Connect with us

Дерек

Баян-Өлгийліктер үйлену тойға қанша ақша жұмсайды және оның қаншалықты ақталатыны туралы

Published

on

27 қаңтар, KAZNEWS. Баян-Өлгий тұрғындарының үйлену тойға қанша ақша жұмсайтындары және оның қаншалықты ақталатыны туралы асаба Сәтжан Класханұлы мен Солтыхан Кәрімханұлын сөзге тартқан едік.

Сәтжан Класханұлы, 28 жаста – жүргізуші, асаба, @Satjan Klaskhan, Телефоны: 95119633

АСАБАНЫҢ ТОЙ ТУРАЛЫ ТОЛҒАНЫСЫ

Асабалық – ол арнайы оқытылатын мамандық емес. Сондықтан əркім əрқалай өз əлінше қызықты етіп жүргізуге тырысып жатады. Жалпы қазақ халқы «Тапқаным тойға шашылсын» – деп тойдан ештеңесін аямаған халық. Тіптен тарихи деректер, аңыз əпсаналардан да «Отыз күн ойын, қырық күн тойын» жасапты деген сөз тіркестерін жиі кездестіреміз.

Содан қарап-ақ халқымыздың тойға қаншалықты көңіл бөлетінін аңғаруымызға болады. Қазір мынау пандемия уақытына байланысты алқалы жиындар мен той томалақ біршама тоқтап тұрғаны болмаса, қазақтың əрбір қуанышы тойсыз өтпейді.

ЖҮРГІЗУ МӘНЕРІ ҚАНДАЙ БОЛУ КЕРЕК

Негізі тойдың қалай өтуі келген қонақтардың ықылас-ыждағаты, асабаның біліктілігіне қатысты болып келеді. Жасырып қайтеміз кейде асабаның айқайы мен көпшіліктің шуылы қосылған ретсіз тойларды да көріп қаламыз. Бөтен сөзбен ана тілін былғаған, күлдіремін деп бүлдірген, кəріге де жасқа да құрдасындай қалжың айтатын, сөздің жүйесі мүлде түсіне кіріп шықпаған əйтеу зырылдап сөйлесек сол өнер екен деп білген той басқарушылар да табылады. Бұл қате. Біреудің 20 жыл, тіптен 30 жыл күткен қызығын өзінің кішкентай пайымымен өлшеп, тойды қыздырған былай тұрсын, топалаңын шығарып жатады.

Өз басым 16 жыл осы салада еңбек етіп, халықтың қызық-қуанышын бөлісіп келемін. Осыдан 15-16 жыл бұрын қазақтың қара домбырасын қолыма алып ел алдына шыққанда, маңдайымнан сыйпап төбесіне көтерген халық əлі де сол биігінен түсірген емес. Халықтың жүрек түкпірінен орын алу, өнеріңмен елдің құрметіне бөленуден артық бақыт жоқ. Сондықтан осы мүддеден толығымен шыға алдым деп ойлаймын, əлі де шыға беру басты мақсатым болып табылады.

Əрбір асабаның той басқаруда ұстанатын өзіндік мəнері (стиль) болады. Осы уақыт ішінде өзімдік қолтаңбамды қалыптастырдым деп ойлаймын. «Бүгінгі ақыл, ертеңге жарамайды» демекші, қазіргі замана талабы таптауырын, жаттанды, жыртақай әзілдерді көтермейді. Сондықтан асабалар үнемі ізденіс үстінде боламыз. Өз басым өмірге жаңа қадам басып жатқан екі жасқа күлдіре отырып, олардың зердесіне ой салуды басты міндет ретінде түсінемін. Қысқасы асаба, шешендік, сыпайы сөз саптау, арғы-бергіден хабары бар, ана тілінің мәйегіне уызынан жарыған болуы шарт.

ҮЙЛЕНУ ТОЙДЫҢ БАҒАСЫ ТУРАЛЫ 

Бағаға келсек қатып қалған қағида жоқ. Тіптен кейбір адамдардың өтінішін ескеріп текке де той жүргізген кездерім болған. Әркім көрпесіне қарай көсіледі. Бірақ, кейбір аспа-төк тойларда, орынсыз ысырапшылдыққа жол беріліп жатады. «Кедей байға, бай құдайға» жетсем деген заман. Кейде естіп жатамыз қалыңдық күйеуіне бәленбай миллионға той көйлегін әперіп бер, немесе бал айымызды сондай елге барып өткізейік» – дейтін сөздерді.

