Connect with us

Лайфстайл

МҰХ-ның мүшелері мен аймақ басшыларына ашық хат

Published

on

МҰХ-ның мүшелері Қ. Бәделхан, Г. Солтан, Д. Мұрат
Баян-Өлгий Аймақтық азаматтар өкілдері Хуралы төрағасы Д. Бауыржан, Аймақ әкімі Ә. Ғылымхан,
Білім, мәдениет және өнер басқармасы бастығы Қ. Зәурелерге

Ашық хат

2019.12.18 Соғақ

Мен Уақ-қыдырма тегі Баатаржав Жүкейұлы 1990 жылы Қобда мұғалімдер институтын моңғол тілі мен жазуы мамандығы бойынша бітірдім. Алғашқы еңбек жолымды Баяннуур сұмындық он жылдық орта мектебінен бастап, Көкмойнақ, Ойғыр мектептерінде мұғалім, оқу ісінің меңгерушісі, мектеп директоры қатарлы қызметтерді атқарып, білім саласына 30-дай жылғы терімді төккен ауыл мектебінің қатардағы қарапайым ұстаздарының бірімін. Білім саласын нарықтық жүйеге бейімдеу, білім туралы топтама заңдарды іске асыру, оқыту технологиясын жаңалау «шәкірт орталықты» әдістемені қолдану, «тірек бағдарламасы», «жетілдірілген бағдарлама» секілді бұл салада жүргізілген барлық өзгерту жаңартулардың бел ортасында болдым.
Соңғы 30 жылда аймағымыздың білім саласы бүгінгі өскелең талапқа сай дамып, ілгерледі ме? Әлде, кейін қалды ма? Бұған қорытынды жасау үшін кешенді, ауқымды зерттеу қажет болғанымен 30 жыл осы саланың ыстығына күйіп, суығына тоңып жүрген адам тұрғысынан сіздерге айтар сөзім бар. Өткен ғасырдың 80-90- жылдарына тоқталмай –ақ, бүгінгі ұлт алдында, ұрпақ алдында, қазақ мектептерінің алдында тұрған ең көкейкесті мәселелерді сіздердің назарларыңызға жеткізіп, оны шешу жолдары жайлы өз ойымды ұсынбақпын:
1. Қазіргі біздің оқу бағдарламамыз «қос тілді оқыту бағдарламасы» дегені болмаса, аты бар да заты жоқ, тұғырнамасы да жоқ. Оның оқыту мазмұны мен әдістемесі ғылыми негізде жүйеленбеген. Қазақ, тыва балаларының күндік, апталық жүктемесі ауыр. Айталық, бастауыш, орта сыныптарда ұлттық бағдарламамен салыстырғанда қос тілді бағдарламамен сабақ істейтін оқушылардың апталық жүктемесі 2-3 сағатпен артық. Кейбір сабақтар күндік кестеге сыйыспайтындықтан түстен кейін шақырып, үйреткен болып жүр. Ал түстен кейін бос орын, кабинет жеткілікті ме? Жоқ, әрине. Шын мәнінде, сабақ жүрілмейді, баланың құқығы бұзылуда. Қазіргі 7-сынып балалары кезіндегі 5-сынып балалары деген сөз. Соңғы сағаттарда парта құшақтап, есінеп еңсесі түскен баланы көз алдарыңызға елестетіп көріңіздер. Атан түйенің жүгін тайлақ түйеге артуға бола ма?!
2. Бастауыш сыныпта моңғол тілі сағатының үлес салмағы басым. Ана тілінде қарыптап оқып, сауаты жаңа ғана ашылып келе жатқан балаға моңғол тілі қатар үйретіле бастайды. 2015 жылы бекітілген Моңғол тілі туралы заңда моңғол балаларына 5-сыныпқа дейін шет тілін енгізбеу туралы арнайы бап бар. Мұның негізін бала бастауыш сыныпта ана тілінде таза, тұнық сөйлеп, қатесіз дұрыс жазып қалыптасу және ана тілінің қыр сырын, оның иірімдерін толық меңгеру керек дегенмен түсіндіреді. Ал, қазақ балалары үшін моңғол тілін ана тілі емес, шет тілі деп көрсек, бұл баптың қазақ балаларына қатысы бар ма, жоқ па? Моңғол тілі сағатын қосу арқылы балалар моңғол тілін толық меңгереді деп көру жаңсақ пікір. Бұл мәселені тек ғана жүйелі оқулық, білікті ұстаз, үздік әдістемемен ғана шешуге болады.
