Connect with us

Дерек

Сіз қандай кітап оқисыз? #1

Published

on

11 қаңтар, KAZNEWS. Казньюс ақпараттық агенттігі оқырмандар арасынан төменгі сұрақтар бойынша апта сайын жауап алып отыратын болады.

  1. Сіз қандай кітап оқисыз?
  2. Қазір қандай кітап оқып жатырсыз?
  3. Қысқаша мазмұны қалай?
  4. Оқыған кітаптарыңыз арасынан ең көп ой салған кітапты атап өтсеңіз?
  5. Басқа адамдарға оқуға қандай кітапты ұсынар едіңіз?

Өмірбек Биқұмарұлы, Доктор (Рh.D)

1. Ғылыми кітаптар, сонымен қатар этнографиялық, археологиялық, өлеңдер жинағын көбірек оқимын.

2. Қазір Моңғолиялық қазақ жазба ақыны Жанат Боқашұлының “Аққулар оралғанда” өлеңдер жинағын оқудамын.

3. Қысқаша мазмұны поэзиялық өлеңдер мен тарих-этнографиялық жанрда.

4. Биқұмар Кәмалашұлының “Киелі жандар” деген жинағын құрастырып жатырмын. Жинақта 42 әңгіме енген. Салт дәстүрлік мақалалар көп, құрастыру барысында осы жинақ көп ой салды. Таяуда жарыққа шығарамыз.

5. Оқырмандарға қазақтың ұлы жазушылары Абай, Міржақып, Мағжан, Шәкәрім т,б. Сондай-ақ, Моңғолиялық Байыт Қабанұлы, Жанат Боқашұлы, Аманжол Бәделұлы қатарлы жазушылардың еңбегін оқуды ұсынамын.

Сәбет Насырұлы, журналист

1. Тарихи, тағылымдық, танымдық кітаптарды оқығанды жақсы көремін.

2. Соңғы бір жылда кітапқа қарауға уақыт болмай жүр. Әйтпесе, уақытың болса, аяқты көсіліп тастап, кітап оқығанға не жетсін! Бірақ 5-6 ай бұрын Оспан Исламұлының сенімді серігі Нұрғожай батыр Молдажанұлының естелігін алып оқыдым.

3. Қысқаша мазмұны өзін таныстырумен басталып, Шығыс Түркістанның құрылуы мен құлдырауы және замандастары, Алтай бетіндегі қазақтардың қуғындалуы, көшбасшы Оспан Исламұлы жайлы баяндалады.

4. Оқыған кітаптарым арасынан ең көп ой салған кітаптар – Джек Лондонның «Мартин Иден» романы.

5. Ең алдымен Құран кәрімді оқыңыз. Көп дүниені түсінбесеңіз де, түсінгеніңіздің көбі сіздің өзіңізге және өмірге деген көзқарасыңызды өзгертетін болады. Басқалары:

– Дейл Карнегидің «Дос табу және адамдарға ықпал ету өнері»,

– Джон Перкинстің «Жалдамалы қаржылық қансорғыштың күнәсынан арылуы» /Эдийн засгийн хөлсний алуурчны наминчлал/»,

– Іляс Есенберлиннің «Көшпенділер»,

– Зардыхан Қинаятұлының «Моңғол үстіртін мекен еткен соңғы түрік тайпалары», «Моңғолиядағы қазақтар» , «Қазақ мемлекеті және Жошы хан», «Қазақтар мен Моңғолдар тарих тоғысында»,

– Мұхтар Мағауиннің «Қазақ тарихының әліппесі»,

– Сұлтан Тәукейұлының «Ақыр Жәнібек» кітаптарын оқуды ұсыныс етемін.

Соңғы жылдары baabar.mn, jargaldefacto.com, tolgoilogch.mn, Kaznews.mn ғаламтор порталдарында жарияланған мақала, сұхбаттарды қалдырмай оқуға тырысудамын.

Аманжол Қуантханұлы, ақын 

1. Тарихи, поезиялық жанрдағы кітаптарды көбірек оқимын.

2. Фариза Оңғарсынованың екі томы мен Нұрқожай батырдың “Азаттықтық өшпес рухы” атты кітаптарды оқыдым.
3. “Азаттықтың өшпес рухы” кітабы Шығыс Түркістан ұлт азаттық көтерілісі туралы баяндалады.

4. Оқыған кітаптарым арасына Лияс Есенберлиннің “Көшпенділер” соңғы кітабы терең ой салды.

