Connect with us

Моңғолияда

Сайлауда ысырапталатын қаржы азая ма?

Published

on

KAZNEWS – Бір сайлаудан екінші сайлауға дейін сайлауға қатысумен атын ұсыну тәсілі жетілдіріліп ақшасы көп депутат, көп ақша шашқан партия көпшілік болатын дәстүр қалыптасты.

Партиялар байғазы атымен көптеген қаржы жинап мүшелерінен ақша алатыны құпия емес. Нәтижесінде сайлау кезіндегі шығындар жарық жылдамдығымен өсіп бүгіндері неше млрд-таған төг-ке жетті. Өткен 2012 жылы ДП 16,2 млрд, МХП 14,5 млрд, МХРП мен МҰДП-ның әділет одағы 3 млрд, басқа партиялар 2 млрд төг-ті сайлауға жұмсаған. Бұл орталық Сайлау комитетіне берілген есептегі мәлімет.

Бұдан тысқары ашық та жасырын жолмен заңның осал тұсын пайдаланып шашқан ақшаны есепке алсақ одан да үлкен сома шығады. Әр жылғы сайлауда кім көп ақша шашса сол жеңіске жетеді деген дәстүрді өзгертетін уақыт жеткендігін бәріде айтып жүр.

Ол үшін сайлауды қаржыландырудың жариялылығын қамтамасыз ететін, атын ұсынушыларға тең мүмкіндік берген сайлау үгіт-насихатының шығындарын азайтқан үйлестіруді заң арқылы жасау керек дегенге барлығы да бірауыздан құптайды.

Қазір сайлау біріккен заң жобасы жасалып МҰХурал талқысына салуға әзір болды. Жоғарыдағы мәселелерді көтеруге белсенділік танытып жүрген азаматтық қоғам өкілдері саналатын ашық қоғам қорының мемлекеттік мекеме Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес басқармасы т.б азаматтық қоғамдық ұйымдарды қамтыған сайлау қаржыландыруын жаңалау талқылауы кеше МҰХ-дың Мемлекеттік құрылым тұрақты комитетінің ұйымдастыруында өткізілді.

Талқылауға сайлау біріккен заңының жұмыс тобының жетекшісі МҰХ мүшесі Р.Бурмаа қатысып азаматтардың ұсыныстарын тыңдап, сауалдарына жауап берді. Жұмыс тобының жетекшісінің айтуына қарағанда сайлау және саяси партияларды қаржыландыру деп екіге бөлінген.

Сайлау заңында қаржыландыруды нақты көздерін көрсетіп берген. Мысалы; Байғазы мәселесінде жеке адам мен заңды тұлғаның байғазысының көлемі, аты-жөні, мекенжайы, оған қойылатын бақылауды нақты көрсеткен.

Сондай-ақ бір партиядан бір адам үшін сайлауға жұмсалатын қаржының мөлшерін көрсетіп өз жанынан шығарған қаржысына да есеп беруді міндеттеген. Сайлау қаржыландыруына жасалған өзгеріс ол сайлаудың шығындарын азайту мақсатында бірнеше баптың енгізілуі. Бұқаралық ақпарат құралдарының сайлау кезіндегі уақытын өте жоғары бағалауға шек қойып, соңғы алты айдағы орташа бағамен есептеу. Моңғолияның ұлттық бұқаралық радио телеарнасынан ақысыз жүргізілетін үгіт жасау мүмкіндігін барлық атын ұсынушыларға тең дәрежеде жасау. Барлық атын ұсынушылардың сайлау парақшаларын, сайлау бөлімшелерінде жұмыстайтын азаматтар сайлаушыларға жеткізу қатарлы реттеулер жасалған.

