Connect with us

Мақала

Қашықтықтан оқудың артықшылығы мен кемшілігі

Published

on

Төнкер А, Әзімбаева И.Қ,
Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ,
Шетел филологиясы
және аударма ісі кафедрасының
аға оқытушысылары

2020-2021 оқу жылында барлық елдердің білім білім беру бағдарламаларына күтпеген өзгерістер кенетттен орын алғаны барлығымызға айтпаса да белгілі. Қашықтықтан оқыту бағдарламалары бойынша елімізге киықдықтар мен қоса жетістіктері де орын алды десе де болады. Ал Р.С. Битенова-тың «Наука и Техника Казахстана» жариялаған мақаласында Қашықтықтан оқыту ұғымы бұрыннан таныс. XIX ғ. ортасында сол замандағы ақпаратты тасымалдау, яғни пошталық қызметті АҚШ және Еуропада қандай да себептерге байланысты сабаққа қатыспаған оқушыларға қашақтықтан оқытуды талап еткен дейді . Сонымен қатар “Коммуникациялық технологияның — 1920 жылы радионың және 1940 жылы теледидардың дамуына байланысты — оқытудың жаңа формасы кең масштабта пайдалануға басталды, ал сұраныс білімнің интернационализациялағанына және глобальдау процесінің басталуына байланысты XX ғ. 60 жылдарында пайда болды. Бірақта қашықтықтан оқытуға сұраныс 80 жылдары Интернет желісінің пайда болуынан бастап көбейе түсті. Виртуалды өмірде біз қатынасамыз, ақпарат қабылдаймыз және сатып алуларды жасаймыз.Қазіргі кезде жаңа технологиялар қолайлы және арзан болып келеді. Интернет арқылы қашықтықтан оқыту барлық әлемде дәстүрлі білім бөлігі болып саналады. Қазіргі кезде Америка, Азия және Еуропа дамыған елдерінде танымал. Алайда XXI ғ. қашықтықтан оқыту бүкіл әлемді жаулап алады”. Алдымен «қашықтықтан оқыту» деген ұғымға тоқталатын болсам, қашықтықтан оқыту – адамның білім алуға және ақпарат алуға деген құқықтарын іске асыратын үздіксіз білім беру жүйесі нысандарының бірі ретінде мамандардың негізгі қызметін атқара жүріп білімін, біліктілігін арттыруға мүмкіндік береді.
Қашықтықтан оқытуды ұйымдастырудың 3 түрлі формасы бар: онлайн (синхрондық), оффлайн (асинхрондық) және кең таралған үшінші түрі вебинар.Онлайн режимдегі оқыту дегеніміз – интернет ресурстарының көмегімен ағымдағы уақытта белгілі бір қашықтықта мұғалім экранын көру арқылы оқытуды ұйымдастыру формасы.
Оффлайн режимдегі оқыту дегеніміз – интернет ресурстарының көмегімен (электрондық пошта) мұғалім мен оқушы арасындағы ақпарат алмасуды қамтасыз етуге мүмкіндік беретін оқытудың формасы. Вебинар дегеніміз – интернет желілерінің көмегімен семинарлар мен тренинтер өткізу формасы.