Адамдар есте қалатын күн жасағысы келеді. Сол үшінде қарызға батып, орынсыз шығындарға жол беріп жатады. Бірақ тойдан кейінде өмір керек. Ал асабаға шығарған қаражатының өтелуіне әрбір той иесі алаңдайды, себебі жүргізуші – іс-шараның бет-бейнесі. Алайда той өткен соң жас жұбайлар келіп рахметін айтып жатқанда қызметтің бағасы толығымен ақталған болар деп қуанамын.


Солтыхан Кәрімханұлы – жүргізуші, асаба, @Solthan Karimhan, Телефоны: 99429226

АСАБАНЫҢ ТОЙ ТУРАЛЫ ТОЛҒАНЫСЫ

Той адам өміріндегі қуанышты, ұмытылмас күндерінің бірі. Сондықтан да той иелері қуанышын есте қалатындай етіп жасағысы келеді. Той қонақтарының көңілді болуы, тойдың жоғарғы деңгейде өтуі асаба немесе жүргізушіге байланысты.

ТОЙ БАҒДАРЛАМАСЫ ҚАЛАЙ ЖАСАЛАДЫ

Жүргізуші менің маманым емес қызығушылығым. Той басқаруда 10-15 жылдық тәжірибем бар, әрі семьялық өнерлі жұпбыз. 70-80 жылдардың әуендерін моңғол және қазақ тілінде жанды дауыста орындаймыз. Ал заманауи жастардың талғамы, эстрадалық әндер де орындаймыз. Тойда епсіз ойындар жүргізу, албаты айқайға басуға, түсініксіз әрекеттерге жол берілмеу керек.

“Сөз жүйесімен, той иесімен” -дейді қазақ халқымыз. Мені асабаға таңдаған той иесімен жолығып той жоспарын (праграмма) ақылдаса отырып жасаймыз. Асаба сол тойдың бет бейнесі болғандықтан той иесімен келіссем уәдемде тұрамын.

ҮЙЛЕНУ ТОЙДЫҢ БАҒАСЫ ТУРАЛЫ  

Той халықтың қазынасы. Жиғаның тойға шашылсын дейді халқымыз. Деседе біздің Керей қазақтары тойға ерекше тиянақты қарайды. Албаты ысыраппен, дарақылықты жақамайды.

Тұрымтай тұсында, балапан басында. Осыдан 10 жыл бұрынғы той тойхана дастархан, ас су бәрі-бәрі өзгешелікте. Қазіргі жастар тойларын заманауи тойханада жасағысы келеді. Ондай тойхана әрине бағасы сәл қымбат. Бес саусақ тең емес. Өзінің тіршілік деңгейіне тарылты тойын жап-жақсы өткізетін үлгілі жандарды да көріп жүрмін. Менің байқауымша қазіргі тойға жұмсайтын ақша 15-20 миллион төгрөг деп ойлаймын. Ұят болады, обал болады дейтін қазақпыз ғой. Шақырырған соң ұят деп қонақтарда түгел келіп жатады. Тойға жұмсалған ақшаның 60 пайызы ақталуы мүмкін.

Тойды көппен бөліссең көбейеді дейді. Пандемиядан аман болайық. Той көп болсын ағайын!

Advertisement


Дерек

Қазақтар дайындайтын ұлттық тағамның 10 түрі

Published

on

Бесбармақ

Моңғолия қазақтарының дәстүрлі етті тағамы. Бесбармақ отбасылық мейрамдар немесе қонақтарды қарсы алған кезде әзірленеді. Сыйлы қонаққа бас, жамбас тартылады. Кей өлкеде еттің сорпасы қатықпен езіліп қоюландырылған тұздықпен беріледі.

Қуырдақ

Қазақтар, моңғолдарда ет сарымсақпен қуырылып берілетін дәстүрлі тағам. Қуырдақ жаңадан сойылған қой немесе сиыр және жылқы етінен: бауыр, жүрек, өзге еттерден әзірленеді. Қазіргі кезде тағамға картоп, сәбіз, бұрыш көкөністерін қосады. Ұн қуырдақ, қара қуырдақ, картоп қуырдақ сияқты бірнеше түрі бар.

