Connect with us

Моңғолияда

ТАРИХ: 1912 – 2020 аралығындағы тышқан жылында есте қалған оқиғалар

Published

on

Тышқан жылы қандай болады: Қазақ халқы тышқан жылын береке, ырыс, татулық пен тыныштықтың жылы деп санаған. Халықтың бұл сенімі көп жағдайда дәл келген. Тышқан жылының мыңдаған жылдық тарихына назар аударсақ, оның көп жылы аштықсыз, жаугершіліксіз, қиындықсыз, молшылықта өткен.

Сонымен, тышқан жылы аймағымыз үшін қандай жыл? Тарихи шегініс жасап, осы жылдардағы оқиғаларға қысқаша шолу жасап көрелік.

1912 жылы

Ресей Патшалығы Боғда ханды Моңғол мемлекетінің тәуелсіздік жариялауына байланысты мәлімдеме жасады.
Моңғолдар Манж Цинь үкіметінің Қобда, Улиастай қалаларындағы өкілдігін қуып шықты.
Моңғолияның алғашқы Премьер-министріне Сайн ноён хан Намнансүрэн тағайындалды.
1912 жылы ақпанның 9 күні «Их Хүрээ» атауын «Нийслэл Хүрээ» деп өзгертті.
1912 жылы шілденің 14 күні Шеруші руының Қылаң бастаған 11 билеушісі 400 отбасы атынан Боғда ханға ұсыныс хат жолдап, Моңғолия құрамына кіруге дайын екенін білдірді.
1912 жылы қарашаның 23 күні Боғда ханның жарлығы шығып Қобда өңіріндегі қазақтар Моңғолия құрамына қабылданды.

1924 жылы

1924 жылы өткен Халық өкілдері құрылтайына қазақ халқынан Т.Дәуітбай, О.Қанапия, Ақмәди, урианхай халқынан Ш.Тэвэгт қатарлы өкілдер қатысты.
1924 жылы қарашаның 26 күні Моңғол Халық Республикасы орнады. Бұл күнді бүгінге дейін «Республика күні» немесе «Ел мерекесі» деп тойлап келеді.
Моңғол Халық Республикасының алғашқы негізгі заңы бекітілді. «Нийслэл Хүрээ» атауы Тұрар Рысқұловтың ұсынысы бойынша “Ұланбатыр” деп өзгертілді.

1936 жылы

Моңғолияның батыс өлкесіндегі Моңғол-Қытай шекарасы сызығы ресми бекітілді.
Завхан, Говь-Алтай өлкесінен Баяннуурға қоныстанған О.Абдан бастаған ауылдарды біріктіріп «Жантекей» сұмынын орнатты.

1948 жылы

Баян-Өлгий аймағында Өлке тану кабинеті орнады. Кейін 1961 жылы Музей болып үлкейді. 1988 жылы музейдің жаңа құрылысы пайдаға берілген.
Өлгий қалалық 7 жылдық мектебі 10 жылдық білім жүйесіне ауыты. (Қазіргі 1-10 жылдық мектебі)

1960 жылы

1960 жылы шілденің 2 күні Халық Ұлы Хуралының №151 қаулысы бойынша Баян-Өлгий аймағын «Еңбек қызыл ту» орденімен марапаттады.
№153 қаулысы бойынша С.Шолтай Моңғол халық республикасының «Еңбек сіңірген ұстазы» атағымен марапатталды.
1960 жылы шілденің 11-13 күндері Баян-Өлгий аймағы орнауының 20 жылдық мерей тойы аталып өтті.
1960 жылы қазанның 25 күнінен қарашаның 5 күні аралығында Улаанбаатар қаласында Баян-Өлгий аймағының мәдени күндерінің 10 күндігі ұйымдастырылып, Ж.Қибатдолдаға «Халық әртісі», Т.Хусайын, Б.Хайынжамал, Т.Дүйсенбі, Т.Төлеухан қатарлы әртістер «Еңбек сіңірген әртіс», Ақтан Бабиұлы «Өнер саласына еңбек сіңірген қайраткер» атағымен марапатталды.
Бұл жылдары /1959.11-1970.6/ аймақ басшысы қызметін Ырым Жуанғанұлы атқарған.