Қазіргі қиын сәтте сан қырлы, әрі күрделі мәселелерді жүзеге асыруда мұғалімнің атқарар рөлі орасан. Оған әрі ауыр, әрі жауапты міндет жүгі жүктеледі: ол қысқа мерзімді оқу жоспарын дайындап, оны қашықтықтан білім беру жүйесімен астастырып бейімдейді, оқу үрдісінің барысын қадағалап, тапсырмаларды орындау барысында, өз бетімен бақылау-пысықтау жұмыстарын орындау жөнінде ұсыныстар береді. Бұл ретте қашықтықтан оқыту жүйесінің әдістерінде көрсетілгеніндей, көңіл-күй, психологиялық қарым-қатынас бой көрсетеді. Қашықтықтан оқыту тәсілі бойынша жұмыс істейтін педагог оқытудың жаңа технологиясын, оқытудың компьютерлі және тораптық жүйелерін жетік біліп, олармен іс жүргізу ісін орындау шарт.
Электрондық оқудың артықшылықтары:
Электрондық оқытудың анықтамаларымен танысқаннан кейін, elearning ерекшеліктері мен артықшылықтарымен танысудың уақыты келді, келесі ерекшеліктерді біле отырып, біз өз көзқарасымызды электронды оқытуға өзгерте аламыз.
– Бұл білім алушыларға бағытталған оқыту процесі, ал мұғалімнің рөлі осы оқыту процесінің жетекшісі немесе көмекшісі болып табылады.
– студенттерге кез-келген уақытта, кез-келген орынға қол жетімді.
– Бұл бірлескен оқытудың бір түрі.
– электрондық оқыту жылдам және динамикалық болып табылады және шығындар көлемін азайтады (мысалы: студенттерге жол уақыты мен жол шығыны)
– оқушылардың өздері қалаған қарқынмен білім алуына мүмкіндік беретін өздігінен оқуға ықпал етеді.
– E-Learning студенттер мен оқытушылар арасында өзара қарым-қатынасты дамытады.
– жан-жақты оқыту; яғни виртуалды сыныптар мен имитациялар сияқты барлық оқу көздері мен құралдарды қамтиды.
– Оқуға түсу, қадағалау, оқу сияқты барлық әрекеттер интернеттің көмегімен жүзеге асырылады.
– Сабақты әр жерден келген әр түрлі профессорлар дайындайды.
– Оқушылар бірнеше мамандықты немесе мамандықты игере алады.
– Ынталандыру: дерексіз бөлімде айтылғандай, электронды оқыту оқушылардың ынтасын арттырады және мотивация қажет тіл үйрену, әсіресе шет тілін үйрену, өйткені бұл шет тілінің барлық қажетті бөліктеріне әсер етеді оқу; яғни енгізу (білім алушы оған бірінші рет ұшырайтын білім), жаңа материалдарды көбейту алдыңғы оқығандар және нәтижелер (оқушы алдыңғы екі затты қолдану арқылы не шығарады). Қарапайым тілмен айтқанда технология және дербестендірілген ақпарат біз мотивация мен мотивацияны арттыра аламыз студенттердің сабаққа қатысуы мен қызығушылығын арттыру.
– электрондық оқытудың көптеген түрлерінің ең маңызды артықшылығы – икемділік, ыңғайлылық және жұмыс жасау мүмкіндігі білім алушының қарқыны [2].
Көріп отырғаныңыздай, тілді оқытудың коммуникативті әдістері сияқты электрондық оқыту білім алушыларға негізделген білім алушылар оқу процесінің негізгі тірегі болып табылады және олар электронды оқытуды қолдану арқылы өзіне тәуелді бола алады және нені таңдайды олар істегілері келеді.
2.2. Электрондық оқытудың кемшіліктері
Электрондық оқытудың артықшылықтарына қарамастан, оның төменде келтірілген кемшіліктері мен кемшіліктері бар.
– электрондық оқыту білім алушылар арасындағы әлеуметтік қатынастарды төмендетеді.
– кейбір оқушылардың интернет пен компьютерді пайдалану туралы білімдері аз, сондықтан олармен жұмыс істей алмайды орынды.
– электронды оқыту бетпе-бет кездесулер мен мұғалімдердің оқушыларға бақылауының көлемін азайтады.
– кейбір мұғалімдерде оқыту / оқу процесінің мұндай тәжірибесі мен танысу қабілеті аз.
– тілдік / мәдени айырмашылықтар
– виртуалды университеттердің артық шығындары.
– техникалық шектеулер
– Мұғаліммен бетпе-бет қарым-қатынастың болмауы.

Электрондық оқыту кейбір виртуалды ортада жүретіндіктен және көбіне интернетті қолдануға негізделген және оны жасауға болатындығы әлемнің түкпір түкпірінде дәлелденуде. Электрондық оқытудың пайдаланушылары интернет және компьютер сияқты технологиялармен жұмыс істей білуі керек, олар таныс болуы керек техникалық білімнің жетіспеушілігі пайдаланушылар үшін проблемалы болуы мүмкін. Осы уақытқа дейін біз e -learnig анықтамалары, артықшылықтары мен кемшіліктері туралы айттық, енді бұл туралы айтудың уақыты келді Электронды оқытудың бөліктері алдымен теледидармен салыстырғанда ең қарапайым электрондық құрылғы ретінде басталады. Интернет пен компьютер, содан кейін онлайн ойындар, интернет, мультимедиа және блогтардан менгеру қашықтықтан оқыудағы ұтымды текхникалар болып табылады.

Әдебиеттер тізімі
– Қазақстан және ТМД елдеріндегі білім беруді ақпараттандырудың IV Халықаралық форумының ғылыми мақалалар жинағы. – 2010
– Р.С. Битенова. Қашықтықтан оқыту, қазіргі замандағы ақпараттық технологияның ең тиімді тәсілдерінің бірі. Журнал:Наука и техника Казахстана-2010
– N. Mohammadi et al. Effects of e-learning on Language Learning / Procedia Computer Science
– Хан Х. Эффекты от литья видео в синхронные виртуальные классы / Американский журнал дистанционного образования. – 2013
– Қашықтықтан оқутудың педагогикалық технологиялары/Баспасөз Е.С. Полат
– М., 2005.
4. http://www.dictionary.fio.ru

Advertisement


Мақала

Оқыта отырып тәрбиелеу міндетіміз

Published

on

Биыл әлемге тараған қатерлі індеттің іргесінде бір оқу жылын аяқтап, екінші оқу жылының орта тұсына келіп қалдық. Алғаш карантиндік шектеулер басталғанда оқу үдерісін ұйымдастыру саласында сансыз сұрақтар тұрды. Солардың бірі оқу үдерісімен қатар жүретін тәрбие саласын ұйымдастыру жұмыстарына қатысты сұрақтар еді. «Тәрбиесіз берген білім апатқа ұшыратады» – деп әл-Фараби бабамыз айтқан ұстанымды басшылыққа алған университет ұжымы індет ұшыққан қиын сәттерде де тәрбие жұмыстары оқу үдерісінің құрамдас бөлігі екендігін есте сақтап, үздіксіз жүргізіп келді. Шетелдік студенттерге қосымша өткізілген тәрбие шаралары олардың өздері оқып жатқан елдің мәдениетімен, салт-дәстүрімен жақынырақ танысуына жағдай жасайды және шетелдік тыңдаушылардың өзі оқып жатқан елдің күнделікті тіршілігіне бейімделуіне ықпалы етеді.