Қазір парламентте орын алған партияларға мемлекеттен қаржыландыру беріледі, бірақ партиялар бұл қаржымен азамат және заңды тұлғадан алынған байғазыларды қайда жұмсағаны жөнінде есеп бермейтіндіктен ол сыбайлас жемқорлықтың көзіне айналуда. Оны қойып мол мөлшерде байғазы берген адамға лауазым, құқық беріп ағайын-туысынан тендер беру жолымен қайтарымы үлестіріліп жатқанын талқылауға қатысушылар атап өтті.

Заң жобасында МҰХ-дан орын ала алмаса да сайлаушылардың белгілі бір бөлігінің қолдауын алған партияларға саясатын үйлестіру, кадрларын дайындау, халыққа ұстанымдарын таныстыру үшін қаржы беретін мүмкіндік жасалған. Басқаша айтсақ МҰХ-да мандатқа ие болмаған партияларға да тең дәрежеде жағдай жасалады. Талқылау кезінде айтылған тағы бір мәселе сайлау кезінде сайлау шығындарының көп мөлшерін иеленетін бұқаралық құралдарының жарнамасына шектеу қою. Ондағы үгіт-насихат үйлестірілетін парақшалар, жарнама тақтасындағы ақпаратпен бірдей болатындығын өзгерту жөн деп көрілді.

«Өдрийн сонин» газетінің сарапшысы П.Хасчулуун; Атын ұсынушылар бұқаралық ақпарат құралдарына көп ақша жұмсайды деп айтылды, бұл ақпарат құралдарының аузын жабу деген сөз. Ақпарат құралы бизнестік ұстанымдар бойынша жұмыстайды. Сондықтан оған шек қойылса да қойылмаса да этиканы ұстанатын кәсіптік мекемелер ғана сыналып қалады десе, саясаттанушы Батболд ақпарат құралы бизнестік құрылым емес деп қарсылық білдірді.

Азаматтық қоғам ұйымдар тарапынан сайлау үгіт-насихат уақытын мүмкіндігінше қысқартып азаматтарды мезі етпеу, менеджер немесе үгітшісі арқылы жұмсалған ақшаны есепке қосу, оларды мемлекет тарапынан қаржыландыруды қайта қарау. Есеп беруінде банк, қаржылық ұйымдарының қатысуын арттыру. Сайлаушылардың білімін арттыруға арналған ақпараттар мен үгіт-насихаттардың ара жігін ашу, әлеуметтік желілер арқылы жүргізілетін үгіт-насихат, атақ, абыройына нұқсан келтіру жағдайларды заңға еңгізу туралы ұсыныс жасалды. Жасалған ұсыныстарды заң жобасына белгілі мөлшерде еңгізетіндігін жұмыс тобы жетекшісі Бурмаа уәде етті. Бірақ ғаламтор желісіндегі үгіт-насихатты реттеу, оған бақылау қою жөнінде азаматтық қоғамдық және кәсіптік мекемелерден пікір алынатын болды.

Жұмыс тобының жауабына 100 пайыз сену қиын. Өйткені заң жобасы қазіргі жағдайда әлі ұсынылған жоқ.
Зерттеушілер мен азаматтар қолына тимегендіктен өмірге жанаса ма әлде керісінше ме дегенді түсіну қиын. Заң жобасын талқылау кезінде осы мәселелер анықталып азаматтық қоғам тарапынан жасалған ұсыныстар еңгізілмек.
Сәбет Насырұлы, KAZNEWS

Моңғолияда

Халықтың тұрақты қолданысындағы тауарлардың негізгі бағасы 4,7% -бен өскен

Published

on

Фото: Нұрболат Мұсабайұлы

KAZNEWS – БАЯН-ӨЛГИЙ АЙМАҒЫНЫҢ 2020 ЖЫЛҒЫ ҚАҢТАР АЙЫНДАҒЫ НЕГІЗГІ ӘЛЕУМЕТТІК-ЭКОНОМИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІ ҚАНДАЙ?

Халық саны

Баян-Өлгий аймағының халық саны 2019 жылғы 30 қыркүйектегі статистикалық мәлімет бойынша 105590 адамға жеткен. Ал, 2020 жылғы қаңтар бойынша халықтың таза өсімі 1.8 пунктті құраған.