1972 жылы

Министрлер кеңесінің қаулысы бойынша аймақтық құрылыс конторын Техникалық қолдау құрастыру тресті деп өзгертті.

1984 жылы

Өлгий қаласында «Моңғол елінің батыры» Ікей Мәзімұлының ескерткіші ашылды.

1996 жылы

1996 жылғы МҰҚ-ның сайлауында Сандалхан Раздақұлы, Болат Ажіқанұлы, Сұлтан Тәукейұлына қатарлы МХРП-ның өкілдері жеңіске жетсе, жергілікті сайлауында алғаш рет демократиялық одақ жеңіске жеткен.

2008 жылы

Моңғолияға 44 жыл күткен олимпиаданың алтын жүлдесін Н.Түвшинбаяр, Э.Бадар-Ууган қатарлы спортшылар әкелді.
2008 жылы «Халық жазушысы» атағымен Бөхийн Бааст марапатталды.
Баян-Өлгий аймағының халық саны 2007 жылы 94398 адамды құраса, 2008 жылы 93926 адамды құраған.

2020 жылы

Ташқан жылымыз құтты, молшылық жыл болсын ағайын!

KAZNEWS AGENCY

ТАРИХ: 1911 – 2019 аралығындағы доңыз жылында есте қалған оқиғалар

Моңғолияда

Г.Занданшатар: Қарттарым аман сау болсын

Published

on

KAZNEWS – Моңғолия Парламентінің спикері Гомбожавын Занданшатар 28 қыркүйекте Баян-Өлгий аймағына жұмыстап қайтқан болатын. Спикер өзінің әлеуметтік желісіндегі парақшасында төмендегідей жазба қалдырыпты.

“Баян-Өлгийде тұрғындармен кездесу кезінде әкемнің сыныптасы, еңбек сіңірген агрономшы Рахадыл және әкеммен бірге «Чандаган» бірлестігінде жұмыс істеген тракторшы Айыпхан өздерінің жақсы естеліктерімен бөлісіп, маған жақсылық пен табыс тіледі. Рахадыл ақсақал қазақтың қамшысын сыйға тартты. Ол қамшының елде әділдікті, тәртіпті сақтау үшін қажет болатынын айтты.

Әкемнің достарының батасын қабыл алып, әділеттілік жолында өзімді де қамшылап жүретін боламын.
Қарттарым аман сау болсын, көп жасаңыздар.” -делінген.

 

Continue Reading

Моңғолияда

Бүркітшілер тойы 3-4 қазан күндері өтеді

Published

on

KAZNEWS – «Бүркітшілер тойы» 3-4 қазан күндері Баян-Өлгий аймағында өтеді. Бұл туралы аймақтық Табиғат, қоршаған орта және туризм басқармасының маманы Нұрқанат Қариұлы хабарлады.

Осымен 21 – мәрте өткізілетін туристік іс-шараны Моңғолия Бүркітшілер одағы, Моңғолияның Табиғат, қоршаған орта және туризм министрлігі мен Баян-Өлгий аймағы Әкімінің іс басқармасы, аймақтық Табиғат, қоршаған орта және туризм басқармасы бірлесе ұйымдастырады.

Бүркітшілер сайысына 60-ға жуық құсбегі сайысқа түсіп, көрермендерге құсты басқара алу және оның көмегімен аң алу шеберліктерін көрсетеді.

Сонымен қатар, моңғол-қазақ халқының ұлттық ойындары өткізіліп, көрме ұйымдастырылады.

Continue Reading

Моңғолияда

Қазақстаннан чартерлік рейспен 95 азамат келді

Published

on

KAZNEWS – 2020 жылғы 28 қыркүйекте кешкі сағат 22:31–де Алматы – Улаанбаатар бағыты бойынша «Хүннү Эйр» әуе компаниясының арнайы чартерлік рейсі «Буянт Ухаа» халықаралық әуежайына келіп қонды.

Осы ұшақпен Моңғолияның 95 азаматы отанына келді. Азаматтарды ЖАЗҰОрталығына, Әскери орталық аурухана және Төв аймағының Батсүмбэр сұмынында орналасқан Қариялардың демалыс орталығына бақылауға алды.