Университеттегі ЖОО дейінгі білім беру факультетінде тәрбиенің түрлі бағыттарына сай құрылған бірнеше клуб жұмыс істейді. Атап айтсақ, шетелдіктердің тілдік және жалпы білім беру дайындығы кафедрасында «Көңілді әндер» музыкалық клубы, «STEM» театр клубы, «Саяхат» тарихи-өлкентану клубы, «Парус» әдеби клубы, «Қазақша үйренейік» қазақ тілі клубы, «Денсаулық» спорт клубы, ал ЖОО дейінгі дайындық кафедрасында аға оқытушы Ж. Әділханованың жетекшілігімен жас ақын-жазушылар өмірі мен шығармашылығын таныстыратын «Шамшырақ» клубы, аға оқытушылар Ө. Сандықбаева мен Н. Мәжиқызы жетекшілік ететін тарих бағытындағы «Жас тарихшылар» және «Мұражайтану» клубы, С. Әшірбекова, С. Нүсіпбекова, Г. Жұмәділ жетекшілік ететін «Атамұра» т.б. клубы жұмыс істейді. Клуб жетекшілері оқу жылы бойы тыңдаушылармен белсенді түрде жұмыс жүргізіп отырады. Олар өз жұмыстарының нәтижесін, университетте ғана емес, қалалық, тіпті республикалық ЖОО аралық мерекелік іс-шараларға белсенді қатысу арқылы көрсетіп келеді. Клуб жұмыстарының белсенді еңбектерінің нәтижесі ретінде әр елден келген студенттер арасында жақын достық қатынастың орнауын атап өтуге болады.

Факультетте шетелдік студенттерге арналған «Өлке тарихы мен мәдениеті» танымдық орталығы жұмыс істейді. Орталықтың негізгі міндеттерінің бірі шетелдік студенттерді Қазақстанның көне және жаңа тарихымен, оның тарихи және мәдени ескерткіштерімен, қазақ халқының салт-дәстүрлерімен, сондай-ақ біздің елімізде тұратын өзге халықтардың мәдениетімен таныстыру болып табылады. Танымдық орталықтың қызметі тек жалпы білім беру ғана емес, сонымен қатар тәрбиелік мақсаттарға да ие. Ол өзі оқитын елдің халқына, тіліне, тарихы мен мәдениетіне құрметпен қарауды қалыптастыруға, толеранттылыққа тәрбиелеуге, әлемге оң көзқарас қалыптастыруға және т.б. ықпал етеді. Мұнда оқытушылар экскурсиялық жұмыстарға көп көңіл бөледі. Орталық аясында орталық мемлекеттік мұражайға, Алматы қаласының мұражайына, Ә. Қастеев атындағы өнер мұражайына экскурсиялар ұйымдастырылады, ұлттық музыкалық аспаптар музейінің, сондай-ақ М. Әуезовтің, Жамбылдың және т.б. мұражай-үйлеріне экскурсиялар жасау елімізбен танысу үшін өте тиімді тәсіл. Олар елтану материалдары негізінде тілдік құзыреттілікті қалыптастыруға ықпал етіп қана қоймайды, сонымен қатар студенттерге эмоционалды әсер ете отырып, оқу материалын оқу мен игеруге қолайлы жағдай жасайды, тарих пен мәдениетке қатысты шынайы ескерткіштермен танысуға мүмкіндік береді. Орталықтың елтану жұмысының жаңа бағыттарының бірі мультимедиялық презентациялық материалдарды жасау болып табылады. Кафедра оқытушылары «Киіз үй – көшпелі қазақтардың дәстүрлі баспанасы», «Қазақ ұлттық костюмі», «Қазақ ұлттық тағамдары», «Қазақ спорт ойындары мен жарыстары», «Түркі дәуіріндегі мәдениет», «Түркістан: тарих және мәдениет ескерткіштері», «Қазақ халқының музыкалық мәдениеті», «Қазақстан: Мәдени мұра нысандары» және т.б. презентациялар дайындады. Мұндай инновациялық материалдар тек оқу үдерісіне ғана емес, тәрбие жұмысы бойынша іс-шараларды өткізу кезінде де белсенді қолданылады. Ұжымда құрылған «Саяхат» өлкетану клубының мақсаты шетелдік тыңдаушыларды Қазақстанның бірегей әрі өзіндік ерекшелікке бай табиғатымен, оның алуан түрлі ландшафттарымен, ұлттық парктермен және қорық аймақтарымен таныстыру, сондай-ақ көрнекі нысандарға, мұражайларға, мәдени ескерткіштерге танымдық мақсаттарымен бару. Ал, «Өлкетану» клубының міндеттері салауатты өмір салтын насихаттау, табиғатқа, мәдени игілікке ұқыпты қарауға дағдыландыру, оқушылардың танымдық және шығармашылық қызығушылықтарын дамыту болып табылады. «Глобус» мәдениетаралық коммуникация клубы шетелдіктердің тілдік және жалпы білім беру дайындығы кафедрасында 2017 жылдан бастап жұмыс істейді. Клуб мүшелері ЖОО тыңдаушылары, жетекшісі А.С. Қазмағамбетова. «Глобус» клубының негізгі мақсаты шетел азаматтарын өздері оқитын елдің тарихымен, дәстүрлерімен, мәдениетімен, менталитетімен таныстыру, сондай-ақ қосымша лингвоелтану туралы білімдерін жетілдіру болып табылады. Шетелдік тыңдаушылар клуб сабақтарына қызығушылықпен қатысады, олар кездесулер, әңгімелесулер, дискуссиялар, конференциялар, экскурсиялар түрінде өткізіледі. «Тіл мен таным» мәдениетаралық қарым-қатынас клубы тіл үйренушіге ұлттық мәдениеттің бояуын түсіндіру, ұлттық мінездің қырларын ашу, қазақ елінің салт-дәстүрі, наным-сенімдері, тарихы, өнері яғни «тіл-ұлт-мәдениет» үштігін бере отырып, мәдениетаралық қарым-қатынасқа түсуін қамтамасыз ету. «Пойдём в кино!» клубы 10 жылдан бері жұмыс істеп келеді. Клуб мүшелерінің арасында әлемнің 40 елінен студенттер болды: Корея, Қытай, Түркия, Америка, Испания және т.б. «Пойдём в кино!» клубы жұмысының негізгі мақсаты қазақ және орыс тілдеріндегі мультипликация және қысқаметражды фильмдермен таныстыру арқылы шетелдік студенттерге тілдік және аялық білімді қалыптастыруға көмектесу болып табылады. Бейнематериалдарды қарау мен талқылаудың арқасында студенттер тіл білімін жақсартып қана қоймай, қазақ және орыс халықтарының мәдениетін, дәстүрлері мен тарихын, Қазақстан тарихын жақсы түсіне бастайды. Бейнематериалды көрмес бұрын студенттерге оның монтаждық жазбалары ұсынылады, күрделі тілдік және сөйлеу сәттері түсіндіріледі. Бейнематериалды көргеннен кейін студенттердің басқа студенттермен және клуб жетекшісімен сөйлесуге және де көргендерін талқылауға мүмкіндігі болады. «Денсаулық» клубы өткен 2010-2011 оқу жылында шетел азаматтарына арналған дайындық факультетінде құрылған. Клуб жетекшісі аға оқытушы Г.Ә. Машинбаева. Клубтың мақсаты – студенттер арасында салауатты өмір салтын насихаттау болып табылады. Спорт клубы факультетте көп жылдардан бері бадминтон,баскетбол, футбол, шахмат сияқты спорттық ойындар түрлерінен жарыстар ұйымдастырды. Өткізілген шаралар қорытындысы бойынша жеңімпаздар әрқашан марапатталып отырды. Спорт клубының тағы бір бағыты шетелдіктер арасында қазақ халқының ұлттық спорттық ойындарын насихаттау болып табылады. Шетелдік тыңдаушылар оқу жылы бойы қазақтың ұлттық ойындары «Арқан тарту», «Орамал тастамақ», «Тоғызқұмалақ» сияқты ойын шарттарымен танысып, оларды ойнап үйреніп келеді. Соңғы жылдары клуб факультет деканының кубогына футболдан бірнеше мәрте факультетаралық жарыс ұйымдастырды.

