Connect with us

Сайлау / Сонгууль

Сайлауда ысырапталатын қаржы азая ма?

Published

on

KAZNEWS – Бір сайлаудан екінші сайлауға дейін сайлауға қатысумен атын ұсыну тәсілі жетілдіріліп ақшасы көп депутат, көп ақша шашқан партия көпшілік болатын дәстүр қалыптасты.

Партиялар байғазы атымен көптеген қаржы жинап мүшелерінен ақша алатыны құпия емес. Нәтижесінде сайлау кезіндегі шығындар жарық жылдамдығымен өсіп бүгіндері неше млрд-таған төг-ке жетті. Өткен 2012 жылы ДП 16,2 млрд, МХП 14,5 млрд, МХРП мен МҰДП-ның әділет одағы 3 млрд, басқа партиялар 2 млрд төг-ті сайлауға жұмсаған. Бұл орталық Сайлау комитетіне берілген есептегі мәлімет.

Бұдан тысқары ашық та жасырын жолмен заңның осал тұсын пайдаланып шашқан ақшаны есепке алсақ одан да үлкен сома шығады. Әр жылғы сайлауда кім көп ақша шашса сол жеңіске жетеді деген дәстүрді өзгертетін уақыт жеткендігін бәріде айтып жүр.

Ол үшін сайлауды қаржыландырудың жариялылығын қамтамасыз ететін, атын ұсынушыларға тең мүмкіндік берген сайлау үгіт-насихатының шығындарын азайтқан үйлестіруді заң арқылы жасау керек дегенге барлығы да бірауыздан құптайды.

Қазір сайлау біріккен заң жобасы жасалып МҰХурал талқысына салуға әзір болды. Жоғарыдағы мәселелерді көтеруге белсенділік танытып жүрген азаматтық қоғам өкілдері саналатын ашық қоғам қорының мемлекеттік мекеме Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес басқармасы т.б азаматтық қоғамдық ұйымдарды қамтыған сайлау қаржыландыруын жаңалау талқылауы кеше МҰХ-дың Мемлекеттік құрылым тұрақты комитетінің ұйымдастыруында өткізілді.

Талқылауға сайлау біріккен заңының жұмыс тобының жетекшісі МҰХ мүшесі Р.Бурмаа қатысып азаматтардың ұсыныстарын тыңдап, сауалдарына жауап берді. Жұмыс тобының жетекшісінің айтуына қарағанда сайлау және саяси партияларды қаржыландыру деп екіге бөлінген.

Сайлау заңында қаржыландыруды нақты көздерін көрсетіп берген. Мысалы; Байғазы мәселесінде жеке адам мен заңды тұлғаның байғазысының көлемі, аты-жөні, мекенжайы, оған қойылатын бақылауды нақты көрсеткен.

Сондай-ақ бір партиядан бір адам үшін сайлауға жұмсалатын қаржының мөлшерін көрсетіп өз жанынан шығарған қаржысына да есеп беруді міндеттеген. Сайлау қаржыландыруына жасалған өзгеріс ол сайлаудың шығындарын азайту мақсатында бірнеше баптың енгізілуі. Бұқаралық ақпарат құралдарының сайлау кезіндегі уақытын өте жоғары бағалауға шек қойып, соңғы алты айдағы орташа бағамен есептеу. Моңғолияның ұлттық бұқаралық радио телеарнасынан ақысыз жүргізілетін үгіт жасау мүмкіндігін барлық атын ұсынушыларға тең дәрежеде жасау. Барлық атын ұсынушылардың сайлау парақшаларын, сайлау бөлімшелерінде жұмыстайтын азаматтар сайлаушыларға жеткізу қатарлы реттеулер жасалған.

Қазір парламентте орын алған партияларға мемлекеттен қаржыландыру беріледі, бірақ партиялар бұл қаржымен азамат және заңды тұлғадан алынған байғазыларды қайда жұмсағаны жөнінде есеп бермейтіндіктен ол сыбайлас жемқорлықтың көзіне айналуда. Оны қойып мол мөлшерде байғазы берген адамға лауазым, құқық беріп ағайын-туысынан тендер беру жолымен қайтарымы үлестіріліп жатқанын талқылауға қатысушылар атап өтті.

Заң жобасында МҰХ-дан орын ала алмаса да сайлаушылардың белгілі бір бөлігінің қолдауын алған партияларға саясатын үйлестіру, кадрларын дайындау, халыққа ұстанымдарын таныстыру үшін қаржы беретін мүмкіндік жасалған. Басқаша айтсақ МҰХ-да мандатқа ие болмаған партияларға да тең дәрежеде жағдай жасалады. Талқылау кезінде айтылған тағы бір мәселе сайлау кезінде сайлау шығындарының көп мөлшерін иеленетін бұқаралық құралдарының жарнамасына шектеу қою. Ондағы үгіт-насихат үйлестірілетін парақшалар, жарнама тақтасындағы ақпаратпен бірдей болатындығын өзгерту жөн деп көрілді.