3. Оқулық мәселесі. Қазақ балаларының тіл үйренуіне арналған моңғол тілі оқулығы жоқ. Тек моңғол балаларына арналған оқулықты тура пайдаланып жүр. Бұрыңғы Базылхан, Шерікбай, Өмірзақ жазған оқулықтардың көбі диалог, сұхбаттарға құрылған, жеңіл мәтіндер, мәтін сайын сөздіктер берілумен қатар кітап соңында арнайы сөздік қосымшасы көрсетілетін. Грамматикалық ережелер жүйелі беріліп, оқушы өз бетімен аударма жасап, тіл үйреніп кететін мүмкіндіктер жасалатын. Бүгіндері баланың өз бетімен тіл үйреніп кететін түрлі диалогтарға құрылған қойын кітапшалары, қалта сөздіктері, оқушының моңғол-қазақ сөздігі жоқ. Осыдан жарты ғасырға таяу уақыттың алдында жарық көрген Б.Базылханның «Қазақша-моңғолша» 30 мыңдық сөздігі, 1984 жылы баспадан шыққан «Моңғол-қазақ сөздігі» бүгіндері табылуы қиын және алып жүруге, қолдануға қолайсыз.
4. Орта сынып бағдарламасының соңында жалғыз ғана нұсқау бар. Ол – «барлық сабақты тек моңғол тілінде жүргізу». 6-сыныптан барлық сабақты тура моңғол тілінде жүргізу өте ауыр. Ешбір әдістемесесі жоқ, тек моңғол тілі ғана емес басқа барлық сабақ осы тілде жүріліп отыр. Мұғалім қазақша түсіндіріп береді. Алайда кітап мазмұнындағы ғылыми түсініктер, ереже, анықтамалардың қазақша баламасы жоқ. Көп ұстаздар ғылыми негізде емес қара дүрсін түсінік береді. Моңғолша түсінбеген баланың сабаққа көңілі соқпайды. Сонан біраздан соң тастайды. Ол айналып келіп, білім сапасына келіп тіреледі.
5. Орталықта тұратын кейбір ағайындар тіпті кейбір зиялыларымыздың өзі «баланы жастайынан моңғолша оқыту керек», « қоғамдық ортада тек моңғол тілінде сөйлеу қажет» деген секілді пікірлерді әредік болса да білдіріп жатады. Әрине, бұл жеке адамның құқығы. Әйтсе де, бала жастайынан өз ана тілінің қадір қасиетін сезініп, ұлттық құндылықтарды бойына сіңіріп өссе, өзге ұлттың тілін тез үйреніп, өзге ұлтқа зор құрметпен қарайтын ұлтжанды азамат болып ер жетеді. Бұл орайда Ата заңның 8-ші тармағының екінші бабында көрсетілгендей « ұлт азшылығының ана тілінде қарым қатынас жасау, оқып білім алу, өнер, мәдениет ғылыми жұмыстармен шұғылдану» жайындағы құқықтарымыз толық білуіміз керек және бұл бап жайында жоғарғы сотың түсініктемесін халық көпшілікке тәптіштеп түсіндіруіміз қажет деп білемін.
6. Көп ұлтты Қазақстан, Ресей сынды мемлекеттердің орта сынып тарих оқулықтарында сол елге қоныстанған ұлттардың қалай келгені, қалай қоныстанғаны жайлы шолулар берілген. Ал, осы өлкеге қоныстанғалы 2 ғасырға таяу уақыт болған қазақ ұлты жайлы бастауыш, орта сынып тарих оқулығында бірде бір сөйлем жоқ. Тіпті қазақ балалары мен жастарының өзі қайдан келіп, қайда тұрғаны жайында еш хабарсыз. Мектеп қабырғасында қазақ ұлтының озық дәстүр, үлгі өнеге, тәрбиесі жайлы еш нәрсе айтылмайды. Осыдан болып қазақ балаларына тәлім тәрбиесі босаңсып бара жатқандығы жасырын емес. Соңғы кездері орталық кейбір басылымдарда, әлеуметтік желіде қазақ ұлты жайлы сыңаржақ пікір айтылып жатуының бір себебі осы деп білемін. Егер орта сынып тарих оқулығында қазақ ұлты жайлы 2-4 сағат бағдарлама енсе, моңғол ағайындар біздер жайлы басқаша түсінікте болар еді.