Бүгінгі күні университет қабырғасында ұстаздық қызмет атқаратын факультеттің әрбір оқытушысы Қазақстан Республикасы туралы оң имидж қалыптастыру өз жұмысының нәтижесіне байланысты екендігін анық түсінеді. Елбасы Н. Назарбаев егемендік жылдары толеранттылық, ашықтық, дәстүрлерді сақтай отырып еліміздің ішкі және сыртқы саясатына сенімді нығайту керек екендігі туралы үнемі қайталап айтып келеді. Шетелдік азаматтар университет қабырғасында оқып жүріп, бұл қағидалардың біздің елімізде сөз жүзінде емес, іс жүзінде жүзеге асып жатқандығына көз жеткізе алады. Кейін түлектеріміз факультетпен жақын достасып, оқытушылармен байланыстарын үзбей, университетте оқыған жылдарын ыстық ықыласпен еске алады десек асыра айтқанымыз емес. Бұл да факультеттегі клуб жұмыстарының еңбектерінің нәтижесі. Факультеттегі клуб жұмыстары болашақта қатарлары толысып, өз жұмыстарын жалғастыра берсін деп тілейміз!

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ
ЖОО дейінгі білім беру факультетінің аға оқытушылары
Г.Ә. Машинбаева, С.Р. Нұртілеуова, М.П. Ешимов

Continue Reading

Мақала

Тәуелсіздік жетістіктері: факультет жеткен белестер

Published

on

Тәуелсіздіктің 30 жылында елімізді дүниежүзі танып, саяси-экономикалық, әлеуметтік, мәдени-рухани жетістіктерге қол жеткіздік. Бүгінгі күні Қазақстан Республикасы әлем таныған елге айналды. Білім мен ғылым кез келген мемлекеттің дамуы мен өркендеуінің көрсеткіші. Сондықтан тәуелсіздіктің алғашқы күндерінен-ақ мемлекетіміз білім, ғылым сапасын әлемдік өркениет талаптарына сай сапалық жағынан жақсартуды басты мақсат етіп қойды.