Жұмыссыздық деңгейі

Сұмын әкімшілігі мен аймақтық Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау басқармасына тіркеулі жұмыссыз азаматтардың саны 2020 жылғы қаңтарда 719 болғаны өткен жылғы қаңтар айымен салыстырғанда 445 адаммен яғни 38.2 пайызға азайған. Жұмыссыз азаматтардың 45.3 пайызын әйелдер, 51.6 пайызын 15-34 жас аралығындағы азаматтар иеленсе, олардың 20.9 пайызында жоғарғы білімі бар. Жаңадан 35 жұмыс орны пайда болғанының 18-і таукен саласына, 17 өңдеу өнеркәсібіне тиесілі.

Тіркеулі жұмыссыз азаматтардың білім деңгейі

Өнеркәсіп 

2020 жылғы қаңтар айында өнеркәсіп саласының кірісі 1576.1 млн төгрөг болғаны, 2019 жылғы қаңтар айымен салыстырғанда 34.7 пайызға, сату көлемі 21.3 пайызға өскен. Өсімнің артуына электр қуатының кірісі әсер еткен.

Ауыл шаруашылығы

Ешкі терісі 32000, қой терісі 500, сиырдың терісі 6500, жылқы терісі 8000, ешкі түбіті 65000 төгрөгті құрап тұр. 2019 жылы қаңтарда ешкі терісі 25000, қой терісі 2000, сиырдың терісі 8000, жылқы терісі 10000, түбіт бағасы 80000 төгрөг болған.

Банк, жинақ, кредит

Аймақтық Моңғол банк филиалының мәліметі бойынша қаңтар айында несие көлемі 173.5 миллиард төгрөгті көрсетуі өткен жылғы қаңтар айынмен салыстырғанда 0.2 пайызға өскен. Мерзімі өткен несие 3.8 миллиардқа жетуі 2019 жылғы қаңтар айымен салыстырғанда 37.3 пайызға, нашар несие 2.1 миллиард төгрөгті көрсетуі өткен жылғы қаңтар айымен салыстырғанда 28.8 пайызға өскен.

Азаматтардың банктердегі жинақ ақшасының мөлшері 106.9 миллиард төгрөгті құрап, 2019 жылғы қаңтар айымен салыстырғанда 0.9%-бен кеміген.

Халықтың тұрақты қолданысындағы тауарлар

Халықтың тұрақты қолданысындағы тауарлардың негізгі бағасы 2020 жылғы қаңтарды 2019 жылғы қаңтармен салыстырғанда 4,7% -бен, 2019 жылғы желтоқсанға салыстырғанда 0,1% -бен өскен. Азық түлік өнімдері мен алкоголь емес сусындар 3,1%-дан, алкогольді ішімдіктер мен темекі өнімдеріне 4.1%-дан, киім және аяқкиімге 4.2%-дан, жиһаз және үйге қажетті заттарға 2.8%-дан, дәрі-дәрмек, денсаулық сақтау қызметтеріне 2.2%-дан, қонақ үй, қоғамдық тамақтардыру қызметтеріне 26.8%-дан, тұрғын үй, коммуналдық қызметтер саласына тарифтерге 6.7%-дан, білім беру қызметіне 18.6%-дан, транспорт 0.3%-дан қосылған. Баға өзгерістері апта сайынғы жинақталған мәліметтерге сүйеніп зерттеледі. Қой еті 9.5%-бен, сиырдың сүйекті етінің бағасы 10.6%-бен, ешкі еті 15.4%-бен, құмтәтті 1,6%-бен, дизель отыны 2.4%-бен өсіп, ұн 1-сорт 5.1%-бен, сұйық сүт 20.0%, АИ80 бензин 4.4%-бен, АИ92 бензин 2.5%-бен, түбіттің бағасы 12.3%-бен, престелген шөптің бағасы 49.5%-бен арзандаған.