Қазы, қарта

Түркі халықтары арасында дәмді тағам ретінде саналатын, жылқы етінен дайындалатын шұжық. Жылқының ішегіне қабырға етін салу арқылы дайындалады.

Қарта – жылқының ішекке тығылған еті. Жуылып, тұздау арқылы дайындалады. Піскен күйде ұсынылады. Қазы мен қарта көбінесе бірге пісіріледі және бір үлкен тағам ретінде ұсынылады.

Сірне

Сірне бағланның етін қазанға жілік-жілігімен қуырып даярлайтын қазақтың дәстүрлі асы. Ол көбінесе сыйлы қонақтарға арналып әзірленеді. Үйітілген бас-сирақ, ішек-қарны, мүшеленіп бұзылған еті түгелдей қазанға салынып, малдың өз іш майына және еттің өз сөліне бұқтырылып пісіріледі. Ол үшін қазанның бетіне бу шықпайтындай ғып ыдыс төңкеріл, от мейлінше баяу жағылады. Қазанның түбі күймес үшін аздап қана су құюға болады.

Жал

Бұл жылқы жалының майы. Жылқының жалын алған кезде, мойынның біраз еті алынады. Жылқы етінің майлы кесегі болып саналады. Қақталып пісіріледі де, суық күйінде ұсынылады. Жал сиырдың сан еті – жаямен беріледі.

Қымыз

Биенің сүтінен дайындалатын қышқыл сүт өнімі. Қазақтардың, моңғолдардың дәстүрлі сусыны болып табылады. Моңғолияда ең танымал қымыз ол – Булган аймағының қымызы. Ал, Баян-Өлгий аймағында қыс мезгілінде де қымыз сатылады.

Айран, құрт

Айран түркі халықтарының қышқыл сүт өнімінің түрі. Ал, құрт сүт өнімдерінен жасалатын тағам. Қақталған және қатты ірімшікті ашытқыда қайнатылған сүттің негізінде жасайды. Сүзбені кішігірім бөліктерге бөледі. Кейін оларды тақтаға жайып, екі-төрт күн кептіреді. Дәмі тұзды және оны ұзақ уақыт сақтауға болады.

Көшпенді халықтарда құрт әртүрлі болып келеді. Барлығы бірегей қатықтың ашытқысына және бастапқы шикізатқа, яғни сүтке байланысты.

Бауырсақ

Қазақтардың және басқа түркі халықтардың ұннан жасалатын дәстүрлі тағамы. Әдетте тұщы немесе ашытқан қамырдан шағын дөңгелек немесе шаршы бәліштер жасалып, қазанда пісіріледі.

Талқан, женті

Ұсақталып қуырылған арпа. Талқан қасиетті өнім болып саналады.

Жент — шай дастарқанына қойылатын ұлттық тағам. Жент қыста қатпайтын, жазда бұзылмайтын, әрқашан дәмі мен нәрін сақтайтын, соған орай көшпелі халықтың дастарқанынан үлкен орын алған тағам.

Қаймақ

Қышқыл сүт өнімі. Пісірілген сүттің бетін ашып, салқын жерге қойса, сүт салқындаған сайын оның бетіне қабыршықтанып қаймақ жиналады. Қаймақтың қоюлығы сүттің құнарлығына да байланысты. Сонымен бірге сүттің пісірілуіне де байланысты болып келеді. Оны көбінесе Моңғолия қазақтары нан немесе бауырсақпен жейді.

Continue Reading

Дерек

Timeline: Атақ пен абыройдың айырмашылығы неде?

Published

on

1 маусым, KAZNEWS. «Абырой атақ шығарады, даңққа жеткізеді» – деген нақыл сөз қазақ халқында бар. Біз әлеуметтік желі қолданушыларынан “Атақ пен абыройдың айырмашылығы неде?” -деген сұрақ қойып жауап іздеп көрдік.

Атақ пен абыройдың айырмашылығы неде?

Picture

Jainagul Durvetkhan

Айырмашылығы жер мен көктей.