Міне, бүгін осы биік талап биігінен көрініп, елімізде білім, ғылым салалары ерекше даму жолының арнасына түсті. Осының бір көрінісі – Қазақстандағы көшбасшы білім ордасы әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті.

Қара шаңырақта он алты факультет бар. Жүзге тарта салалар негізінде мамандар дайындайтын алып ордада жиырма мыңға жуық студент білім алады.

Сонымен қатар шетелден келіп, тіл үйреніп, мамандық алуға бағыт беретін, шетелдік азаматтарға арналған ЖОО дейінгі білім беру факультеті, шетелдіктердің тілдік және жалпы білім беру дайындығы мен ЖОО дейінгі дайындық кафедралары ұжымының орасан еңбегін атап айтуға болады.

Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарынан бастап кафедраның білікті оқытушылары қазақ тілін шет тілі ретінде оқыту әдістемесін жасауды қолға алды. Тәуелсіздік таңымен бірге шетелдіктерге арналған факультетте алғаш қазақ тілін үйрену үшін Түркия, Оңтүстік Корея, Жапония, Америкадан шетел азаматтары келіп арнайы топтар ашылды. Осылай тұңғыш рет шетелдік азаматтарға қазақ тілін үйретудің жаңа бір бағыты дүниеге келді. Жыл сайын әлемнің барлық түкпірінен қазақ тілін үйренуге деген шетел азаматтарының саны көбейе түсуде. Ізденістердің арқасында кафедра ұжымы бүгінгі күні қазақ тілін шет тілі ретінде меңгеру теориясының ғылыми негізін қалыптастырып, өзге тілді оқыту практикасы белең белестерге көтеріліп, өзіндік ғылыми-әдістемелік мектепке айналып, өз нәтижесін беруде.

2001 жылдан бастап кафедра шетелдік қазақ диаспорасы өкілдеріне арналған дайындық бөлімінің жұмысын өз міндетіне алды. Елбасы Н.Ә. Назарбаевтың бастамасымен қолға алынған бұл жұмыс отандастарымыздың атамекеніне оралуына және еліміздің жоғары оқу орындарында білім алуына мүмкіндік берді. Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің ректорының және университеттің Ғылыми Кеңесінің шешімімен кафедра «ЖОО-ға дейінгі дайындық кафедрасы» деп аталынып, өз жұмысын жаңа бағытта бастады.

Кафедра ашылғалы 4 мыңдай шетел тыңдаушылары және шетелде тұратын қазақ диаспоралары Қытайдан, Монғолиядан, Сауд Арабиясынан, Түркия, Иран, Өзбекстан, Қырғызстан, Түркіменстан, Тәжікстан және басқа елдерден келіп білім алуда. 80%-дан астам тыңдаушылар грант иегері атанып, Қазақстанның жоғарғы оқу орындарына түсіп, білім алады.

Факультетте білім алатын әлемнің түкпір-түкпірінен келетін тіл үйренуші шетел азаматтары мен қандас бауырларымыз тек тіл ғана үйреніп қоймай, сонымен бірге қазақ елінің тарихы, өнері, мәдениеті, салт-дәстүрі жайында мәліметтермен танысып, оқып біледі. Қазақстанның драма, опера-балет театрларына, тарихи, өнер мұражайларына, көрнекті жерлеріне аса қызығушылықпен саяхат жасайды.

Сондай-ақ ЖОО дейінгі білім беру факультетінің болашағы ҚазҰУ-нің бірыңғай әлемдік білім беру кеңістігіне кіру жұмыстарының бағытымен тікелей байланысты. ЖОО дейінгі білім беру факультеті төмендегідей халықаралық ұйымдар және университеттермен тығыз байланыс орнатып келеді: KOICA (Корей халықаралық ынтымақтастық агенттігі), Синьцзян және Ланджоу университеттері (ҚХР), Кьонги және Ханкук университеттері (Корея Республикасы), ММУ, ММЛУ, СПбГУ (РФ).

ЖОО дейінгі білім беру факультетінде дəстүрлі түрде Халықаралық виртуалды ғылыми-əдістемелік конференция, «Педагогикалық идеялар» республикалық фестивалі, «Фараби әлемі» атты Халықаралық студенттік ғылыми конференция, «Адам және әлем» әдеби шығармашылық байқауы (Қазақстанның Халық жазушысы Ә. Нұршайықов атындағы стипендия тапсыру үшін), қазақ және орыс тілдерінен халықаралық олимпиада ұйымдастырылып тұрады.

Тәуелсіздіктің арқасында болашағы жарқын еліміздің білім ордасы білім мен ғылымды ұштастырып, алдағы уақытта да сапалы білім мен тәрбие беру бағытында маңызды да мазмұнды жобаларын іске асыра беретін болады.

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ
ЖОО дейінгі білім беру дайындығы факультетінің аға оқытушылары
Дүйсенбаева Р.И., Нұртілеуова С.Р., Ешимов М.П.