Ұшақпен келгендер Моңғолия мен Қазақстанға карантин енгізіліп, моңғол-ресей шекарасы жабылғанға дейін жеке сапармен келіп (жерлеу рәсіміне қатысу, емделу, жеке істерімен және туған-туысқандарына келу), осы елде қалуға мәжбүр болған азаматтар болып табылады.

Тағы оқыңыз: Нұр-Сұлтаннан арнайы ұшақпен 170 азамат елге жеткізіледі
Хүннү Эйр әуе компаниясы Қазақстанға рейс ашады
Қазақстан Республикасының 96 азаматы отанына қайтарылды
Нұр-Сұлтанға 30 тамызда арнайы ұшақ ұшады
Қазақстаннан келген үш адамнан коронавирус инфекциясы анықталған жоқ
Д.Нямхүү: Қазақстаннан келген 3 адамнан коронавирус анықталды

Continue Reading

Моңғолияда

548 ана – «Ана даңқы» орденімен марапатталды

Published

on

Моңғолия Президенті Халтмаагийн Баттулга 20 қыркүйекте Баян-Өлгий аймағына жұмыс сапарымен келді. Жұмыс сапары аясында Президент Х.Баттулга 548 анаға «Ана даңқы» орденін табыстап, марапатталған аналарды құттықтады.

I–ші дәрежелі «Ана даңқы» орденімен 82, II-ші дәрежелі «Ана даңқы» орденімен 466 ана марапатталды.

Continue Reading
Advertisement

Сөзге тиек

Әлемде4 weeks ago

Жаңа жағдайдағы Қазақстан: іс-қимыл кезеңі

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауы Құрметті отандастар! Құрметті Парламент палаталарының төрағалары, депутаттар, Үкімет мүшелері! Парламенттің кезекті сес­сия­сының жұмысы...

Әлемде4 weeks ago

ТАҒЫЛЫМЫ ЕРЕН БІЛІМ МЕКЕНІ

Қымбатты достар! Биыл Шетелдіктердің тілдік және жалпы білім беру дайындығы кафедрасының 35 жылдық мерейтойы! Осы айтулы мерекемен Сіздерді шын жүректен...

Әлемде4 months ago

Маусымның соңында Қазақстан мен Түркия арасындағы әуе қатынасы қайта қалпына келеді

Маусым айының соңында Қазақстан және Түркия арасындағы халықаралық рейс қайта қалпына келеді. Бұл туралы Қазақпарат хабарлады. Халықаралық рейстерді кезең-кезеңімен жандандыру...

Әлемде4 months ago

Мэнни Пакьяо президент сайлауына түседі

KAZNEWS – Жартылай орта салмақта WBА бұрынғы чемпионы Мэнни Пакьяо 2022 жылы өтетін Филиппин президентін сайлауына үміткер болады. Дәл қазіргі...

Әлемде4 months ago

Түркия 31 елге шекарасын ашты

KAZNEWS – 20 мамырдан бастап медициналық мекемелерде емделу үшін 31 елдің азаматтарына Түркия шекарасынан өтуге рұқсат берілді. Бұл туралы Ийгл...

Әлемде4 months ago

Қазақстан астық пен ұн экспортына қойылған шектеуді алып тастайды

Спутник ақпараттық агенттігінің хабарлауынша, Қазақстанда 1 маусымнан бастап бидай, ұн және басқа азық-түлік өнімдерінің экспорты жанданады. “Төтенше жағдай аяқталып, еліміз...

Әлемде5 months ago

Ким Жон Ун қайтып келді

Солтүстік Кореяның көшбасшысы Ким Жон Ун 20 күннен кейін алғаш рет көпшілікті қамтыған іс-шараға қатысты. Солтүстік Кореядағы орталық ақпараттық агенттігі...

Әлемде5 months ago

Президент сайлауын пошта арқылы өткізуге дайындалып жатыр

Польша үкіметі пандемия аяқталмаса да, 10 мамырда президенттік сайлау өткізуге тәуелкел етіп отыр. Сайлау белгіленген күнді өзгертпейтін болды. Пошта арқылы...

Статистика

  • 345
  • 8,473
  • 184,246

Басты назарда