Connect with us

Моңғолияда

Жылдың үздік 10 оқиғасы – KAZNEWS

Published

on

17 желтоқсан. KAZNEWS ақпараттық агенттігі жыл сайын «Жылдың үздік 10 оқиғасын» анықтауды дәстүрге айналдырған. Агенттіктің көзқарасы бойынша 2020 жылдың үздік оқиғасы төмендегідей. Қысқаша шолу ұсынамыз. Биылғы жылғы іс-шараның демеушісі Turan World (Туран Әлем) компаниясы.

1. Моңғолияның “Еңбек ері” атағы Нығметұлы Есейге берілді

Моңғолия Президенті Халтмаагийн Баттулганың жарлығы бойынша жергілікті тұрғындардың денсаулығын қорғау, дәрігердердің біліктілігін арттыру және хирургиялық жаңа тәсілдерді енгізу бағытында көптеген жылдар бойы абыройлы қызмет атқарған Баян-Өлгий аймағының Біріккен ауруханасының аға дәрігері Нығметұлы Есейге Моңғолияның “Еңбек ері” атағы берілді.

Елім дейтін ер болмаса, ерім дейтін ел қайдан болсын! Ерім дейтін ел болмаса, елім дейтін ер қайдан болсын! Нығметұлы Есей дәрігердің Президенттен алған атағын KAZNEWS ақпараттық агенттігі жылдың үздік оқиғасы ретінде анықтап отыр.

2. Парламенттің бірінші сессиясын Бәделхан Қабдісіләмұлы басқарды

2020 жылғы Парламент сайлауының қорытындысы бойынша Моңғол халық партиясынан атын ұсынушы Бәделхан Қабдісіләмұлы мен Әубәкір Тілеуханұлына сенім жүктеді. Үшінші мандат Демократиялық партиядан атын ұсынушы Бейсен Бұланұлына бұйырды. Нәтижесінде, Парламентке бұрын сайланбаған жаңа саясаткерлер келесі төрт жылда Баян-Өлгий халқының мемлекеттегі өкілі болды.

Ал, Парламенттің бірінші сессиясын 76 депутаттың ішіндегі ең қарт мүше басқаруға тиіс болатын. Сондықтан бірінші сессияны Баян-Өлгий аймағынан сайланған 66 жастағы Бәделхан Қабдісіләмұлының басқарған сәтін KAZNEWS ақпараттық агенттігінің жылдың үздік оқиғасы ретінде анықтап отыр.

3. «Моңғол елінің батыры» Ікей Мәзімұлының ескерткіші бой көтерді

2020 жылы Баян-Өлгий аймағының орнауының 80 жылдық мерей тойына орай Өлгий қаласының орталық алаңына Моңғол Халық Республикасының батыры Ікей Мәзімұлының  ескерткіші бой көтерді.

Естеріңізге салсақ, Баян-Өлгий аймақтық Азаматтар өкілдері хуралының 2015 жылғы 14 мамырдағы 80 –ші қаулысы бойынша Өлгий қаласының орталық алаңына МХР-ның батыры Ікей Мәзімұлының аты берілген болатын.

Ікей Мәзімұлы 1939 жылы Жапон милитаристері Моңғолия жеріне Халхин ғол бойында басып кіргенде Л.Дандар басқарған 6-атты әскер дивизиясының 15-полк командирі ретінде қатысады. 1939 жылы 24 шілдеде Ікей Мәзімұлы жаудың қорғаныс шебін бұзып кіру бұйрығын алады. Осы шайқаста ерлікпен қаза табады. Ікей батыр Мәзімұлына осы ерлігі үшін «Соғыс Қызыл Ту» орденімен марапатталып, 1979 жылы Моңғол Халық Республикасының батыры атағы берілген болатын. Моңғолия қазақтарының мақтанышы болған Ікей батыр Мәзімұлының ескерткішінің ашылуын KAZNEWS ақпараттық агенттігі жылдың үздік оқиғасы ретінде анықтап отыр.