Continue Reading

Мақала

Ширек ғасыр шетелдіктерге жол ашып келген ұжым

Published

on

Биыл Қазақ елінің егемендік алғанына 30 жыл толып отыр. Қазақстанның тәуелсіздік жылдардағы жетістіктері жетерлік. Іргесін бекітіп, тілін тұғырына қондырған жас тәуелсіз мемлекет, ең алдымен, өзге елдермен саяси, мәдени қарым-қатынас орнатып, әлемдік кеңістікте өз орнын табуға ұмтылды.

Елдегі білім, мәдениет ошақтарының жұмыстарының барлығы да осы бағытта жұмыс істеуге жұмылдырылды. Солардың бірі Қазақстандағы алдыңғы қатарлы университеттердің бірегейі әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің іргесінде құрылған жоғары оқу орнына дейінгі білім беру факультеті.

Аталған факультет 1985 жылы шетелдік азаматтарды жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі кәсіптік білім беру бағдарламалары бойынша оқытудың алдында тілдік даярлауды жүзеге асыру мақсатында ашылған шетелдік азаматтарға арналған дайындық факультетінің негізінде құрылған. Факультет бұл атауды 2011 жылдан бастап алды. Оның тарихы университет тарихының бір бөлігі болып табылады.

Осы уақытқа дейін факультетте әлемнің 100-ден аса елінен 7 000-нан астам шетелдік және қазақстандық 1000-нан аса азамат тілдік даярлықтан өтіп, шетелдіктердің еліміздің жоғары оқу орындарында оқып, қазақ елімен байланыста өмір сүруіне жол ашып келеді. Жалпы факультетке шетелдік тыңдаушылар және жоғары оқу орындары арасындағы халықаралық бағдарламалар бойынша алмасумен шетелдік университеттерден студенттер келіп оқиды, сондай-ақ мұнда шетелдік компаниялардың, елшіліктердің, халықаралық ұйымдардың қызметкерлері, жақын және алыс шетелдердегі қазақ диаспорасының өкілдері қазақ және орыс тілдерін үйренуге келеді.

Факультет қазіргі уақытта АҚШ, Жапония, Ауғанстан, Оңтүстік Корея, Моңғолия, Испания, Түркия, Қытай Халық Республикасы, Иран және т.б. бірқатар елдердің елшіліктерімен, консулдықтарымен белсенді ынтымақтастық қызмет жүргізеді. Факультетте 2 кафедра, колледж және бейіндік мектеп жұмыс істейді. Екі кафедрада әртүрлі бағыттағы тіл үйрету бағдарламалары жүзеге асырылып келеді. Ширек ғасырдан аса уақыт өзге ұлт өкілдеріне қазақ және орыс тілдерін оқытатын шетелдіктердің тілдік және жалпы білім беру дайындығы кафедрасы әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде немесе Қазақстан Республикасының басқа да жоғары оқу орындарында жоғары білім алғысы келетін шетелдік азаматтарға қазақ және орыс тілдерін оқытады. Мұнда шетелдіктерді тілдік даярлау оқу мақсаттарына қарай ЖОО-ға түспейтіндер үшін бастапқы және жалғастырушы деңгей, ЖОО-ға түсушілер үшін жалғастырушы деңгей бойынша жүзеге асырылады.

Факультеттің келесі бөлімі Жоғары оқу орнына дейінгі білім беру кафедрасы жоғары оқу орнына түсетін шетел азаматтарын тілдік және мамандық пәндері бойынша даярлаумен айналысады. Мұнда қазақ диаспорасының тыңдаушыларына арналған дайындық курсы бар. Онда оқу сауаттылығы, математика, математикалық сауаттылық, Қазақстан тарихы, биология, география, қазақ әдебиеті, химия, дүниежүзі тарихы, физика, ағылшын тілі пәндері бойынша дайындықтар жасауға бағытталдан дәрістер өтеді.

Егемендік жылдары Қазақстан мен Ауғанстан арасында білім беру саласында көпжылдық келісім бар. Осыған сәйкес Қазақстан Ауғанстанның бір мың азаматын, соның ішінде 700 адамды жоғары оқу орындарына қабылдау мүмкіндігін білдірген болатын. Осыған орай аталған кафедрада қазақ елінде бакалавриатқа түсетін Ауғанстан елінің азаматтары үшін дайындық курсы (оқу сауаттылығы (қазақ тілі), математика, ағылшын тілі, Қазақстан тарихы пәндері бойынша дайындық сабақтарын өтеді. Сондай-ақ магистратураға түсуші Ауғанстан елінің азаматтары үшін дайындық курсы қазақ тілі, кәсіби қазақ тілі, қазақ тілінің ғылыми стилі, елтану сынды пәндерді жүргізіп келді.

Тіл үйренуге келген шетелдіктер қажет болған жағдайда университет тарапынан жатақханамен қамтамасыз етіледі. Университет ғимаратының жанында орналасқан жатақханада әртүрлі ұлт өкілдері оқу мерзімі аяқталғанша тұра алады. Университет оқытушылары сабақтан тыс уақытта шетелдік тыңдаушыларға қазақ елін таныстыру мақсатында әртүрлі мазмұндағы қызықты тәрбие шараларын ұйымдастырып тұрады. Тәрбие шараларының бағыты шетелдіктерді қазақ елінің мәдени-тұрмыстық, ұлттық ерекшеліктерімен етене жақын таныстыру болып табылады. Оқу жылы бойы өткізілген шаралар нәтижесінде әлемнің әр түкпірінен келген шетелдік азаматтар арасында мәдениетаралық түсінушілік қалыптасып, жылы қатынас орнайды. Әрине, бұл үдеріс факультет ұстаздарының тынымсыз еңбегінің нәтижесінде жүзеге асырылады.