«Өдрийн сонин» газетінің сарапшысы П.Хасчулуун; Атын ұсынушылар бұқаралық ақпарат құралдарына көп ақша жұмсайды деп айтылды, бұл ақпарат құралдарының аузын жабу деген сөз. Ақпарат құралы бизнестік ұстанымдар бойынша жұмыстайды. Сондықтан оған шек қойылса да қойылмаса да этиканы ұстанатын кәсіптік мекемелер ғана сыналып қалады десе, саясаттанушы Батболд ақпарат құралы бизнестік құрылым емес деп қарсылық білдірді.

Азаматтық қоғам ұйымдар тарапынан сайлау үгіт-насихат уақытын мүмкіндігінше қысқартып азаматтарды мезі етпеу, менеджер немесе үгітшісі арқылы жұмсалған ақшаны есепке қосу, оларды мемлекет тарапынан қаржыландыруды қайта қарау. Есеп беруінде банк, қаржылық ұйымдарының қатысуын арттыру. Сайлаушылардың білімін арттыруға арналған ақпараттар мен үгіт-насихаттардың ара жігін ашу, әлеуметтік желілер арқылы жүргізілетін үгіт-насихат, атақ, абыройына нұқсан келтіру жағдайларды заңға еңгізу туралы ұсыныс жасалды. Жасалған ұсыныстарды заң жобасына белгілі мөлшерде еңгізетіндігін жұмыс тобы жетекшісі Бурмаа уәде етті. Бірақ ғаламтор желісіндегі үгіт-насихатты реттеу, оған бақылау қою жөнінде азаматтық қоғамдық және кәсіптік мекемелерден пікір алынатын болды.

Жұмыс тобының жауабына 100 пайыз сену қиын. Өйткені заң жобасы қазіргі жағдайда әлі ұсынылған жоқ.
Зерттеушілер мен азаматтар қолына тимегендіктен өмірге жанаса ма әлде керісінше ме дегенді түсіну қиын. Заң жобасын талқылау кезінде осы мәселелер анықталып азаматтық қоғам тарапынан жасалған ұсыныстар еңгізілмек.
Сәбет Насырұлы, KAZNEWS

Сайлау / Сонгууль

Моңғолияда 9 маусым күні президент сайлауы өтеді

Published

on

24 мамыр, KAZNEWS. Бүгін Моңғолияда ресми түрде 9 маусымда өтетін президент сайлауына үгіт-насихат науқаны басталды.

Моңғолияда осымен сегізінші рет мемлекет басшысы тағына сайлау өткізілмек.

Бұған дейін 1993, 1997, 2001, 2005, 2009, 2013, 2017 жылдары сайлау өткен.

Моңғолия Президенті сайлауына Моңғол халық партиясынан Ухнаагийн Хүрэлсүх, Демократиялық партиясынан Содномзундуйн Эрдэнэ, “Дұрыс адам электораты” коалициянан Дангаасүрэнгийн Энхбат бақ сынайды.

Орталық сайлау комиссиясының хабарлауынша, кестеге сәйкес дауыс беруге бір тәулік қалғанда яғни 7 маусымда түнгі сағат 00:00 –де сайлау алды үгіт насихат науқаны тоқтайды.

Дауыс беру маусымның 9 күні өтеді.

Continue Reading

Сайлау / Сонгууль

Аймақтық Сайлау комиссиясы мүшелерімен таныс болыңыздар!

Published

on

Баян-Өлгий аймақтық Сайлау комиcсиясы сәуірдің 20-сы күні алғашқы жиналысын өткізіп, ұйымдастыру мәселелерін талқыға салды.

Аймақтық сайлау комиссиясы басшысына Аймақтық азаматтар өкілдері Хуралының хатшысы А.Серікболат, хатшысына Аймақ әкімі іс басқармасы Заң бөлімі аға маманы Ө.Тиянақ, мүшелеріне Кәсіптік білім және өндірістік орталық оқу менеджері Т.Жарас, Мемлекеттік тіркеу бөлімінің Азаматтық тіркеу бөлімшесі басшысы Д.Аманбек, Мамандық бақылау басқармасы бөлім басшысы Х.Бауыржан, Өлгий сұмындық жалпы білім беретін 2 – мектеп ұстазы А.Толқын, Өлгий сұмыны әкісі іс басқармасы маманы Қ.Берден, АӘІБ-ның Мұрағат бөлімшесі басшысы Б.Досжан, Білім, мәдениет және өнер басқармасының маманы К.Серікгүлдер тағайындалды.