4. Байыт Қабанұлының бес туындысы француз тілінде жарық көрді

Ақын, жазушы Байыт Қабанұлының монғол тілінде жазылған «Анашым менің», «Кішкентай әлем», «Тор ішіндегі еркіндік», «Сыю туралы өлең», «Көктемнің қызғалдағы» қатарлы бес өлеңі француз тіліне аударылып «Éditions Jentayu» журналына жарияланды. Қазақ ақынының бұл жетістігін KAZNEWS ақпараттық агенттігі жылдың үздік оқиғасы ретінде анықтап отыр.

5. Серік Бердімұратұлы дзюдодан 2020 жылғы ел чемпионы атанды

Дзюдодан Орхон аймағында жүрілген Моңғолия чемпионатында -100 келі салмақта белдескен Серік Бердімұратұлы тұғырдың ең жоғарғы сатысына көтеріліп, екінші мәрте ел чемпионы атанған. Серік Бердімұратұлы жартылай финалда Д.Цэрэннямды ұтса, финалда О.Хангал-ды соңғы 43 секундта таза әдіспен жеңген. Естеріңізге салсақ, Серік Бердімұратұлы 2019 жылы алғаш рет дзюдодан ересектер арасында ел чемпионы атанған болатын. 2014 жылы дәл осы салмақта ел біріншілігінің күміс жүлдесінe, 2017 жылы қола жүлдесіне ие болған болатын. Дзюдода бұрын мұндай жетістікке жеткен жерлестеріміз санаулы ғана.

Моңғолияда дзюдо спортында бәсекелестік өте жоғары. Серіктің екі жыл қатарынан чемпион атануын KAZNEWS ақпараттық агенттігі жылдың үздік оқиғасы ретінде анықтап отыр.

6. Бекболат Бұғыбайұлы Қобда университетінің филиалына 130 мың АҚШ доллар шамасында инвестиция тартты

2013-2016 оқу жылдары Қобда университетінің Баян-Өлгий аймағындағы филиалын басқарған Бекболат Бұғыбайұлы Щвейцариялық Анита Фарнимен бірлесіп филиалды жатақханалы болдыру мақсатында бастама көтеріп, халықаралық ынтымақтастықтағы жоғары дәрежедегі белсенділігі арқылы Give2Asia халықаралық ұйымынан жиынтығы 130,000 ақш.доллар құрайтын инвестиция тартып, қоғамда оң көзқарас тудырғаны үшін KAZNEWS агенттігі жылдың үздік оқиғасы ретінде анықтап отыр.

7. Мустафа Нұрланұлы мемлекеттік Лашын атанды

Ғұн империясының 2229 жылдығы, Моңғол империясы орнауының 814 жылдығы, Ұлт азаттық қозғалысының 109 жылдығы және Халық революциясының 99 жылдығына орай Моңғолияның Ұлттық мерекесі ұйымдастырылды. Баян-Өлгий аймағының Дэлүүн сұмыны тумасы, аймақтық арыстан Мустафа Нұрланұлы үшінші кезеңде мемлекеттік піл дәрежелі палуан Б.Соронзонболдыны, төртінші кезеңде мемлекеттік қаршыға дәрежелі палуан Н.Золбооны, бесінші кезеңде мемлекеттік лашын дәрежелі палуан Э.Энхбатты жығып, мемлекеттік “Лашын” атағына ие болғанын KAZNEWS ақпараттық агенттігі жылдың үздік оқиғасы ретінде анықтап отыр.

8. Моңғолиялық Казньюс ақпараттық агенттігі тұңғыш рет “Үркер” ұлттық сыйлығын жеңіп алды

Қазақстан Республикасының Ақпарат және қоғамдық даму министрлігі ұйымдастырған «Үркер» сыйлығы аясында «ҚазАқпарат» ХАА 100 жылдығына арналған арнаулы сыйлық табыс етілді. Марапат ресейлік «ТАСС» агенттігі мен Моңғолиядағы қазақ тілді «Кaznews.mn» порталына берілді. Kaznews.mn порталы Моңғолиядағы ірі қазақ тіліндегі бұқаралық ақпарат құралы болып табылады және ұлттық құндылықтар мен төл өнерді дәріптеп, қазақ тілді контентті дамыту жолында сүбелі еңбек атқарып келеді.