7. Басты тұлға ұстаз мәселесі. Білім саласының ауыр жүгін арқалап жас ұрпаққа сапалы білім, саналы тәрбие беріп жүрген көптеген әріптестеріммен мақтанамын. Алайда мұнымен бірге білім, білігі таяз, үйрету әдіс тәсілі осал ұстаз деп айтудың өзі қиын адамдар да білім саласында баршылық. «Е, мал іші ғой, бірер жарым ондайлар болады ғой» деп көрсек те, ондайлардың үлес салмағы жылдап-айлап артып келе жатқанын айтпау мүмкін емес. Ешбір сынақсыз, білім, білігі осал адамдар мектеп деген киелі орданың табалдырығын аттай беретін болды. Мектеп жас ұрпақты оқытатын, тәрбиелейтін, дамытатын, соңында азамат етіп қалыптастыратын үлгі өнеге, тәлім тәрбие беретін ғылым мен білімнің ұясы. Іс әрекеті үздіксіз жүріліп, нәтижесі ұзақ мерзімде шығатын технологиясы өте нәзік сала. Соңғы кезде мектептің осы бір ізгі мұраты көмескіленіп, сайлауда жеңген партия адамдарының жалақы алып, жан сақтайтын қамқорлық орнына айналып бара жатқаны жасырын емес. Бұл турасында Ахмет Байтұрсынұлының «Ұлтты түзеймін десең, ұрпақты түзе, ұрпақты түзеймін десең, ұстазды түзе» деген ұлағатты сөзін еш естен шығармаған абзал.
8. Басшылық жайлы. Бастық ол жүрегінде иманы, бетінде ары, басында білімі, бойында өмір көрген тәжірибесі мен бірге туа біткен дарыны бар, ұйымдастырушылық қабілеті зор адамдардың айналысатын өнері. Яғни, басшылық ақылмен, айламен жүргізетін өнер. Халықтың өмірін оның жан дүниесін терең сезінетін, қол астындағы адамдардың өсіп жетілуіне ықпал ететін елгезек, кішіпейіл, білімді, арлы білікті басшылар бар. Әрине олардың іс әрекетіне қуанып отырамыз. Елдің сөзін сөйлеп, жыртысын жыртып жүрген халық қалаулылары да көп. Сонымен бірге басшылықтың әліпбиін де танымайтын, әр нәрсеге партиялық көзқараспен қарайтын, елді ұнамды ақыл парасаты, білім білігі, өзінің көшбасышылық қасиеті емес, қорқытып үркітіп, бопсалап басқаратын басшылар да баршылық. Абай атамыз:
Қолда келе бере ме жұрт меңгермек,
Адалдық, арамдықты кім теңгермек?
Мақтан үшін қайратсыз болыс болмақ,
Иттей қор боп, өзіне сөз келтірмек, – дегендей осындайдан болып, ел ішінде шолақ депутат, шолақ әкім, шолақ белсенді деген сөз тіркесі қалыптаса бастады.
1928-30 жылдары өздерін солшылдармыз деп билікке келген білім тәжірибесі аз, ар иманы төмен адамдар халықтың нақты жағдайымен санаспай, мыңдаған жылдар қалыптасқан салт дәстүріне жат әрекеттер жасап, асыра сілтеушіліктен болып, халық қаншама зардап шекті. Сол зардапты жою үшін қаншама уақыт, қаншама қаржы жұмсалды. Біз өткен тарихтан ғибрат алуымыз керек. «Қатынның қарызы байында, халықтың қарызы ханында» деген атам қазақ. Жүз мың халықтың көз жасын арқалап, тауқыметін көтеріп отырған сіздерді менің төмендегі ұсыныс, пікірімді мемлекет, үкімет құзырына жеткізіп, шештіру үшін атсалысады деп сенемін.