4. Мұхтар Мағауин, Иляс Есенберлин, Фариза Оңғарсынова, Оспан батыр кітабы, Бес ғасыр жырлайды, Сұлтан Тəукейұлының бес томы және Сұраған Рақметұлы, Байыт Қабанұлының кітаптарын оқуға ұсынамын.

Даргерхан Аятханқызы, ағылшын пәнінің ұстазы

1. Әдеби кітаптарды көбірек оқуды ұнатамын. Соңғы кезде жеке тұлғаны дамытуға байланысты кітаптарды көп оқитын болдым.

2. Гүлдәурен Табиғатқызының «Тренди бойжеткен» және Г.Мөнгөннің «Жинақ ашығудан басталады» деген кітаптарды оқудамын. «Өзіңе және жанұяңа қамқор болу» деген кітапты оқып бітірдім.

3. Жоғарыдағы екі кітаптың мазмұнына келсек өзіңді дамыту үшін не істеуің керек, қыл аяғы тәңертең ерте тұрсаң ден саулығыңа және жеке тұлғалық даму бойынша жұмысыңның өнімді болуы жайлы кеңестер берілген. Екіншісінде ақшаны қалай табу және қалай ретті жұмсау жайлы жазылған.

4. «Жинақ ашығудан басталады» кітабы ой салды. Және басқаларға осы кітапты бір оқуға кеңес беремін.

Дастан Қаламханұлы, суретші

1. Жалпы тарихи кітаптар оқимын. Суретші адам болған соң жаңа туынды жасау үшін көбірек зерттеулер жасаймын.

2. Соңғы кездері Алтын орда жайлы Иен Янның Батый хан романын оқып жүрмін. Қазақстан, Моңғолия суретшілер осы тақырыпта жұмыс жасап жатыр. Тың жақсы шығармалар шығып та үлгерді. Қазір интернет желісінен де кітап тар оқуға болады. Негізі Яндексте жақсы тартхи кітаптар бар. Көбі Орыс тілінде. Жалпы Ресейдің шығарғын ғылыми кітаптары көп қызықтаймын. Кейбір тарихи оқиғалар анық зерттелген. Сонау ертедегі жане қазіргі кезге дейнгі әлемдік барлау ұйымдарының тартихын зерттеген жазушылардың кітаптарын оқимын.

3. Əзіл мысқылдан əрине алыстаған жөн. Берері жоқ. Ізденіп оқу керек. Оқып қана қоймай анализ жасаған жөн.

4. Жастарға айтарым кітап оқуды ең əуелі қазақ классиктерінен бастау керек. М Əуезов. Ғ.Мүсірепов, Шыңғыс Айтматовты міндетті түрде оқу керек деп ойлаймын. Сосын мамандыққа байланысты кітаптарды көбірек оқү керек. Сонда өзі де жетіледі. Қайда барсаңда өз мамандар арасында қандай бір дискуцияда қысылмай жауап беретін жағыдайда болу керек.

Ақбөпе Жубайқызы, ұстаз

1. Қазақтың ақын-жазушыларының көптеген кітаптарын оқыдым. Cоңғы 6 жылдан бері бала тәрбиесіне байланысты жас ерекшеліктеріне байланысты психологиялық кітаптарды да қосып оқып жүрмін. Әлемге әйгілі адамдардың өмірі туралы да кітаптар оқимын.

2. Соңғы оқыған кітабым Анна Франк “Пана” күнделігін, Г.Наранбаатар “Аз жаргалын набор” болды. Бірнеше күн бұрын М.Шахановтың “Қонаевпен сырласу” кітабын оқып бітірдім.

3. Әр оқыған кітаптардың ішінен өзіме ұнаған сөйлем нақыл сөздерін белгілеуіме түртіп аламын. Осы кітаптан Қонаевтың жарты ғасыр бірге өмір сүрген жары жайлы айтқан жерінен мына бір үзіндісі ұнады.

“…Күйеуінің санасына сана қосуда, оның ажырамас досына айналу жолында әйел ылғи да ізденіс үстінде жүруі шарт. Ізденуден, іштей толғанудан қалған әйел-әйел емес” деген сөздері ұнады. Д.Қонаев бұрын көп жылдары бастық болғанын білетінмін бірақ ол кісі өте әділ парасатты таза адам екендігін осы кітап арқылы таныдым.

4. Жалпы өзімнің оқыған кітаптардың ішінен өзіме ұнайтын кітаптар З.Ахметова “Шуақты күндер” М.Шаханов пен Ш.Айтматовтың бірлесіп жазған “Құз басындағы аңшының зары” кітабы, О.Бөкеевтің “Атау кере” повесі Мырзакелді Кемелдің “Ақыл қалта” оқырмандар кітабын оқыса деймін.