Фото: Нұрболат Мусабайұлы

Continue Reading

Моңғолияда

Елімізде шаған мерекесі тойланбайды

Published

on

KAZNEWS – Моңғолия Президенті Х.Баттулга осы аптада халықты Шаған мерекесін тойламауға шақырып, коронавирустен төңіп тұрған қатерден алдын ала сақтану шараларын жасау үшін Үкіметке нұсқау беріп жарлық шығарды.

Жарлығында Шаған мерекесіне арналған жәрмеңкелер мен ақпараттық құралдар арқылы жүрілетін жарнамаларды тоқтату, ақпараттық құралдар арқылы короновирустен сақтану тәсілдері мен азаматтардың міндеттерін және төніп тұрған қауіптің зардабын түсіндіруді тапсырды.

Үкімет те Елбасының жарлығы бойынша отырыс жариялап, жарлықты іске асыру жұмыстарын бастап кетті. Сондықтан азаматтарды шаған мерекесі кезінде ауыл үйлерге қыдырмауға, көпшілік жерлерге жиналмауға, мерекені жанияұлық деңгейде атап өтуге шақырды.

Continue Reading

Моңғолияда

Улаанбаатарда Нұр-Сұлтан қаласы атында көше ашылады

Published

on

KAZNEWS – Бүгін Улаанбаатар қаласының мэрі С.Амарсайхан Қазақстан Республикасының Моңғолиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Жалғас Әділбаевты қабылдады. Бұл туралы қала әкімінің баспасөз қызметі хабарлады.

Елшісі Жалғас Әділбаев өзін қабылдаған астана әкіміне алғысын білдіре келе, екі ел арасындағы ынтымақтастықты одан әрі дамытуға дайын екенін білдірді.

Елші «Өткен жылы Моңғолия Премьер-министрі У.Хүрэлсүхтің Қазақстан Республикасына жасаған сапарында саяси және тарихи маңызы бар көптеген құжаттарға қол қойылған. Аталмыш жұмыстарды іске асыруға дайынбыз. Улаанбаатар қаласында Нұр-Сұлтан қаласының атындағы көше салу жұмыстары жүріліп жатыр. Сонымен қатар Улаанбаатар қаласымен туризм бағыттары бойынша нақты байланыс орнатып жұмыстау ниетіміз бар» – деді.

С.Амарсайхан: Қазақстанның қала құрылымы, жасампаз жұмыстары, азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз ету саясаты қатарды мәселелер біздің қызығушылығымызды тартып отыр.

Қала мэрі С.Амарсайхан «Екі елдің астанасы бауырластық қарым қатынас орнату туралы келісімге келуі өзара ынтымақтастық пен сауда экономикалық қарым-қатынастарды жаңа сатыға көтереді дегенге сенімім зор. Қазақстан Республикасымен 1992 жылы дипломатиялық қарым-қатынас орнатқаннан бері саясат, сауда, экономика, мәдениет, білім қатарлы көптеген салада ынтымақтастығымыз кеңейіп келеді.

Қалалардың ынтымақтастығын дамыту аясында туризм саласына да назар аударатын боламыз. Қазақстанның қала құрылымы, жасампаз жұмыстары, азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз ету саясаты қатарды мәселелер біздің қызығушылығымызды тартып отыр. Бұл мәселелер жөнінде өзара тәжірибе алмасу ниетіміз бар» деді.

Естеріңізге салсақ, өткен жылы қараша айында Улаанбаатар қаласының бас менеджері Т.Гантөмөр Нұр-Сұлтан қаласына жұмыс сапарымен барып Улаанбаатарда Нұр-Сұлтан қаласы атындағы көше орнату мәселесі бойынша жауапты органдармен кездесу жасап қайтқан. Алдағы көктемде Улаанбаатар қаласының «Бага тойруу» маңынан Нұр-Сұлтан қаласы атындағы көше ашылатынын айтты.