2011 жылы Моңғолияда алғаш рет қазақ тіліндегі www.kaznews.mn вебсайтының іргетасы қаланып, 9 жыл бойы ғаламторда Моңғолия мен осы елдегі қазақтар туралы қазақ тілінде ақпарат таратып келеді. Сайттың құрылтайшысы – Өмірбек Қабайұлы.

KAZNEWS ақпараттық агенттігі шетелдік және Моңғолиядағы қазақ тілді ақпараттық құралдар арасынан тұңғыш рет “Үркер” ұлттық сыйлығына қол жеткізуі 2020 жылдың үздік оқиғасының тізімін жалғастырды.

9. Ұшқыш Бек Базылханұлы Улаанбаатар – Гонконг бағытына алғашқы рейсін сәтті жасады

2020 жылдың 20 қаңтар күні Моңғолияның Изинис Эйрвэйз компаниясының Әуе қозғалысын басқару орталығының басшысы, B737NG ұшағының екінші ұшқышы Бек Базылханұлы Улаанбаатар – Гонконг – Улаанбаатар бағытына ұшқан әуе көлігінің тізгінін ұстап, алғашқы рейсін сәтті жасап “Шыңғыс хан” халықаралық әуежайына қонған. Әуе көлігінің тізгінін кәсіби түрде өзі басқару – мансаптағы маңызды баспалдақ. Бұл оқиғаны KAZNEWS ақпараттық агенттігі жылдың үздік оқиғасы ретінде анықтап отыр.

10. Бүркітші Заманбол Талапқызы шетелдіктерді таңғалдырды

Неміс фотографы Лео Томас негізінен әр халықтың өмір сүру салты мен пейзаж түсіргенді ұнатады. Оның суретке қызығушылығын кәсіби ландшафт-фотографы Леннарт Пагель оятқан. Міне, содан бастап Томас телефонның камерасымен түсіре бастаған. Кейін ол фотоаппарат сатып алып, саяхаттап жүріп, кәсіби суретке түсіруге бел байлаған. Сондай сапарының бірі – Моңғолияға түскен.

Томасты бұл халықтың көшпенді өмір сүретіні, ата-салтын сақтап, атадан балаға берілетін дәстүр жалғастығын үзбеуі оны тәнтті етті. Тіпті, ұл-қыз деп бөлместен, өз кәсібін ұрпағына үйретіп кетуге тырысады екен.

Соның бірі – аңшылық. Бүгінде 300-ге жуық аңшы бар. Оның көпшілігі ер адам. Бұл жайытты Томас Алтай аумағында жүргенде құсбегі Заманбол Талапқызынан естіген.

Бойжеткен сол жерде бір топ аңшымен аңшылықта жүріпті. Көшпенді қазақ отбасынан шыққан ол, қала ішіндегі мектепте оқиды екен. Әр демалыс сайын Заманбол інісі Базарбаймен бірге аңшылықпен айналысып, жаттығып тұруы дәстүрге айналған. Сол сәтті түсіріп үлгерген фотограф Лео Томас сол суреттерді өзінің Инстаграм мен Facebook парақшаларына бөліскен.

Салт дәстүріміздің заманауи келбетін қалыптастыруға, моңғолия туризмінің дамуына қосқан үлесі үшін бұл оқиғаны – KAZNEWS ақпараттық агенттігі жылдың үздік оқиғасы ретінде анықтап, дәріптейді.

Моңғолияда

Моңғол ғарышкерінің ғарыш кеңістігіне сапар шеккеніне 40 жыл

Published

on

09 сәуір, KAZNEWS. Қазақстан Республикасының Моңғолиядағы Елшілігінде ғарышкерлер күні мерекесі қарсаңында Моңғолияның алғашқы ғарышкері, Моңғол Халық Республикасының батыры, Кеңес Одағының батыры, Жезқазған бен Байқоңыр қалаларының Құрметті азаматы, генерал-майор Жүгдэрдэмидийн Гүррагчаамен достық кездесу өткізілді.

Биылғы жылы алғашқы Моңғолия ғарышкерінің ғарышқа ұшқанына 40 жыл және адамзаттың ғарыш кеңістігіне алғашқы рет сапар жасағанына 60 жыл толып отыр.