“Кітап оқудан тыйылсақ, ой ойлаудан да тыйылар едік” – Ғабит Мүсірепов. 

Дерек

Қазақтар дайындайтын ұлттық тағамның 10 түрі

Published

on

Бесбармақ

Моңғолия қазақтарының дәстүрлі етті тағамы. Бесбармақ отбасылық мейрамдар немесе қонақтарды қарсы алған кезде әзірленеді. Сыйлы қонаққа бас, жамбас тартылады. Кей өлкеде еттің сорпасы қатықпен езіліп қоюландырылған тұздықпен беріледі.

Қуырдақ

Қазақтар, моңғолдарда ет сарымсақпен қуырылып берілетін дәстүрлі тағам. Қуырдақ жаңадан сойылған қой немесе сиыр және жылқы етінен: бауыр, жүрек, өзге еттерден әзірленеді. Қазіргі кезде тағамға картоп, сәбіз, бұрыш көкөністерін қосады. Ұн қуырдақ, қара қуырдақ, картоп қуырдақ сияқты бірнеше түрі бар.

Қазы, қарта

Түркі халықтары арасында дәмді тағам ретінде саналатын, жылқы етінен дайындалатын шұжық. Жылқының ішегіне қабырға етін салу арқылы дайындалады.

Қарта – жылқының ішекке тығылған еті. Жуылып, тұздау арқылы дайындалады. Піскен күйде ұсынылады. Қазы мен қарта көбінесе бірге пісіріледі және бір үлкен тағам ретінде ұсынылады.

Сірне

Сірне бағланның етін қазанға жілік-жілігімен қуырып даярлайтын қазақтың дәстүрлі асы. Ол көбінесе сыйлы қонақтарға арналып әзірленеді. Үйітілген бас-сирақ, ішек-қарны, мүшеленіп бұзылған еті түгелдей қазанға салынып, малдың өз іш майына және еттің өз сөліне бұқтырылып пісіріледі. Ол үшін қазанның бетіне бу шықпайтындай ғып ыдыс төңкеріл, от мейлінше баяу жағылады. Қазанның түбі күймес үшін аздап қана су құюға болады.

Жал

Бұл жылқы жалының майы. Жылқының жалын алған кезде, мойынның біраз еті алынады. Жылқы етінің майлы кесегі болып саналады. Қақталып пісіріледі де, суық күйінде ұсынылады. Жал сиырдың сан еті – жаямен беріледі.

Қымыз

Биенің сүтінен дайындалатын қышқыл сүт өнімі. Қазақтардың, моңғолдардың дәстүрлі сусыны болып табылады. Моңғолияда ең танымал қымыз ол – Булган аймағының қымызы. Ал, Баян-Өлгий аймағында қыс мезгілінде де қымыз сатылады.

Айран, құрт

Айран түркі халықтарының қышқыл сүт өнімінің түрі. Ал, құрт сүт өнімдерінен жасалатын тағам. Қақталған және қатты ірімшікті ашытқыда қайнатылған сүттің негізінде жасайды. Сүзбені кішігірім бөліктерге бөледі. Кейін оларды тақтаға жайып, екі-төрт күн кептіреді. Дәмі тұзды және оны ұзақ уақыт сақтауға болады.

Көшпенді халықтарда құрт әртүрлі болып келеді. Барлығы бірегей қатықтың ашытқысына және бастапқы шикізатқа, яғни сүтке байланысты.

Бауырсақ

Қазақтардың және басқа түркі халықтардың ұннан жасалатын дәстүрлі тағамы. Әдетте тұщы немесе ашытқан қамырдан шағын дөңгелек немесе шаршы бәліштер жасалып, қазанда пісіріледі.

Талқан, женті

Ұсақталып қуырылған арпа. Талқан қасиетті өнім болып саналады.

Жент — шай дастарқанына қойылатын ұлттық тағам. Жент қыста қатпайтын, жазда бұзылмайтын, әрқашан дәмі мен нәрін сақтайтын, соған орай көшпелі халықтың дастарқанынан үлкен орын алған тағам.

Қаймақ

Қышқыл сүт өнімі. Пісірілген сүттің бетін ашып, салқын жерге қойса, сүт салқындаған сайын оның бетіне қабыршықтанып қаймақ жиналады. Қаймақтың қоюлығы сүттің құнарлығына да байланысты. Сонымен бірге сүттің пісірілуіне де байланысты болып келеді. Оны көбінесе Моңғолия қазақтары нан немесе бауырсақпен жейді.