 

Continue Reading

Сайлау / Сонгууль

Моңғолияда президент сайлауының екінші кезеңі өтеді

Published

on

Моңғолия тарихында алғаш рет президент сайлауының екінші кезеңі өтеді. Бұл екінші кезең 7 шілдеге жоспарланды. Өйткені саяси науқанның алғашқы кезеңінде ешбір үміткер межелі 50 пайыздан астам дауысқа ие бола алмады, деп хабарлайды Kaznews.mn.
Айта кету керек, президент сайлауы Моңғолияда осымен жетінші рет өтіп жатыр. Биыл елге басшы болуға ниеттенген үш кандидат сайлауға түскен болатын. Енді екінші кезеңде көп дауысқа ие болған екеуі бақ сынайды. Бірінші кезеңнің қорытындысы бойынша Демократиялық партия үміткері Халтмаагийн Баттулга көш бастап тұр. Оны сайлаушылардың 38 пайызы қолдаған. Ал басты қарсыласы биліктегі Моңғол халық партиясының кандидаты Миеэгомбын Энхболдты халықтың 30 пайызы жақтаған.
Сонымен қатар, үшінші үміткер Сайнхүүгийн Ганбаатар осал қарсылас емес екендігін көрсетті. Ол, халықтың 30 ға жуық пайызын жинаған.

Continue Reading

Сайлау / Сонгууль

Моңғолияда 26 маусымда президент сайлауы өтеді

Published

on

KAZNEWS – Бүгін Моңғолияда ресми түрде 26 маусымда өтетін президент сайлауына үгіт-насихат компаниясы басталды.
Моңғолияда осымен жетінші рет мемлекет басшысы тағына сайлау өткізілмек. 27 –ші мамырда Орталық сайлау комиссиясы ел президентіне үміткер үш кандидатты тіркеген.
Моңғолия Президенті сайлауына Моңғол халық партиясынан Миеэгомбын Энхболд, Демократиялық партиясынан Халтмаагийн Баттулга, Моңғол халық революцияшыл партиясынан Сайнхүүгийн Ганбаатар бақ сынайды.
Орталық сайлау комиссиясының хабарлауынша, кестеге сәйкес дауыс беруге бір тәулік қалғанда яғни 24 маусымда түнгі сағат 00:00 –де үгіт насихат компаниясы жабылады.
Дауыс беру маусымның 26 күні өтеді.

Continue Reading
Advertisement

Бізге жазылыңыз

Сөзге тиек

Әлемде2 months ago

ҚР-ның Президенті адам құқықтары саласындағы одан әрі шаралары туралы Жарлыққа қол қойды

Қазақстан Республикасының адам құқықтары саласындағы одан әрі шаралары туралы жарлыққы қол қойды, деп хабарлайды Моңғолиядағы ҚР-ның Елшілігінің баспасөз қызметі. Адам...

Әлемде2 months ago

Вакцина қабылдаған Моңғолия азаматтары Қазақстанға емін-еркін кіре алады

Бүгіннен бастап Венгрия, Таиландия мен Моңғолияда вакцина алғандар Қазақстанға емін-еркін кіре алады, деп хабарлайды inbusiness.kz. ҚР-ның Мемлекеттік бас санитарлық дәрігердің...

Дерек2 months ago

Қазақтар дайындайтын ұлттық тағамның 10 түрі

Бесбармақ Моңғолия қазақтарының дәстүрлі етті тағамы. Бесбармақ отбасылық мейрамдар немесе қонақтарды қарсы алған кезде әзірленеді. Сыйлы қонаққа бас, жамбас тартылады....

Дерек2 months ago

Timeline: Атақ пен абыройдың айырмашылығы неде?

1 маусым, KAZNEWS. «Абырой атақ шығарады, даңққа жеткізеді» – деген нақыл сөз қазақ халқында бар. Біз әлеуметтік желі қолданушыларынан “Атақ...

Дерек3 months ago

Моңғолиялықтар Google -дан нені көп іздеді?

20 мамыр, KAZNEWS. Google 2021 жылдың сәуір айындағы мәліметтер бойынша Моңғолия азаматтарының интернеттен нені көп іздегенін анықтады. Моңғолияда биыл Google...

Дерек3 months ago

Виталик Бутерин крипто-миллиардер атанды

17 мамыр, KAZNEWS. Ethereum крипиовалютасының негізін қалаушысы 27 жастағы Виталик Бутерин әлемдік миллиардерлер қатарына қосылды. Бутерин ресми түрде тарихтағы ең...

Дерек3 months ago

Карантиндегі өзгерістер және вакцина жайлы жастардың пікірі

16 мамыр, KAZNEWS. Моңғолияда коронавирус инфекциясы 2020 жылдың қараша айында анықталып, елде әртүрлі деңгейдегі төтенше жағдай жарияланып, халықты үйден шықпауға...

Әлемде3 months ago

Денсаулық сақтау министрі Алексей Цой қазақстандық QAZVAC вакцинасымен егілді

2021 жылғы 26 сәуірде Нұр-Сұлтан қаласының № 9 емханасында Денсаулық сақтау министрі Алексей Цой КВИ-ға қарсы Қазақстандық QazCovid-in (QAZVAC) вакцинасымен...

Басты назарда