1. Қос тілді бағдарламаны ғылыми орталықтар, әдістемелік мекемелер, жетекші ғалымдар, ұстаз педагогтардың пікір ұсынысын ала отырып, ғылыми негізде жасатып бекіттіру;
2. Қазақ, тыва мектептерінде сабақтың жүрілу уақытын 40 минуттан 35 минут болдыру мәселесін жүйелі түрде түсіндіріп шештіру;
3. Бастауыш сыныпта ана тілі мен моңғол тілінің үйлесімді қатынасын енгізіп, әлем тәжірибесіне негіздеп, баланың психологиялық және физиологиялық ерекшелігі мен оның қызығушылығына негіздеп, моңғол тілінің оқулықтарын бастыру;
4. Моңғол тілінің орта сынып оқулықтарын білікті тәжірибелі ұстаздарды жұмылдырып, жаздырып бастыру, оқулықтарды күнделікті қолданысқа негіздеп жасау;
5. Оқушылар мен жастардың тіл үйрену қажеттілігін өтей алатын әртүрлі диалогтық сөздіктер, қалта сөздіктері, моңғолша-қазақша оқушы сөздігін басып шығару, оған қаржы бөлу;
6. Орта сыныптарда моңғол тілінен басқа сабақтарды моңғолша жүргізетін әдістеме дайындау, пәндер бойынша терминологиялық сөздіктер жасау, табиғат тану сабақтарында Қазақстан оқулықтарын қосымша пайдалану;
7. Ата заңның 8-тармақ, 2-бабына Жоғарғы соттан түсінік алу. Бұл туралы бұқаралық ақпарат құралдары арқылы көпшілікке түсінік беру, насихаттау;
8. Орта сыныптың «Моңғол тарихы» оқулығына қазақ халқы жайлы шолу енгізу мәселесін қою;
9. Мектептің мәртебесін көтеру, ұстаздарды ашық сынақтан өткізіп, жұмысқа алу туралы арнайы ереже бекіту. Халық көпшілік мемлекет емес ұйымдардың бақылауында сынақтан өткізу;
10. Бұл мәселеге қоғамның назарын аударту. Аймағымыздың барлық ұйым мекеме басшылары, мемлекеттік емес ұйымдардың жетекшілері, кезіндегі ел бастаған азаматтар, зейнеттегі мектеп директорлары, аға ұстаздар, бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерін қамтыған аймақ деңгейінде жиын өткізіп, көпшілік талқысына салу;
11. Еліміз 2025 жылы моңғол ұлттық жазуына, Қазақстан 2021 жылы латын әліпбиіне көшеді. Бұл жайлы басшылар да, зиялы қауым да әзірге ауыз ашпай келеді. Тіпті дайындығымыз да жоқ. Осыны да естен шығармай, әзірлік шараларын алуымыз қажет.
Бүгін дүние өте жылдам өзгеру үстінде. Электрондық үкімет, жасанды интеллект, жаһандану секілді ұғымдар күнделікті өмірімізге ене бастады. Әрбір ел дүниенің төрінен орын алуға ұмтылып жатыр. Ал біздер болсақ, бір-бірімізді қудалауға, айтысып тартысуға, бақталасып, соттасуға көп уақытымызды арнап жүрміз. «Екі түйе сүйкенсе арасында шыбын өледі» дейді. Партиялардың теке тіресінен жас ұрпақ зардап шегуге тиіс емес. Қазақ халқының ұлы тұлғасы Ахмет Байтұрсынұлы осыдан бір ғасыр бұрын : «Елді оқығандар бүлдіреді. Ең әуелі, Алашқа аты шыққан азаматтар сендер ауыз бірлікте болыңдар! Сендер ауыз бірлікте болмасаңдар, ертеңгі халықтың көз жасына өздерің қаласыңдар!» – деген сөзі бүгінге дейін маңыздылығын жойған жоқ. Большевиктік партияның жырын жырлап, сойылын соққан Сәкен, Бейімбет, Ілиястар қайда?! Алаштың ұранын көтеріп, күнін жоқтаған Ахмет, Әлихан, Міржақыптар қайда?! Ойланайық… Қазақты қазақ жеңіп қай мұратқа жетеміз?! Ұрпақтың келешегі үшін іс тындырып, із қалдырайық.

