Connect with us

Сайлау / Сонгууль

Сайлауда ысырапталатын қаржы азая ма?

Published

on

KAZNEWS – Бір сайлаудан екінші сайлауға дейін сайлауға қатысумен атын ұсыну тәсілі жетілдіріліп ақшасы көп депутат, көп ақша шашқан партия көпшілік болатын дәстүр қалыптасты.

Партиялар байғазы атымен көптеген қаржы жинап мүшелерінен ақша алатыны құпия емес. Нәтижесінде сайлау кезіндегі шығындар жарық жылдамдығымен өсіп бүгіндері неше млрд-таған төг-ке жетті. Өткен 2012 жылы ДП 16,2 млрд, МХП 14,5 млрд, МХРП мен МҰДП-ның әділет одағы 3 млрд, басқа партиялар 2 млрд төг-ті сайлауға жұмсаған. Бұл орталық Сайлау комитетіне берілген есептегі мәлімет.

Бұдан тысқары ашық та жасырын жолмен заңның осал тұсын пайдаланып шашқан ақшаны есепке алсақ одан да үлкен сома шығады. Әр жылғы сайлауда кім көп ақша шашса сол жеңіске жетеді деген дәстүрді өзгертетін уақыт жеткендігін бәріде айтып жүр.

Ол үшін сайлауды қаржыландырудың жариялылығын қамтамасыз ететін, атын ұсынушыларға тең мүмкіндік берген сайлау үгіт-насихатының шығындарын азайтқан үйлестіруді заң арқылы жасау керек дегенге барлығы да бірауыздан құптайды.

Қазір сайлау біріккен заң жобасы жасалып МҰХурал талқысына салуға әзір болды. Жоғарыдағы мәселелерді көтеруге белсенділік танытып жүрген азаматтық қоғам өкілдері саналатын ашық қоғам қорының мемлекеттік мекеме Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес басқармасы т.б азаматтық қоғамдық ұйымдарды қамтыған сайлау қаржыландыруын жаңалау талқылауы кеше МҰХ-дың Мемлекеттік құрылым тұрақты комитетінің ұйымдастыруында өткізілді.

Талқылауға сайлау біріккен заңының жұмыс тобының жетекшісі МҰХ мүшесі Р.Бурмаа қатысып азаматтардың ұсыныстарын тыңдап, сауалдарына жауап берді. Жұмыс тобының жетекшісінің айтуына қарағанда сайлау және саяси партияларды қаржыландыру деп екіге бөлінген.

Сайлау заңында қаржыландыруды нақты көздерін көрсетіп берген. Мысалы; Байғазы мәселесінде жеке адам мен заңды тұлғаның байғазысының көлемі, аты-жөні, мекенжайы, оған қойылатын бақылауды нақты көрсеткен.

Сондай-ақ бір партиядан бір адам үшін сайлауға жұмсалатын қаржының мөлшерін көрсетіп өз жанынан шығарған қаржысына да есеп беруді міндеттеген. Сайлау қаржыландыруына жасалған өзгеріс ол сайлаудың шығындарын азайту мақсатында бірнеше баптың енгізілуі. Бұқаралық ақпарат құралдарының сайлау кезіндегі уақытын өте жоғары бағалауға шек қойып, соңғы алты айдағы орташа бағамен есептеу. Моңғолияның ұлттық бұқаралық радио телеарнасынан ақысыз жүргізілетін үгіт жасау мүмкіндігін барлық атын ұсынушыларға тең дәрежеде жасау. Барлық атын ұсынушылардың сайлау парақшаларын, сайлау бөлімшелерінде жұмыстайтын азаматтар сайлаушыларға жеткізу қатарлы реттеулер жасалған.

Қазір парламентте орын алған партияларға мемлекеттен қаржыландыру беріледі, бірақ партиялар бұл қаржымен азамат және заңды тұлғадан алынған байғазыларды қайда жұмсағаны жөнінде есеп бермейтіндіктен ол сыбайлас жемқорлықтың көзіне айналуда. Оны қойып мол мөлшерде байғазы берген адамға лауазым, құқық беріп ағайын-туысынан тендер беру жолымен қайтарымы үлестіріліп жатқанын талқылауға қатысушылар атап өтті.

Заң жобасында МҰХ-дан орын ала алмаса да сайлаушылардың белгілі бір бөлігінің қолдауын алған партияларға саясатын үйлестіру, кадрларын дайындау, халыққа ұстанымдарын таныстыру үшін қаржы беретін мүмкіндік жасалған. Басқаша айтсақ МҰХ-да мандатқа ие болмаған партияларға да тең дәрежеде жағдай жасалады. Талқылау кезінде айтылған тағы бір мәселе сайлау кезінде сайлау шығындарының көп мөлшерін иеленетін бұқаралық құралдарының жарнамасына шектеу қою. Ондағы үгіт-насихат үйлестірілетін парақшалар, жарнама тақтасындағы ақпаратпен бірдей болатындығын өзгерту жөн деп көрілді.