01/06/2021

Picture

Guljazira Bolatqyzy

Абыройдың жанында атақтың құны көк тиын деп ойлаймын…

01/06/2021

Picture

Arai'y Coo

Атақты өкімет береді, абройды адам халықтан алады.

01/06/2021

Picture

Kagbat Kakhrasul

Абыройлы болсаң атағың шығады. Оған әркім әр түрлі жолмен жетеді. Мысалы спортта керемет нәтиже шығара білсең АТАҒЫҢ шығады. Халыққа адал қызмет істесең АБЫРОЙың артады.

01/06/2021

Picture

Jaubai Zulmira

Екеуі мүлде бөлек ұғымдар. Атақтың жаманы да болады. Абыройдың жаман сипаты жоқ деген сияқты айта берсе… Атақсыз да абыройлы болуға болады.

01/06/2021

Picture

Ержан Нұрбек

Атақсыз өмір сүруге болады, абыройсыз өмір құр бос.

01/06/2021

Picture

Bakhitjan Togtal

Абырой туғанда қанға бітеді. Атақты туған соң табасың.

01/06/2021

Picture

Еркебулан Самат Ұлы

Негізі абырой атақтан туады. Айырмашылығы сонда.

01/06/2021

Picture

Meirambek Molaigan

Абырой – әркімге туада бірдей беріледі, оны толтырып, шайқалтпай, төкпей ұстау адамдық белгі. Атақ – қоғамдық өмірде берілген немесе қалап алған, мүмкін уақытша тағылган лақап. Атақ – абыройдың сынағы.

01/06/2021

Picture

Samat Nasir

Атақ алдамшы, абыройды ел береді.

01/06/2021

Picture

Hizat Marjika

Екеуі екі бөлек ұғым. Атақ құмар абыройдан жұрдайлар көп болып кетті ғой.

01/06/2021

Picture

Мейрамгүл Хумар

Абырой адамға туа біткен жақсы қасиет, атақ жүре келе тауып алған немесе жабысқан не жақсы, не жаман қасиет

01/06/2021

Picture

Sauke Kamen

Атақ даңқтың көк тиын пайдасы жоқ. Адам өмірге келеді кетеді. Бәріміз қонақпыз. Ал адам абыройлы болуы керек.

01/06/2021

Picture

Айдос Рашатұлы

Абыройды атаққа айырбастап жібердік ау! Тойдағы бата сұрасаң тілек “Тост” айтатын кей бір ақсақалдарымыз сияқты.

01/06/2021

Picture

Saule SI

Атақ абыройды құртады…

01/06/2021

Picture

Janibyek Jako

Атақ-жасаған іс қызмет еңбек арқылы келеді. Ал абырой сол іс қызметің қаншалықты адал болғанына байланысты келеді. Атақ ат сүрінгенше..

01/06/2021

Picture

Boshu Ye

Абырой – адам бойындағы ең асыл құндылықтардың бірі; кісілік, адамгершіліктің тірегі. Атақ — жеке тұлғаларға немесе ұжым, топтарға қандай да бір атқарған қызметі, сіңірген еңбегі үшін берілетін ресми баға.

01/06/2021

Continue Reading

Дерек

Моңғолиялықтар Google -дан нені көп іздеді?

Published

on

20 мамыр, KAZNEWS. Google 2021 жылдың сәуір айындағы мәліметтер бойынша Моңғолия азаматтарының интернеттен нені көп іздегенін анықтады.

Моңғолияда биыл Google іздеу жүйесіндегі ең танымал сұрау «Siberian Wellness», «Faberlic», «Herbalife» сияқты желілік бизнестер көшбастап тұр. Сондай-ақ, моңғолияның интернет тұтынушылары арасында «Pi Network», «Beurax» қатарлы крипто алаяқтық схемаларына деген сұраныстар жоғары болыпты.

Сонымен бірге моңғолиялықтар «E-mongolia», «Ard Coin», «DAX», «1xBet», Төтенше комиссияның шешімі, 2020 жылғы Парламент сайлауының кандидаттары, АҚШ Президентінің сайлауы, Үкіметтен азаматтарға үлестірген 300 000 төгрөг туралы мәліметтер және коронавирусқа байланысты ақпараттарды көп іздеген.