Тараптар 2020 жылы атқарылатын жобаларды атқару жөнінде пікір алмаса келе туризм бағытында екі қала байланысын жақсартатын болды.

Continue Reading

Моңғолияда

Қытайдан келген Баян-Өлгий тұрғыны коронавирус жұқтырған жоқ

Published

on

KAZNEWS – Баян-Өлгий аймағының тұрғынынан коронавирус табылған жоқ. Бұл туралы бүгін /2020.02.14/ Жұқпалы ауруларды зерттеу жөніндегі ұлттық орталығының басшысы Д.Нямхүү хабарлады.

Қытайдан келген Баян-Өлгий тұрғынының денеқызуы бар деген күдікпен 12 ақпан күні кешкі сағат 22:00 –да ауруханада оқшауланып, коронавирусқа сынама алынып орталыққа жіберілген болатын.

Баян-Өлгий аймағы әкімінің 2020 жылғы 14 ақпанда шығарған А/96 өкімі бойынша “Тірлік”, “Ақдәм” базарларын ашып, аймақтағы даяшылық көрсететін ұйымдар мен мейрамханаларды 20:00 -ға дейін жұмыстау сағат бөлісін бекітті.

Continue Reading
Advertisement

Сөзге тиек

Кітаптан үзінді...2 weeks ago

Клаус Шваб: Төртінші индустриялық революция

Авторы: Клаус Шваб Аудармашылар: Ақыш Н.Б., Бимендиева Л.Ә., Матыжанов К. І. Ілкі бағдарламаны төрткүл әлемнің небір ақылгөйлері мен даналарының таңдайын...

Әлемде3 weeks ago

Фото: Маскалы әлем

KAZNEWS – Коронавирустық инфекциясын жұқтырған адамдардың саны 9000-нан асып, Қытайда 213-і көз жұмған. Дүниежүзінде аталмыш вирус Қытайдан бөлек 18 елде...

Әлемде3 weeks ago

Қазақстан Қытаймен 72 сағаттық визасыз режимін уақытша тоқтатты

Қытай азаматтарына қатысты 72 сағаттық визасыз режим туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 27 қаңтардағы № 10 қаулысына сәйкес, Қытай...

Әлемде4 weeks ago

Коронавирустың неден жұққаны анықталды

Ғалымдар Қытайда тараған коронавируске генетикалық талдау жасады. Бұл туралы зерттеу Journal of Medical Virology басылымында жарық көрді,- деп хабарлайды Nege...

Әлемде4 weeks ago

ҚР-ның Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Абай және ХХІ ғасырдағы Қазақстан» атты мақаласы

Биыл Абай Құнанбайұлының туғанына 175 жыл толады. Халқымыздың ұлы перзентінің мерейтойын лайықты атап өту үшін арнайы құрылған комиссия дайындық жұмыстарын...

Әлемде2 months ago

Айман Бекболатқызы «Owlypia-2019» халықаралық сайысында үздік атанды

KAZNEWS – Баян-Өлгий аймағының оқушысы Айман Бекболатқызы 7 желтоқсанда өткен «Owlypia-2019» халықаралық сайысының онлайн нәтижесінде үздік үштіктен көрініп, 2020 жылы...

Әлемде2 months ago

Импичмент деген не?

Massaget.kz Дональд Трамп – конгресс өкілдерінің Палатасы импичмент жариялаған АҚШ тарихындағы үшінші президенті. Оның қызметінде қалу-қалмауын келесі жылдың қаңтар айында...

Әлемде2 months ago

Моңғолияда тұратын қазақ бизнесмен Алматы қаласында «All Math Y» деп аталатын оқыту орталығын ашты

KAZNEWS – Моңғолияда тұратын қазақ бизнесмені Turan World компаниясының директоры Ерболат Әшікұлы Қазақстан Республикасының Алматы қаласына өзінің  компаниясының филиалын ашып,...

Басты назарда