«Өдрийн сонин» газетінің сарапшысы П.Хасчулуун; Атын ұсынушылар бұқаралық ақпарат құралдарына көп ақша жұмсайды деп айтылды, бұл ақпарат құралдарының аузын жабу деген сөз. Ақпарат құралы бизнестік ұстанымдар бойынша жұмыстайды. Сондықтан оған шек қойылса да қойылмаса да этиканы ұстанатын кәсіптік мекемелер ғана сыналып қалады десе, саясаттанушы Батболд ақпарат құралы бизнестік құрылым емес деп қарсылық білдірді.

Азаматтық қоғам ұйымдар тарапынан сайлау үгіт-насихат уақытын мүмкіндігінше қысқартып азаматтарды мезі етпеу, менеджер немесе үгітшісі арқылы жұмсалған ақшаны есепке қосу, оларды мемлекет тарапынан қаржыландыруды қайта қарау. Есеп беруінде банк, қаржылық ұйымдарының қатысуын арттыру. Сайлаушылардың білімін арттыруға арналған ақпараттар мен үгіт-насихаттардың ара жігін ашу, әлеуметтік желілер арқылы жүргізілетін үгіт-насихат, атақ, абыройына нұқсан келтіру жағдайларды заңға еңгізу туралы ұсыныс жасалды. Жасалған ұсыныстарды заң жобасына белгілі мөлшерде еңгізетіндігін жұмыс тобы жетекшісі Бурмаа уәде етті. Бірақ ғаламтор желісіндегі үгіт-насихатты реттеу, оған бақылау қою жөнінде азаматтық қоғамдық және кәсіптік мекемелерден пікір алынатын болды.

Жұмыс тобының жауабына 100 пайыз сену қиын. Өйткені заң жобасы қазіргі жағдайда әлі ұсынылған жоқ.
Зерттеушілер мен азаматтар қолына тимегендіктен өмірге жанаса ма әлде керісінше ме дегенді түсіну қиын. Заң жобасын талқылау кезінде осы мәселелер анықталып азаматтық қоғам тарапынан жасалған ұсыныстар еңгізілмек.
Сәбет Насырұлы, KAZNEWS

Сайлау / Сонгууль

Аймақтық Сайлау комиссиясы мүшелерімен таныс болыңыздар!

Published

on

Баян-Өлгий аймақтық Сайлау комиcсиясы сәуірдің 20-сы күні алғашқы жиналысын өткізіп, ұйымдастыру мәселелерін талқыға салды.

Аймақтық сайлау комиссиясы басшысына Аймақтық азаматтар өкілдері Хуралының хатшысы А.Серікболат, хатшысына Аймақ әкімі іс басқармасы Заң бөлімі аға маманы Ө.Тиянақ, мүшелеріне Кәсіптік білім және өндірістік орталық оқу менеджері Т.Жарас, Мемлекеттік тіркеу бөлімінің Азаматтық тіркеу бөлімшесі басшысы Д.Аманбек, Мамандық бақылау басқармасы бөлім басшысы Х.Бауыржан, Өлгий сұмындық жалпы білім беретін 2 – мектеп ұстазы А.Толқын, Өлгий сұмыны әкісі іс басқармасы маманы Қ.Берден, АӘІБ-ның Мұрағат бөлімшесі басшысы Б.Досжан, Білім, мәдениет және өнер басқармасының маманы К.Серікгүлдер тағайындалды.

 

Continue Reading

Сайлау / Сонгууль

Моңғолияда президент сайлауының екінші кезеңі өтеді

Published

on

Моңғолия тарихында алғаш рет президент сайлауының екінші кезеңі өтеді. Бұл екінші кезең 7 шілдеге жоспарланды. Өйткені саяси науқанның алғашқы кезеңінде ешбір үміткер межелі 50 пайыздан астам дауысқа ие бола алмады, деп хабарлайды Kaznews.mn.
Айта кету керек, президент сайлауы Моңғолияда осымен жетінші рет өтіп жатыр. Биыл елге басшы болуға ниеттенген үш кандидат сайлауға түскен болатын. Енді екінші кезеңде көп дауысқа ие болған екеуі бақ сынайды. Бірінші кезеңнің қорытындысы бойынша Демократиялық партия үміткері Халтмаагийн Баттулга көш бастап тұр. Оны сайлаушылардың 38 пайызы қолдаған. Ал басты қарсыласы биліктегі Моңғол халық партиясының кандидаты Миеэгомбын Энхболдты халықтың 30 пайызы жақтаған.
Сонымен қатар, үшінші үміткер Сайнхүүгийн Ганбаатар осал қарсылас емес екендігін көрсетті. Ол, халықтың 30 ға жуық пайызын жинаған.