Естеріңізге салсақ, Моңғолияда Facebook әлеуметтік желісін 2,5 миллион, Instagram желісін 670 мың, Linkedin -де 220 мың және Twitter желісін 74 мың адам белсенді тұтынады.

Continue Reading

Дерек

Виталик Бутерин крипто-миллиардер атанды

Published

on

17 мамыр, KAZNEWS. Ethereum крипиовалютасының негізін қалаушысы 27 жастағы Виталик Бутерин әлемдік миллиардерлер қатарына қосылды.

Бутерин ресми түрде тарихтағы ең жас крипто-валюта миллиардері және өзін-өзі жасаған екінші жас миллиардер атанып отыр.

Жаңа миллиардер Виталик Бутерин 2013 жылы 19 жасында ethereum-ді жасап, 2015 жылы криптовалюта нарығына таныстырған. Қазір оның дижитал әмиянында 333,500 ethereum сақтаулы тұр. Мамыр айының алғашқы аптасында аталмыш криптовалютаның бір данасы $3,500 ға жетіп, Бутеринның капиталы $1.1 миллиардты құраған болатын.

CoinMarketCap мәліметі бойынша 2021 жылдың қаңтарынан бастап Ethereum бағасы 375% -ға өсті. Криптовалюта нарығындағы барлық Еthereum-нің құры $403 миллиардға жетті.

Continue Reading
Advertisement

Бізге жазылыңыз

Сөзге тиек

Әлемде2 months ago

ҚР-ның Президенті адам құқықтары саласындағы одан әрі шаралары туралы Жарлыққа қол қойды

Қазақстан Республикасының адам құқықтары саласындағы одан әрі шаралары туралы жарлыққы қол қойды, деп хабарлайды Моңғолиядағы ҚР-ның Елшілігінің баспасөз қызметі. Адам...

Әлемде2 months ago

Вакцина қабылдаған Моңғолия азаматтары Қазақстанға емін-еркін кіре алады

Бүгіннен бастап Венгрия, Таиландия мен Моңғолияда вакцина алғандар Қазақстанға емін-еркін кіре алады, деп хабарлайды inbusiness.kz. ҚР-ның Мемлекеттік бас санитарлық дәрігердің...

Дерек2 months ago

Қазақтар дайындайтын ұлттық тағамның 10 түрі

Бесбармақ Моңғолия қазақтарының дәстүрлі етті тағамы. Бесбармақ отбасылық мейрамдар немесе қонақтарды қарсы алған кезде әзірленеді. Сыйлы қонаққа бас, жамбас тартылады....

Дерек2 months ago

Timeline: Атақ пен абыройдың айырмашылығы неде?

1 маусым, KAZNEWS. «Абырой атақ шығарады, даңққа жеткізеді» – деген нақыл сөз қазақ халқында бар. Біз әлеуметтік желі қолданушыларынан “Атақ...

Дерек3 months ago

Моңғолиялықтар Google -дан нені көп іздеді?

20 мамыр, KAZNEWS. Google 2021 жылдың сәуір айындағы мәліметтер бойынша Моңғолия азаматтарының интернеттен нені көп іздегенін анықтады. Моңғолияда биыл Google...

Дерек3 months ago

Виталик Бутерин крипто-миллиардер атанды

17 мамыр, KAZNEWS. Ethereum крипиовалютасының негізін қалаушысы 27 жастағы Виталик Бутерин әлемдік миллиардерлер қатарына қосылды. Бутерин ресми түрде тарихтағы ең...

Дерек3 months ago

Карантиндегі өзгерістер және вакцина жайлы жастардың пікірі

16 мамыр, KAZNEWS. Моңғолияда коронавирус инфекциясы 2020 жылдың қараша айында анықталып, елде әртүрлі деңгейдегі төтенше жағдай жарияланып, халықты үйден шықпауға...

Әлемде3 months ago

Денсаулық сақтау министрі Алексей Цой қазақстандық QAZVAC вакцинасымен егілді

2021 жылғы 26 сәуірде Нұр-Сұлтан қаласының № 9 емханасында Денсаулық сақтау министрі Алексей Цой КВИ-ға қарсы Қазақстандық QazCovid-in (QAZVAC) вакцинасымен...

Басты назарда