Зор құрметпен, аға ұстаз Жүкейұлы Баатаржав

Advertisement


Лайфстайл

ҚР Тәуелсіздігінің 30 жылдығына орай халықаралық фотобайқау жарияланды

Published

on

ҚР Тәуелсіздігінің 30 жылдығына орай халықаралық ФОТОБАЙҚАУ ЖАРИЯЛАНАДЫ!

1. Байқауға шетелде тұратын, 16 жастан асқан, отандастар қатарынан тілек білдірушілердің барлығы бірдей қатыса алады;
2. Байқауға қатысушылар төмендегі сілтеме арқылы сайтта тіркеуден өтуі тиіс:

https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScFXjinscyMzbneA_uDqNriY-xsSHpxICZRfXx-i4axu0MmcQ/viewform?usp=sf_link

3. Байқау жұмыстары мына электронды мекен-жайға қабылданады: otanevents@mail.ru міндетті түрде қосымша ілеспе хатымен бірге.
Ілеспе хатта төмендегідей мәліметтер болуы тиіс:
– А.Т.Ә., туған жылы, айы, күні және байланыс деректері (елдің коды мен телефон номері);
– Қай номинация бойынша жолданғаны нақты жазылған байқау жұмысының атауы;
– Түсіру орны мен қысқаша сипаттамасы көрсетілген суреттің атауы (100 символдан артық емес);
4. Әрбір қатысушы кез келген номинация бойынша 1 (бір) байқау жұмысын жібере алады (1, 2 немесе 3 номинацияға қатысуына мүмкіндік бар);
5. Байқауға қатысқан фотожұмыстардың авторлық құқығы «Отандастар қоры» КеАҚ-на (бұдан әрі – Қоғам) беріледі.

Байқаудың межелі мерзімі

1. Байқау 2021 жылғы 1 маусым мен 27 тамыз аралығында өтеді;
2. Байқауға тіркелу және байқау жұмыстарын қабылдау 2021 жылғы 1 маусымнан 15 тамызға дейін (қоса алғанда) жүзеге асырылады.
3. Байқау қорытындысы Қоғамның ресми сайтында және әлеуметтік желілерде 2021 жылғы 27 тамызда жарияланады.

Байқаудың номинациялары:

1. «Әдемі тұлғалар» (шетелде тұратын отандастардың фотопортреттері);
2. «Менің сүйікті өлкем» (киелі нысандар, қала пейзаждары мен ландшафттары, табиғаттың көркем көріністері мен қорғауға алынған табиғи орындар және т. б.);
3. «Тұрмыс және салт-дәстүрлер» (шетелдегі қазақ қауымының тұрмыс-салты, халықтық мерекелер, қолөнер, шаруашылық және т.б.).

Байқау жұмыстарына қойылатын талаптар:

1. Байқауға аталған номинациялар бойынша тақырыпқа және техникалық сипаттамаларға сәйкес келетін кез келген қолжетімді техникалық құралдармен түсірілген фотосуреттер ұсынылады;
2. Байқауға бұрын жарияланбаған және басқа конкурстар мен көрмелерге қатыспаған жұмыстар ғана қабылданады;
3. Байқау жұмыстары тақырыпқа және байқау номинацияларының біріне сәйкес келуі тиіс;
4. Байқау жұмыстарына қойылатын техникалық талаптар:
– JPEG форматта;
– 300 dpi сурет ажыратымдылығы;
– өлшемі 5 Мб-дан артық емес;
5. Фотосуретте авторлық плашка, жақтаулар, дақтар, қолтаңба және т. б. басы артық белгілер болмауы керек.;
6. Фотосуреттер кез келген түсті гаммада ұсынылады (автордың қалауы бойынша);
7. Фотобайқауға жарнамалық сипаттағы жұмыстар қабылданбайды;
8. Белгіленген межелі мерзім өтіп кеткен соң жіберілген байқау жұмыстары қарауға қабылданбайды.