Факультетте осы саланың жілігін шағып, майын ішкен білікті мамандар, ғылым кандидаттары, ғылым докторлары қызмет етеді. Олар тіл үйренуге келген әрбір тыңдаушының арманына қанат бітіріп, үміттерін үкілеп отырады. Факультеттен тіл үйреніп өз мақсаттарын орындауға шартарапқа кеткен түлектердің біразы ұзақ жылдар бойы өз ұстаздарымен хабарласып, байланыстарын үзбейді. Олардың ішінде өз елімен Қазақстан арасында достық көпірін орнатуға қызмет етіп жүргендері де баршылық. Ал кейбірі өз елінде қазақ тілін үйретумен айналысуда.

Мысалы ретінде, бірнеше жыл бұрын шетелдіктердің тілдік және білім беру кафедрасында қазақ тілін үйреніп, өз еліне барып корейше-қазақша сөздік жасауды қолға алған корей қызы Чой Ен Сонның атын ыстық сезіммен еске аламыз. Чой Ен Сонның қазақ тілін жетік меңгеріп, БАҚ-та берген сұқбатынан кейін еліміздің Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев алғыс айтып, кәріс қызының қазақ тіліне деген құрметіне ризашылығын білдіріп, мемлекет тарапынан алғыс хат жолдады.

Факультетте оқыған жапондық тіл үйренушілердің көпшілігі тілмен бірге қазақ мәдениетін үйренуге деген құлшыныстары қуантады. Сонау күншығыс елінен бірнеше жыл бұрын қазақ тілін оқып кеткен жапондық студенттер Токио университетінің ауласына киіз үй құрып, онда «Наурыз» мерекесін тойлауы және ұлттық аспабымызда қазақ күйлерін нақышына келтіре орындауын олардың қазақ мәдениетіне деген құрметті көзқарастарының дәлелі деп қабылдадық. Факультет тарихын ақтарып қарасақ, сағына еске алатын мұндай естеліктер көптеп кездеседі. Олардың барлығын бір мақалаға сыйғызу мүмкін емес.

Сөз соңында айтарымыз, шетел азаматтарының қазақ еліне келіп тез бейімделуіне, ондағы адамдармен еркін тілдесуіне дәнекер болып отырған ордалы оқу орны Әл-Фараби атындағы ұлттық университет іргесіндегі шетел азаматтарына арналған ЖОО дейінгі білім беру факультетінің қазақ елінің әлем елдерімен етене араласуына қосқан үлесі қомақты. Аталған ұжымның осы бағытта жоспарлаған жұмыстарының ауқымдылығы да көңіл толтыралықтай. Ендеше достық бағытына арналған мақсаттардың болашақ сапалы орындалуына тілектестік білдірейік.

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ
ЖОО дейінгі білім беру дайындығы факультетінің аға оқытушылары
Г.Ә. Машинбаева, С.Р. Нұртілеуова, М.П. Ешимов

Continue Reading

Мақала

ЫБЫРАЙ АЛТЫНСАРИН – КӨРКЕМ АУДАРМА ШЕБЕРІ

Published

on

Ыбырай Алтынсарин – қазақтың атақты ұстазы, ақын, жазушы, фольклоршы, қоғам қайраткері, ел мақтанышы, ұлттық бірегей тұлға.

Биыл Ыбырай Алтынсариннің мерейтойы. Туғанына 180 жыл толып отыр. Университет деңгейінде осы аталған мерейтойға арналып арнайы ұйымдастырылған іс-шаралар өте көп болды.

Ы.Алтынсарин мұраларының ішіндегі ең құнды еңбектерінің бірі деп оның аудармаларын айтамыз. Аударма көне де жаңа ғылым екендігі даусыз. Аударманың өзіндік тарихы сонау ерте ғасырлардан басталады. Қазақ аударматану ғылымының басында Абай Құнанбайұлы мен Ыбырай Алтынсарин тұр.

Ыбырай Алтынсарин Л.Н.Толстой, И.А.Крылов, В.И.Даль, К.Ушинский, И.И.Паульсон т.б. шығармаларын қазақ оқырмандарымен таныстырды. Атақты жазушы, тарихшы Илэр Бэлекк : «Аударма дегеніміз отандық әдебиеттің керемет шығармасы болып қабылдануы тиіс»,- деп айтқандай Ы.Алтынсариннің аудармалары қазақтың төл шығармаларына айналды десек артық айтпаймыз. Зерттеуші Р.С.Каренов : «Алтынсарин аудармаларының мысал жанрының қалыптасуына негіз болуы, қазақ əдеби тілінің дамуына жол ашуы»,- деп жазушының аудармашылық қызметіне жоғары баға берген.

Байқағанымыз, Ы.Алтынсарин кез – келген шығарманы аудармаған. Ол аударма нұсқаларды тек ағартушылық тұрғыдан ғана саралап алған. Шағын әрі оқырманға тәрбие беретін, эстетикалық тұрғыдан сұлу шығармаларды аударған. Көбінесе прозалық шығармаларды аударған, поэзиялық шығармаларды аз аударған.