Continue Reading

Дерек

Timeline: Атақ пен абыройдың айырмашылығы неде?

Published

on

1 маусым, KAZNEWS. «Абырой атақ шығарады, даңққа жеткізеді» – деген нақыл сөз қазақ халқында бар. Біз әлеуметтік желі қолданушыларынан “Атақ пен абыройдың айырмашылығы неде?” -деген сұрақ қойып жауап іздеп көрдік.

Атақ пен абыройдың айырмашылығы неде?

Picture

Jainagul Durvetkhan

Айырмашылығы жер мен көктей.

01/06/2021

Picture

Guljazira Bolatqyzy

Абыройдың жанында атақтың құны көк тиын деп ойлаймын…

01/06/2021

Picture

Arai'y Coo

Атақты өкімет береді, абройды адам халықтан алады.

01/06/2021

Picture

Kagbat Kakhrasul

Абыройлы болсаң атағың шығады. Оған әркім әр түрлі жолмен жетеді. Мысалы спортта керемет нәтиже шығара білсең АТАҒЫҢ шығады. Халыққа адал қызмет істесең АБЫРОЙың артады.

01/06/2021

Picture

Jaubai Zulmira

Екеуі мүлде бөлек ұғымдар. Атақтың жаманы да болады. Абыройдың жаман сипаты жоқ деген сияқты айта берсе… Атақсыз да абыройлы болуға болады.

01/06/2021

Picture

Ержан Нұрбек

Атақсыз өмір сүруге болады, абыройсыз өмір құр бос.

01/06/2021

Picture

Bakhitjan Togtal

Абырой туғанда қанға бітеді. Атақты туған соң табасың.

01/06/2021

Picture

Еркебулан Самат Ұлы

Негізі абырой атақтан туады. Айырмашылығы сонда.

01/06/2021

Picture

Meirambek Molaigan

Абырой – әркімге туада бірдей беріледі, оны толтырып, шайқалтпай, төкпей ұстау адамдық белгі. Атақ – қоғамдық өмірде берілген немесе қалап алған, мүмкін уақытша тағылган лақап. Атақ – абыройдың сынағы.

01/06/2021

Picture

Samat Nasir

Атақ алдамшы, абыройды ел береді.

01/06/2021

Picture

Hizat Marjika

Екеуі екі бөлек ұғым. Атақ құмар абыройдан жұрдайлар көп болып кетті ғой.

01/06/2021

Picture

Мейрамгүл Хумар

Абырой адамға туа біткен жақсы қасиет, атақ жүре келе тауып алған немесе жабысқан не жақсы, не жаман қасиет

01/06/2021

Picture

Sauke Kamen

Атақ даңқтың көк тиын пайдасы жоқ. Адам өмірге келеді кетеді. Бәріміз қонақпыз. Ал адам абыройлы болуы керек.

01/06/2021

Picture

Айдос Рашатұлы

Абыройды атаққа айырбастап жібердік ау! Тойдағы бата сұрасаң тілек “Тост” айтатын кей бір ақсақалдарымыз сияқты.

01/06/2021

Picture

Saule SI

Атақ абыройды құртады…

01/06/2021

Picture

Janibyek Jako

Атақ-жасаған іс қызмет еңбек арқылы келеді. Ал абырой сол іс қызметің қаншалықты адал болғанына байланысты келеді. Атақ ат сүрінгенше..

01/06/2021

Picture

Boshu Ye

Абырой – адам бойындағы ең асыл құндылықтардың бірі; кісілік, адамгершіліктің тірегі. Атақ — жеке тұлғаларға немесе ұжым, топтарға қандай да бір атқарған қызметі, сіңірген еңбегі үшін берілетін ресми баға.

01/06/2021

Continue Reading

Дерек

Моңғолиялықтар Google -дан нені көп іздеді?

Published

on

20 мамыр, KAZNEWS. Google 2021 жылдың сәуір айындағы мәліметтер бойынша Моңғолия азаматтарының интернеттен нені көп іздегенін анықтады.

Моңғолияда биыл Google іздеу жүйесіндегі ең танымал сұрау «Siberian Wellness», «Faberlic», «Herbalife» сияқты желілік бизнестер көшбастап тұр. Сондай-ақ, моңғолияның интернет тұтынушылары арасында «Pi Network», «Beurax» қатарлы крипто алаяқтық схемаларына деген сұраныстар жоғары болыпты.