Байқау жеңімпаздарына құнды сыйлықтар мен дипломдарды тапсыру үшін жүлдегерлер Түркістан қаласында өтетін Отандастар форумына шақырылады.

Continue Reading

Лайфстайл

Моңғолия қазақтарының өнері каналына тіркеліңіз

Published

on

10 қаңтар, KAZNEWS. Әлеуметтік желідегі белсенді өнер сүйгіш азамат Сүйеніш Талғатбекұлы Youtube желісінде «Моңғолия қазақтары» – деп аталатын парақша ашты.

Автордың айтуынша Моңғолия қазақтарының және өзге тұлғалардың өнерін насихаттау, дәріптеу, таныстыру, таныту болып табылады.

Каналдағы видеолармен төменгі сілтеме арқылы таныса аласыздар.

Continue Reading

Лайфстайл

Remember the past, moving into the future

Published

on

The 35th anniversary of the Department of language and General education of foreigners of Faculty of Pre-university Education of al-Farabi Kazakh National University dedicated

In 2020 year, the Department of language and General education of foreigners of Faculty of Pre-university Education of the Kazakh National University named after al-Farabi marks the 35th anniversary date of its. The University started teaching its first foreign students in 1985. This is one of the bright pages of the history of KazNU, the flagship of education in Kazakhstan, which in 2019 crossed the 85-year mark.
The history of creation and development of the University is rich in interesting facts and events. Throughout its history, which has already become legendary, the University has always been at the forefront of implementing the most pressing problem – the training of highly qualified specialists for all sectors of the country’s economy.
In 1985, by the decision of the Council of Ministers of the USSR, a preparatory Faculty for foreign citizens was established at the Kazakh state University named after S.M.Kirov. It should be noted that the process of creating a new division was accompanied by full support from the relevant departments of the center: teachers were trained in Moscow universities, the Faculty received the necessary literature, profile specialists from the capital came and conducted master classes… This was a completely new, but infinitely interesting direction of the University’s work.
Today, the Department of language and General education of foreigners is a structural division of the faculty of pre-University education. The Department’s work includes teaching Russian and Kazakh languages as foreign languages. The contingent of students studying at the Department are foreign citizens. The geography of citizens arriving for training is very extensive. Over the 35 years of the structure’s existence, representatives of more than 100 countries have received language training at the Faculty. It should also be noted that at the behest of time, the Department has created and successfully operates a Resource center for multilingual education, as well as Intensive Russian language courses, where everyone can study languages according to individual programs.
Teachers of the Department of language and General education training of foreigners, respecting the past of their Department, undoubtedly feel a sense of pride from their participation in the glorious history of the University in general, and the Faculty in particular. Evidence of this is the existence of The Museum of the Department and Faculty. For more than 3 decades, teachers carefully collected documentary evidence related to the creation of the structural unit, photos, student reviews, their letters, memorable gifts, various Souvenirs made by the hands of students, national costumes… The Museum exhibits introduce the activities of the Department from the unofficial side: each of them is a part of the soul of grateful students and, of course, teachers who treat their work with great love. This is confirmed by the warm and touching letters of students who graduated from the University and went home, but did not forget about their mentors. Unfortunately, in this age of electronic correspondence, such evidence is rare!
In the Museum you can also see gifts from official guests, who are traditionally invited to Open days of the Department. And their warm wishes can be read in “The book of reviews and suggestions”, where everyone who visited the Museum can make a note of their impressions. But this clerical name does not fit the heartfelt notes left by guests who have seen the exhibition.
In a brief overview, it is impossible to describe everything that you can see, and most importantly, feel when visiting our Museum. Newly arriving foreign students visit the Museum with great interest, realizing that their place of study has a legendary history. And this is undoubtedly a component of educational work with foreign students.
The Museum’s exposition is constantly updated. In December 2018, on the eve of the anniversary of the University, the Museum was modernized. In the near future, we plan to create a virtual version of it.