Continue Reading

Сайлау / Сонгууль

Моңғолияда 26 маусымда президент сайлауы өтеді

Published

on

KAZNEWS – Бүгін Моңғолияда ресми түрде 26 маусымда өтетін президент сайлауына үгіт-насихат компаниясы басталды.
Моңғолияда осымен жетінші рет мемлекет басшысы тағына сайлау өткізілмек. 27 –ші мамырда Орталық сайлау комиссиясы ел президентіне үміткер үш кандидатты тіркеген.
Моңғолия Президенті сайлауына Моңғол халық партиясынан Миеэгомбын Энхболд, Демократиялық партиясынан Халтмаагийн Баттулга, Моңғол халық революцияшыл партиясынан Сайнхүүгийн Ганбаатар бақ сынайды.
Орталық сайлау комиссиясының хабарлауынша, кестеге сәйкес дауыс беруге бір тәулік қалғанда яғни 24 маусымда түнгі сағат 00:00 –де үгіт насихат компаниясы жабылады.
Дауыс беру маусымның 26 күні өтеді.

Continue Reading

Сайлау / Сонгууль

Сайлау 2016: Халықтың белсенділігі артты

Published

on

KAZNEWS – Моңғолия Парламентіне және аймақтық Азаматтар Өкілдері Құрылының сайлауы өтіп жатыр.
Орталық сайлау комиссиясының 17:00 сағаттағы мәліметтеріне жүгінсек Баян-Өлгий аймағының халқының белсенділігі 4 – аумақта 57 пайызға, 5 – аумақта 68 пайызға, 6 – аумақта 64 пайызға жетіп отыр.

Continue Reading
Advertisement

Бізге жазылыңыз

Сөзге тиек

Әлемде3 days ago

Түркі академиясы «Түркі әлемі: тарихи-мәдени мұра» атты халықаралық конференция өткізді

Халықаралық Түркі академиясы Нұр-Сұлтан қаласында Қазақстан Республикасының Ұлттық академиялық кітапханасында «Түркі әлемі: тарихи-мәдени мұра» атты халықаралық конференция өткізді. Бірқатар бауырлас...

Әлемде4 days ago

Үш партия Мәжілісте қанша мандат алды

12 қаңтар, ҚазАқпарат – ҚР Орталық сайлау комиссиясы 10 қаңтар күні өткен ҚР Парламенті Мәжілісі депутаттарын сайлаудың қорытындысын шығарып, ол...

10 дерек5 days ago

Сіз қандай кітап оқисыз? #1

11 қаңтар, KAZNEWS. Казньюс ақпараттық агенттігі оқырмандар арасынан төменгі сұрақтар бойынша апта сайын жауап алып отыратын болады. Сіз қандай кітап...

Іскер азамат6 days ago

Нұрсұлтан Жеңісханұлы: Арманым – аймағымызда ғылыми-технологиялық парк құру

10 қаңтар, KAZNEWS. «Тояа – Грейпсийд» оқыту орталығының негізін қалаушы, Назарбаев университетінің магистранты Нұрсұлтан Жеңісханұлы Казньюс агенттігінің «Іскер азамат» бағдарламасының...

Әлемде6 days ago

Қазақстанда Парламент, Қырғызстанда Президент сайлауы өтіп жатыр

10 қаңтар, KAZNEWS. Қазақстанның 9 облысы мен республикалық маңызы бар Нұр-Сұлтан, Алматы және Шымкент қалаларында ҚР Парламенті Мәжілісі мен мәслихаттар...

Іскер азамат1 week ago

Іскер азаматтар кімнен, неден күш қуат алады #kaznews

08 қаңтар, KAZNEWS. Әркімнің жұмыс стилі мен уақытты басқару менеджменті әр түрлі. Осыған байланысты жұмысқа өзін ынталандырудың да әр түрлі...

Әлемде2 weeks ago

Қасым-Жомарт Тоқаев: Тәуелсіздік бәрінен қымбат

2021 жылғы 5 қаңтарда Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев «Egemen Qazaqstan» газетінде «Тәуелсіздік бәрінен қымбат» атты мақала жариялады Бағдар мен...

Іскер азамат2 weeks ago

Зәуреш Қайсақызы: Ауылдағы әйелдер құқығы әлі де бұзылып келеді

05 қаңтар, KAZNEWS. Біз бұл жолы Қазақ әйелдері «Арулар» одағының атқарушы директоры Зәуреш Қайсақызы мен ауылдағы әйелдер құқығы жайлы сұхбат...

Басты назарда