Кездесу барысында Қазақстан Республикасының Моңғолиядағы Елшісі Ж.Әділбаев тарихи дамуында көптеген ұқсастықтарға ие екі халық арасындағы достық қатынастар мен қазақстан-моңғол ынтымақтастығының қазіргі даму деңгейі туралы айтып өтті. Сонымен қатар Моңғолия ғарышкерінің ұшуы 1981 жылы 22 наурыз мейрамы кезінде қазақтың Байқоңыр ғарыш айлағынан ұшырылғандығын және барлық ғарыш кемелерінің қазақ жеріне қайта оралатынын айтып өтті.

Өз кезегінде, Ж.Гүррагчаа бортта халықаралық экипажы бар «Союз-39» ғарыш кемесінің Байқоңырдан ұшуы барысындағы өзінің әсерлері мен экспедиция кезінде Моңғолия ғылымының дамуына зор үлесін қосқан 50-ден астам ғылыми-тәжірибелер жүргізілгендігі туралы естеліктерімен бөлісті.

Ж.Гүррагчаа жақын достарының ішінде қазақстандық әріптестер де бар екенін және олардың жоғары кәсіби біліктіліктерін атап өтті. Ол бүгінгі күнге дейін қазақстандық ғарышкерлер Тоқтар Әубәкіровпен және Талғат Мұсабаевпен достық қарым-қатынаста екендігін айтты.

Кездесу соңында тараптар бұдан әрі біріге кездесулер мен түрлі шаралар өткізуге және ғарыш саласындағы байланыстарды жандандырып, өзара тәжірибе алмасып отыруға дайын екендіктерін білдірілді.

Continue Reading

Моңғолияда

Моңғолия Премьер-Министрі: 1-шілдеге дейін барлық азаматтар вакцина алады

Published

on

06 сәуір, KAZNEWS. Моңғолия Премьер-Министрі Л.Оюун-Эрдэнэ 4 сәуірде халыққа мәлімдеме жасады.

«Премьер-Министр қызметіне тағайындалған сәтте халықты вакцинациялау бірінші мақсатым болады деп айтқанмын. Пандемия ошағында жұмыстап жатқан дәрігерлер мен қызметкерлерді алғашқы сатыда Үкіметтің 100 күндігіне сиыстырып екпе салу үшін жұмыстаудамыз. Адамзаттың пандемияны жеңіп шығудың бірден-бір жол вакцина екені сөзсіз.

Дүниежүзіндегі адам санын 7 миллиард деп есептесек, күніне 16 миллион адамға екпе салу мүмкіндігімен қамтамасыз еткенде барлық адамды екі реткі екпемен 2 жылда егіп бітеді екен.

Қазір дүниежүзіндегі адамдардың 1,8 пайызына ғана екі реткі екпе егіліп отыр. Бұл халықаралық деңгейде вакцинаға деген сұраныстың артуына әкеліп соғуда. Әр ел өз азаматтарын толық вакцинациялауға бар күшін салып жатыр.

Моңғолия Үкіметі 2021 жылдың 23 ақпанынан вакцинациялау жұмысын бастаған.

Бүгінге дейін 346 мың 745 адам яғни халықтың 16,3 пайызы екпе салдырған.

Осыған байланысты Үкіметтен сәуір мен мамыр айларын ел бойынша вакцинациялау айы деп жариялап отырмыз.

Бүгіннен бастап екпе егудегі қарқынды екі есеге арттыратын боламыз.

Алдағы 1 мамырда ел астанасындағы барлық ересек азаматтарға,

1 маусымға дейін өңірлердегі барлық азаматтарға,

1 шілдеге дейін екінші реткі вакцина салуды аяқтауды жоспарлап отырмыз.» – деді.

Continue Reading

Моңғолияда

Қазақстандық дипломаттар қан тапсыру акциясына қатысты

Published

on

02 сәуір, KAZNEWS. Улаанбаатар қаласында қазақ диаспорасының белгілі тұлғаларының бірі, «Turan World» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің жетекшісі Ерболат Әшікұлының бастамасымен және Қазақстан Республикасының Моңғолиядағы Елшілігінің қолдауымен «Тіршілік көзі» атты донорлық қан тапсыру қайырымдылық акциясы өтті. Игілікті іс-шарада Моңғолия астанасын мекендейтін қандастарымыз және Елшілік қызметкерлері белсенділік танытты. Қан тапсырмас бұрын, ниет білдірушілер қалыпты медициналық тексерулерден өткізілді.