Сонымен бірге моңғолиялықтар «E-mongolia», «Ard Coin», «DAX», «1xBet», Төтенше комиссияның шешімі, 2020 жылғы Парламент сайлауының кандидаттары, АҚШ Президентінің сайлауы, Үкіметтен азаматтарға үлестірген 300 000 төгрөг туралы мәліметтер және коронавирусқа байланысты ақпараттарды көп іздеген.

Естеріңізге салсақ, Моңғолияда Facebook әлеуметтік желісін 2,5 миллион, Instagram желісін 670 мың, Linkedin -де 220 мың және Twitter желісін 74 мың адам белсенді тұтынады.

Continue Reading

Дерек

Виталик Бутерин крипто-миллиардер атанды

Published

on

17 мамыр, KAZNEWS. Ethereum крипиовалютасының негізін қалаушысы 27 жастағы Виталик Бутерин әлемдік миллиардерлер қатарына қосылды.

Бутерин ресми түрде тарихтағы ең жас крипто-валюта миллиардері және өзін-өзі жасаған екінші жас миллиардер атанып отыр.

Жаңа миллиардер Виталик Бутерин 2013 жылы 19 жасында ethereum-ді жасап, 2015 жылы криптовалюта нарығына таныстырған. Қазір оның дижитал әмиянында 333,500 ethereum сақтаулы тұр. Мамыр айының алғашқы аптасында аталмыш криптовалютаның бір данасы $3,500 ға жетіп, Бутеринның капиталы $1.1 миллиардты құраған болатын.

CoinMarketCap мәліметі бойынша 2021 жылдың қаңтарынан бастап Ethereum бағасы 375% -ға өсті. Криптовалюта нарығындағы барлық Еthereum-нің құры $403 миллиардға жетті.

Continue Reading
Advertisement

Бізге жазылыңыз

Сөзге тиек

Әлемде2 days ago

ҚР-ның Президенті адам құқықтары саласындағы одан әрі шаралары туралы Жарлыққа қол қойды

Қазақстан Республикасының адам құқықтары саласындағы одан әрі шаралары туралы жарлыққы қол қойды, деп хабарлайды Моңғолиядағы ҚР-ның Елшілігінің баспасөз қызметі. Адам...

Әлемде2 days ago

Вакцина қабылдаған Моңғолия азаматтары Қазақстанға емін-еркін кіре алады

Бүгіннен бастап Венгрия, Таиландия мен Моңғолияда вакцина алғандар Қазақстанға емін-еркін кіре алады, деп хабарлайды inbusiness.kz. ҚР-ның Мемлекеттік бас санитарлық дәрігердің...

Дерек2 weeks ago

Қазақтар дайындайтын ұлттық тағамның 10 түрі

Бесбармақ Моңғолия қазақтарының дәстүрлі етті тағамы. Бесбармақ отбасылық мейрамдар немесе қонақтарды қарсы алған кезде әзірленеді. Сыйлы қонаққа бас, жамбас тартылады....

Дерек2 weeks ago

Timeline: Атақ пен абыройдың айырмашылығы неде?

1 маусым, KAZNEWS. «Абырой атақ шығарады, даңққа жеткізеді» – деген нақыл сөз қазақ халқында бар. Біз әлеуметтік желі қолданушыларынан “Атақ...

Дерек4 weeks ago

Моңғолиялықтар Google -дан нені көп іздеді?

20 мамыр, KAZNEWS. Google 2021 жылдың сәуір айындағы мәліметтер бойынша Моңғолия азаматтарының интернеттен нені көп іздегенін анықтады. Моңғолияда биыл Google...

Дерек4 weeks ago

Виталик Бутерин крипто-миллиардер атанды

17 мамыр, KAZNEWS. Ethereum крипиовалютасының негізін қалаушысы 27 жастағы Виталик Бутерин әлемдік миллиардерлер қатарына қосылды. Бутерин ресми түрде тарихтағы ең...

Дерек4 weeks ago

Карантиндегі өзгерістер және вакцина жайлы жастардың пікірі

16 мамыр, KAZNEWS. Моңғолияда коронавирус инфекциясы 2020 жылдың қараша айында анықталып, елде әртүрлі деңгейдегі төтенше жағдай жарияланып, халықты үйден шықпауға...

Әлемде2 months ago

Денсаулық сақтау министрі Алексей Цой қазақстандық QAZVAC вакцинасымен егілді

2021 жылғы 26 сәуірде Нұр-Сұлтан қаласының № 9 емханасында Денсаулық сақтау министрі Алексей Цой КВИ-ға қарсы Қазақстандық QazCovid-in (QAZVAC) вакцинасымен...

Басты назарда