A.K. Akhmedova, A.E. Sadenova.
al-Farabi Kazakh national University,
Faculty of Pre-university Education,
Department of Language and general education of foreigners

Continue Reading

Лайфстайл

12 жастан асқан балалар міндетті түрде маска тағып жүруі керек

Published

on

KAZNEWS – Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДСҰ) 12 жастан асқан балалар мен ересектер міндетті түрде маска тағып жүруі керек екендігін айтып, төменгі ақпаратты ұсынады.

  • 12 жастан асқан балаларға бетперде тағу жағынан ересектермен бірдей талап қойылады.
  • 6-11 жас аралығында болса, бетпердеге қатысты бірқатар жайтты ескеру керек. Олар: бала тұратын өңірдегі вирустың таралу көрсеткіші, масканы дұрыс таға білуі, бетперде тағудың баланың психикалық-әлеуметтік дамуына тигізетін потенциалды әсері, масканың қолжетімділігі және оны ауыстырып отыру мүмкіндігін қарау керек.
  • 5 жасқа дейінгі балалар бетперде тағуы міндетті емес. Бұл олардың қауіпсіздігі мен масканы дұрыс таға алмайтынына байланысты.

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы 11 наурызда коронавирус инфекциясын пандемия деп атаған болатын. Ұйымның соңғы мәліметіне сәйкес, әлемде 23 миллиондай адам індет жұқтырып, 800 мыңнан астамы қайтыс болды.

Continue Reading
Advertisement

Бізге жазылыңыз

Сөзге тиек

Дерек2 weeks ago

Химиядан Нобель сыйлығының иегерлері анықталды

Химия бойынша Нобель сыйлығын молекулалар синтезінің жаңа әдістерін ашқаны үшін неміс ғалымы Беньямин Лист пен британдық Дэвид Макмиллан алды. Бұл...

Дерек2 weeks ago

Моңғолиялықтар қараша айында неше күн демалады?

05 қазан, KAZNEWS. Моңғолиялықтар қараша айында демалыс және мереке күндерін қоса есептегенде 10 күн демалады. “Шыңғыс ханның дүниеге келген қыс...

Дерек1 month ago

Интернетте жиналған ақпарат қайда сақталады?

Интернет – миллиондаған терабайт ақпаратқа толы терең мұхит. Күн сайын адамдар ғаламторға көптеген бейнелерді, суреттерді, құжаттарды және басқа мазмұнды ақпараттарды...

Дерек2 months ago

Саяхатшы Х.Энхтайван: Ікей батыр туралы не білеміз?

04 қыркүйек, KAZNEWS. Саяхатшы Х.Энхтайван әлеуметтік желісінде Ікей батыр Мәзімұлы туралы қызықты жазба жариялап, қазақтың қайсар ұлы туралы мәліметпен бөлісіп,...

Дерек2 months ago

Жол кептелістерінен Улаанбаатар экономикасына 947 млн доллар шығын келеді

20 тамыз, KAZNEWS. Кептелістердің кесірінен Улаанбаатар қаласының экономикасына жылына 947 миллион АҚШ доллары шамасында шығын келеді. Үкіметтің өткен сәрсенбі күнгі...

Дерек5 months ago

Қазақтар дайындайтын ұлттық тағамның 10 түрі

Бесбармақ Моңғолия қазақтарының дәстүрлі етті тағамы. Бесбармақ отбасылық мейрамдар немесе қонақтарды қарсы алған кезде әзірленеді. Сыйлы қонаққа бас, жамбас тартылады....

Дерек5 months ago

Timeline: Атақ пен абыройдың айырмашылығы неде?

1 маусым, KAZNEWS. «Абырой атақ шығарады, даңққа жеткізеді» – деген нақыл сөз қазақ халқында бар. Біз әлеуметтік желі қолданушыларынан “Атақ...

Дерек5 months ago

Моңғолиялықтар Google -дан нені көп іздеді?

20 мамыр, KAZNEWS. Google 2021 жылдың сәуір айындағы мәліметтер бойынша Моңғолия азаматтарының интернеттен нені көп іздегенін анықтады. Моңғолияда биыл Google...

Басты назарда