Өз кезегінде Қазақстан Республикасының Моңғолиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Жалғас Әділбаев моңғол бұқаралық ақпарат құралдарына берген сұхбатында қазіргі әлемді жайлаған COVID-19 пандемиясы кезінде адам денсаулығы басты құндылық екенін баса айтты. Осы құндылықты сақтауда дәрігерлердің еңбектерін әлем жұрты мойындауда. Сондай-ақ, бұл іс-шараға қатысу Қазақстан Елшілігінің моңғол халқына деген ілтипаты екенін мәлімдеді. Осы себепті Елшілік қан тапсыру сияқты игі істерге алдағы уақытта да белсене қатысуға әзір екенін атап өтті.

«Дені сау адам үшін қан тапсыру қауіпсіз, тіпті бұл үрдістің ағза үшін де пайдасы зор», – деді Ұлан-Батыр қаласы №2 емханасының Қан сапасы және қауіпсіздік жөніндегі бөлім меңгерушісі Т.Алимаа. «Қан тапсырушы донордың ағзасы әрдайым жаңарып, тазарып отырады, ал бұл жүрек, көктамыр және басқа да аурулардың алдын алуға септігі бар», – деді.

Белгіленген уақытқа дейін шамамен 50 адам донор атанып, өзге жандардың өміріне үміт отын сыйлауға көмегін тигізеді.

Айта кетейік, акцияның негізгі мақсаты – донорлықты дәріптеу, қан мен оның компоненттерінің санын арттыру, қайырымдылыққа ат салысу.

Улаанбаатар хот дахь Казахстаны дипломат ажилтнууд цус хандивлах сайн дурын аянд оролцлоо

2021 оны 4-р сарын 2-нд Улаанбаатар хот дахь казах иргэдийн идэвхтэн, «Turan World» ХХК-нийн Тэргүүн Ашик овогтой Ерболатын санаачилгаар мөн Бүгд Найрамдах Казахстан Улсаас Монгол Улсад суугаа Элчин сайдын яамны дэмжлэгтэйгээр «Амьдралын эх булаг» сэдвийн дор цус хандивлах сайн дурын аян зохион байгуулагдав.

Уг буяны арга хэмжээнд Монгол Улсын Нийслэлд амьдардаг казах иргэдийн төлөөлөл болон ЭСЯ-ны ажилтнууд идэвхтэй оролцлоо. Цус хандивлах хүсэлт гаргасан иргэд эхлээд эрүүл мэндийн үзлэгт хамрагдлаа.

Цаашлаад Бүгд Найрамдах Казахстан Улсаас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Жалгас Адилбаев Монголын хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдэд өгсөн ярилцлагадаа дэлхий нийтийг хамарсан COVID-19 цар тахлын үед хүн эрүүл байх нь хамгийн үнэ цэнэтэй зүйл болохыг онцлон тэмдэглэв. «Энэхүү үнэ цэнийг хадгалахын төлөө зүтгэж буй эмч нарын хөдөлмөрийг дэлхий нийт хүлээн зөвшөөрч байна. Тэрээр энэхүү арга хэмжээнд оролцож байгаа явдал нь Казахстаны Элчин сайдын яамны монгол түмэнд үзүүлж буй хүндэтгэлийн илэрхийлэл», -гэдгийг дурдлаа. Мөн ЭСЯ-ны зүгээс цусаа хандивлах зэрэг сайн аяны үйлсэд үргэлжлүүлэн идэвхтэй оролцоход бэлэн байгаагаа илэрхийллээ.

«Цус өгөх нь хүний эрүүл мэндэд аюулгүй харин ч хүний биед маш их тустай байдаг»,- хэмээн Улаанбаатар хотын 2-р эмнэлгийн Цусны чанар, аюулгүй байдлын тасгийн эрхлэгч Т.Алимаа хэллээ. «Цусны донор хүний бие байнга шинэчлэгдэж, цэвэрлэгдэж байдаг нь зүрх, судас болон бусад өвчнөөс урьдчилан сэргийлэхэд тусалдаг»,- гэдгийг тэрээр онцолж байлаа.

