу мен мұражай, кітапхана қызметін әлемдік стандарт талабына сай дамыту бағытында жұмыстар атқарудамын. Сонымен бірге атажұрттағы өнер туындыларын туған өлкемізде насихаттаумен қатар өнер қайраткерлерімен бірлесіп жұмыстауды қолға алмақпын.

ЖҰМЫСТЫ ҚАЛАЙ ЖОСПАРЛАЙСЫЗ?

Елімізде мемлекеттік қызметкерлердің жұмысы заман талабына сай электрондық үлгідегі жоспарлау стандартына көшкендіктен жыл, мезгіл, айлармен жоспарлап, берілген тапсырма мен ақпаратты дәл уақытында орындау мен жеткізу болып табылады. Осы талап деңгейінде жұмысымды әр күнге сай жоспарлап, оның орындалуын үнемі қадағалап қортындылап отырамын. Соның нәтижесінде өнер саласында көптеген жұмыстар нәтижелі болды.

ЕҢ КӨП ҚОЛДАНАТЫН ЖҰМЫС ҚҰРАЛЫҢЫЗ, ҚОЛДАНБАЛЫ БАҒДАРЛАМАЛАРЫҢЫЗ ҚАНДАЙ?

Менің ең қолданатын жұмыс құралым компьютер мен бірнеше музыкалық аспаптар.

СІЗШЕ УАҚЫТ ҮНЕМДЕУДІҢ ҰТЫМДЫ ТӘСІЛІ НЕ?

Жұмысты дұрыс жоспарлау.

АТҚАРЫЛАТЫН ІСТЕР ТІЗІМІН ҚАЙДА БЕЛГІЛЕП, ҚАЛАЙ ЖҮРГІЗЕСІЗ?

Атқарылатын істерді өзімнің жеке белгілеуіме жазып, ресми іс шараларды арнайы талап бойынша іс қағаздық үлгіде жүргіземін.

ҚЫЗМЕТІҢІЗДІҢ ЕРЕКШЕЛІГІ НЕДЕ? ОҢ ЖӘНЕ КЕРІ ӘСЕРЛЕРІ?

Менің жұмысымның негізгі ерекшелігі – мәдени, әлеуметтік іс шараларды маман тарапынан ұйымдастыру, қадағалау, іс нәтижесін қортындылау, жұмыс әдістемесімен қамтамасыз ету мен осы саланың тұрақты даму саясатын дұрыс жолға қою болып табылады. Оң әсері – адамдармен тікелей қарым-қатынаста, етене бірге жұмыстау, тұрақты ақпарат алмасу. Ал кері әсеріне келер болсақ, қат-қабат мәдени іс шаралар бірге өткізілген кезде уақыттың тым тапшылығы, яғни жүктеменің көптігі болмақ.

СІЗ НЕНІ ІСТЕУГЕ ШЕБЕРСІЗ?

Адамдармен тіл табысудағы этикалық нормаларды сақтай білумен қатар ұйымдастырушылық қабілетім деп ойлаймын.

Эрнест Хэмингуейдің әңгімелерімен қатар Олжас Сүлейменовтың мақаласын оқудамын.

КІТАП КӨП ОҚИСЫЗ БА? ДӘЛ ҚАЗІР ҚАНДАЙ КІТАП НЕМЕСЕ МАҚАЛА ОҚУДАСЫЗ?

Әрине, оқимын. Моңғолия жазушылары Д.Нацагдорж, Ч. Лодойдамба, Б. Ренчин, Ц. Дамдинсүрэн туындыларымен қатар қазақ халқының әйгілі ақын жазушылары Абай Құнанбайұлы, М.Мұқағали, Қадыр Мырза-Әлі, Тұманбай Молдағали, Сәкен Жүніс, Мұхтар Мағауин, Фариза Онғарсындардың шығармаларын сүйіп оқимын. Қазір Эрнест Хэмингуейдің әңгімелерімен қатар Олжас Сүлейменовтың мақаласын оқудамын.

СІЗДІҢ МІНЕЗІҢІЗ ТҰЙЫҚ ПА ӘЛДЕ АШЫҚ ПА?

Ақ көңіл, ашық жарқын.

ЖҰМЫС КЕЗІНДЕ МУЗЫКА ТЫҢДАЙСЫЗ БА? ҚАНДАЙ ӘУЕНДЕРГЕ ӘУЕССІЗ?

Классикалық әуендерді көп тыңдаймын.

СІЗДІ ЖҰМЫСТАН ТЫС УАҚЫТТА ҚАЙДАН ТАБУҒА БОЛАДЫ?

Отбасы, ыстық ұямнан.

КІМНЕН, НЕДЕН КҮШ ҚУАТ АЛАСЫЗ?

Ата-анамнан, отбасымнан және өнерден күш-қуат аламын.

ӨМІРДЕН АЛҒАН ЕҢ ЖАҚСЫ ҒИБРАТЫҢЫЗ…

Менің өмірден алған ең жақсы ғибратым Абай атам сөзімен айтқанда: “Әнді сүйсең менше сүй!”. Өнер тілімен айтқанда: “Ән көңілдің ажары. Өз пайымдауым бойынша “Өнерсіз өмір – өмір емес” деген прагматикалық тұжырым. Осылардың қай-қайсысы да менің болмысымды анықтайды деп ойлаймын.

ЖАС ӘНШІЛЕРГЕ ҚАНДАЙ КЕҢЕС БЕРЕСІЗ?

Әрине, “Өлеңге әркімнің-ақ бар таласы” деп Абай атамыз айтқандай қазіргі заманда ән де, әнші де көбейген шақ. Бірақ менің ең негізгі қағидам – жалғандықтан аулақ болу. Фонограмма арқылы жалған ән айтқаннан айтпай адал жүрген баяғыда артық. Бұл туралы арнайы заң қабылданғанын құптаймын.

Халық өнерін өзінің қаз қалпында, боямасыз, әсірелеусіз жалғастыруға тиіс. Жас әншілер соған ат салысса, өнер әлеміндегі жадағайлықтан бас тартып, халықтық болмысты сақтай білсе, сонымен бірге өнер этикасын меңгерсе деген жүрекжарды кеңесімді айтқым келеді.

Еліміздің ұланғайыр даласындай өнері де әр алуан болуымен қатар жас өнерлі қауымнан ізденісті, білімділікті талап етеді. Тек «әнші боламын» демей, білімді де сауатты, ізгілікті, ұлтжанды, парасатты, ұлт өнерін қастерлеуші әншілер болуын кеңес етемін.

«Жақсылықпен кел, әз-Наурыз!»

АЛДЫМЫЗДА ҰЛЫСТЫҢ ҰЛЫ КҮНІ «НАУРЫЗ» МЕЙРАМЫ КЕЛЕ ЖАТЫР. ЕЛГЕ АЙТАР ТІЛЕГІҢІЗ…

Наурыз халқымыздың ұлттық төл мерекесі. “Самарханның көк тасы еріген күн” дейтін бұл мереке қазақ халқына жақсылық, тыныштық, береке, бірлік әкелсін деп тілеймін. Мынау әлемді жайлаған індет жойылып, халқымыз бейбіт те тыныш, жарқын да жақсы өмір сүруіне зор тілектестік білдіремін. Ұлыс оң, ақ мол болып, пәле қала жерге еніп, Алтайдан Атырауға дейінгі сахара даламыз жақсылыққа толып, халқымыздың өнер ордалары өзінің қалыпты қызметтерін атқарып, рухани жаңғырудағы ұлы мақсаттарына жете бергей!

Continue Reading

Басты назарда