«Бір уыс мақта», «Жамандыққа жақсылық», «Алтын шеттеуік» , «Үш ұры», «Аурудан — аяған күштірек» , «Силинші деген ханым», «Тышқанның өсиеті», «Мұңсыз адам» , «Тəкаппарлық» , «Данышпан қазы» т.б. шығармаларды аудару кезінде аударманың еркін түрін пайдаланған. Еркін аударма болса да түпнұсқаның ойын, стилін, жазушының жазу мәнерін дәл беруге тырысқан.

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің филология факультетінің оқытушы-профессорлар құрамы, студенттер мен магистранттар Ы.Алтынсариннің педагогикалық қызметі мен аудармашылық қызметіне арналған түрлі дөңгелек үстелдер мен мерекелік іс-шаралар өткізуде. Әсіресе, шетел филологиясы және аударма ісі кафедрасының ұйымдастыруымен факультет студенттері мен магистранттарының арасында «Ы.Алтынсарин – көркем аударма шебері» деген тақырыпта ашық пікірсайыс ұйымдастырылды. Онда аудармашының аударма еңбектері, аудармаларының сапасы, артықшылықтар мен кемшіліктері т.б. туралы айтылды. Болашақ аудармашылар өз ойларымен бөлісті.

Сонымен қатар Ы.Алтынсарин шығармаларының өзге тілдерге аударылу тарихына байланысты біраз мәліметтер айтылды.

Ы.Алтынсариннің аудармашылық еңбектеріне арналған ғалымдардың еңбектеріне тоқталып, құнды пікірлерімен бөлісті.

Студенттер Ы.Алтынсарин шығармаларын өздері де ағылшын, неміс, француз, испан тілдеріне аударуға тырысты. Бұл қуантарлық жағдай.

Ы.Алтынсарин сияқты асыл азаматтарымыздың еңбектерімен өзге елдердің таныс болуы керек деп ойлаймыз.
Тек биыл ғана емес, Ы.Алтынсариннің аударма мұраларына арналған кездесулер мен конференциялар жыл сайын дәстүрлі өткізіліп тұрады деген ниеттеміз.

Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің профессоры
Қазыбек Гүлмира Құдайбергенқызы

Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің оқытушысы
Төңкер Айсұлу

Continue Reading
Advertisement

Бізге жазылыңыз

Сөзге тиек

Дерек5 days ago

Онлайн қазақ тілі курстары басталады

22 қаңтар, KAZNEWS. Шетелдегі отандастарымызға арналған тегін онлайн қазақ тілі курстары басталады, – деп Отандастар қорының Баспасөз қызметі хабарлайды. Басталуы:...

Дерек1 week ago

Казньюс ақпарат агенттігінің 10 жылдық мерейтойы

2021 жылы 25 қараша күні Казньюс ақпарат агенттігінің орнауының 10 жылдық мерейтойы тойланған болатын. Салтанатты рәсімнің толық видео жазбасын ұсынамыз.

Кітаптан үзінді...3 weeks ago

Опра Уинфри – “What I Know For Sure” жалғасы…

07 қаңтар, KAZNEWS. Американдық тележүргізуші, актриса, продюсер О́пра Гэйл Уи́нфри 1954 жылы 29 қаңтарда Миссисипи штатының Косиускода дүниеге келеді. Аты...

Дерек3 weeks ago

Барыс жылы қандай болған? 1902-2022 жылғы оқиғаларға шолу

04 қаңтар, KAZNEWS. Барыс – сиыр жылынан кейін, қоян жылынан бұрын кіретін мүшел есебінің үшінші жылы. Барыс сақтардың ұғымында қасиетті...

Дерек4 weeks ago

Ұлттық бостандық пен тәуелсіздіктің қалпына келгеніне 110 жыл толды

28 желтоқсан, KAZNEWS. 1911 жылы 29 желтоқсанда 200 жыл бойы Манжурия билігінде болып келген Моңғол елі дербес Боғда (Моңғол) хандығын...

Дерек1 month ago

Жылдың үздік 10 оқиғасы – KAZNEWS

26 желтоқсан. KAZNEWS ақпараттық агенттігі жыл сайын «Жылдың үздік 10 оқиғасын» анықтауды дәстүрге айналдырған. Агенттіктің көзқарасы бойынша 2021 жылдың үздік...

Дерек1 month ago

Millennium Challenge Account және Оюу толгой компаниясындағы жалақысы жоғары бос жұмыс орындар

Әкімшілік көмекші Компания: Millennium Challenge Account (Мянганы сорилтын сан) Мекен жайы: Улаанбаатар, Монгол Улс, Улаанбаатар хот, Сүхбаатар районы, “ЮНЕСКО” көшесі,...

Дерек1 month ago

Мемлекет және қоғам қайраткері Сарай Асқанбайұлы туралы деректі фильм жарық көрді

18 желтоқсан, KAZNEWS. Бүгін Баян-Өлгий аймағының жұртшылығы тарихшы, көрнекті мемлекет және қоғам қайраткері Сарай Асқанбайұлының 90 жылдық мерей тойына арналған...

Басты назарда