Товлосон цагт 50 орчим хүн цусаа хандивлаж бусдын амьдралд итгэл, найдвар төрүүлэхэд ийнхүү тусаллаа.

Энэхүү аяны гол зорилго нь цусны донорыг сурталчлах, цус, түүний бүрэлдэхүүн хэсгүүдийн тоог нэмэгдүүлэх, буяны ажилд оролцох явдал юм.

Continue Reading

Моңғолияда

Моңғолияның 13 аймағы коронавирустың таралу қарқыны бойынша «қызыл» аймаққа кірді

Published

on

27 наурыз, KAZNEWS. Еліміздің 13 аймағы коронавирустың таралу қарқынына байланысты 2021 жылдың 28 наурызынан бастап «қызыл» аймаққа кіреді.

Бұл туралы шешімді Мемлекеттік төтенше комиссияның кезекті отырысында Моңғолияның вице Премьер-министрі С.Амарсайхан хабарлады.

Өмнөговь, Дорноговь, Архангай, Баянхонгор, Дархан-Уул, Дорноговь, Завхан, Орхон, Төв, Хөвсгөл, Хэнтий, Өвөрхангай, Увс аймақтары 2021 жылдың 11 сәуіріне дейін «қызыл» аймақ санатында болады.

Ал, қалған өңірлері «жасыл» аймақта тұр.

Continue Reading
Advertisement

Бізге жазылыңыз

Сөзге тиек

Әлемде4 days ago

Фоторепортаж: Аты аңызға айналған Аттила туралы кітаптың тұсаукесері өтті

Бүгін Халықаралық Түркі академиясында Мажарстанның Сыртқы сауда және сыртқы істер министрі Петер Сийярто мен Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Сыртқы...

Спорт4 days ago

Солтүстік Корея 2 рет саяси, 1 рет пандемиялық жағдайға байланысты олимпиада ойындарына қатыспады

06 сәуір, KAZNEWS. Солтүстік Корея Токиода өтетін жазғы Олимпиада ойындарына қатыспайды. Солтүстік Корея Үкіметі бұған дейін 2 рет олимпиада ойындарына...

Әлемде5 days ago

Олимпиада – білім додасы

Олимпиада – білім додасы. Бұл сөздің мағынасы «ақиқат» және «түсінік, білім» деген мағыналарды береді. Ежелгі Грекияда басын бұлт ораған ең...

Әлемде1 week ago

Түркістан Декларациясы

Түркітілдес мемлекеттердің ынтымақтастық кеңесі бейресми саммитінің Түркістан Декларациясы 2021 жылғы 31 наурыз 2021 жылғы 31 наурызда «Түркістан – түркі әлемінің...

Әлемде2 weeks ago

Жо Байден 100 күнгі жоспарын уақытынан бұрын орындады

28 наурыз, KAZNEWS. АҚШ президенті Жо Байден 25 наурызда Ақ үйде қызметіне кіріскелі бері алғаш рет баспасөз конференциясын өткізді. Жо...

Әлемде2 weeks ago

Еуразия ұлттық университеті мектеп бітіруші түлектерді қабылдауға дайын

Биыл Қазақстан Республикасының жетекші классикалық жоғары оқу орындарының бірі – Лев Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің құрылғанына биыл жиырма бес...

Дерек3 weeks ago

Наурыз туралы қызықты 10 дерек

21 наурыз, KAZNEWS. Наурыз – бүгінде халықаралық мереке. Ол Орталық Азияның көптеген елдерінде: Қазақстанда, Өзбекстанда, Қырғызстанда, Түркіменстанда, Әзірбайжанда, Тәжікстанда және...

Дерек1 month ago

Әйелдер туралы ең қызықты 5 дерек

09 наурыз, KAZNEWS. Әлемнің бірқатар елдері халықаралық әйелдер мерекесін атап өтті. Айрықша сыйлық беріп, нәзік жанды аруларға құрмет көрсетті. Түрлі...

Басты назарда