Connect with us

Моңғолияда

Л.Баттулга: Қазақстаннан көп нәрсені үйрену керек

Published

on

Астана қаласында өткен ШЫҰ-ға мүше мемлекеттердің саммитінде Моңғолияның Қазақстан Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Л.Баттулга -ның МОНЦАМЭ ақпараттық агенттігіне берген сұхбатын Кaznews АА назарларыңызға ұсынып отыр.

Моңғолия мен Қазақстан Республикасы арасында дипломатиялық қарым-қатынастар орнауына 25 жыл толып отыр. Бұл уақыттағы екі елдің ынтымақтастығы туралы қысқаша айтып берсеңіз?
Рас айтасың. Екі ел арасында дипломатиялық қатынастардың орнағанына 25 жыл толып отыр. 25 жылда екі ел өзара ынтымақтастығы жоғары деңгейде болды деп айтуға болады. Бұл уақыттарда 50 ге жуық құжаттарға қол қойылып, жүзеге асып келеді.

Бүгінгі таңда, екі ел арасындағы сауда-экономикалық және инвестициялық байланыстар қандай деңгейде?
«XXI ғасыр – Еуразия ғасыры» деп аталуда. Еуразияда Қазақстан Республикасы маңызды рөл атқарып отыр. Біздің ең жақын серіктесіміз саналатын Қазақстанның қазба байлығы мол. Уран өндіру бойынша әлемде көшбасында, вольфром, мырыш қоры бойынша әлемде төртінші орында, көмір және мұнай қорлары көп. Бұл бағыттарда біз Қазақстан Республикасымен ынтымақтастықта жұмыстауға ниеттіміз. Мұнда кен игеруде жоғарғы техника технологияларды пайдалануда.

Екі елдің сауда айаналымы бүгінгі таңда 30 млн АҚШ.долларын құрап отыр. Бізге сыртқы саудаға транспорт-ложистика мәселесі кері әсерін тигізіп отыр. Бірақ бұл мәселелер болашақта шешімін табатын мәселе ғой. Сондықтан сыртқы сауда айналымын арттыру мәселелерін қазірден зерттеуіміз керек. Кәсіпорындармен байланысты нығайтуымыз керек.

Алдағы 25 жылда екі елдің байланысы қалай болады?
Сұрағыңыз орынды. Шынын айтсақ бізде сыртқы саясат болсын, сыртқы сауда болсын 4 ақ жылдық бағыт ұстанып келеміз. Бір үкімет құрылып 4 жылдық маңызы бар бағдарлама айтады. Біз үшін бұл тұрғыда Қазақстаннан үлгі алуымыз керек. Кейбір мемлекеттер сыртқы сауда-экономикалық байланысын 25 жыл, тіпті 50 жылмен жоспарлап қойған. Біз енді осындай системаға көшуіміз керек.

Қазақстан Республикасы кен игеруде жаңа техника, технологияны пайдаланып отыр дедіңіз. Сіз елші болған күннен бері бұл бағытта қандай жұмыстар атқарып үлгердіңіз?
Күзде екі елдің Үкімет аралық комиссиясының кезекті отырысын өткізуге тараптар келісіп отырмыз. Кездесуде бұл мәселелер қозғалады деп күтудеміз. Қазақстан Республикасы Орталық Азияда көшбасшы мемлекет ретінде қалыптасты. ІЖӨ-і 130 млрд долларға жетіп, жан басына шаққанда 7400 долларды құрап отыр. Сондықтан осындай қарқынмен дамып отырған елмен біз байланысымызды одан ары нығайтуымыз керек. Бұл бағытта жұмыстаймыз.

Транспорт-ложистика мәселесінде жақсы жаңалық бар ма?
Қазіргі жағдайда екі ел арасындағы транспорт мәселесі қиындау екені шындық. Алайда, мега жобалар жүзеге асып жатырғой. Мысалға, ҚХР-ның «Жібек жолы», «Бір белдеу, бір жол» бағдарламаларының көбі Қазақстанмен байланысып отыр. Ал, біз бұл жолдарға қандай бір жолмен тоғысамыз. Бұл жобалар арқылы транспорт саласы дамып, сыртқы сауда кеңейеді.

Мәдениет, білім саласындағы ынтымақтастықта бір мәселені аңғарамыз. Моңғол студенттері Қазақстанда стипендиямен оқыған кезде таңдау Баян-Өлгийде өмір сүретін қазақ жастары ғана түседі. Бұл жөнінде?
Қазақстан тарапынан жыл сайын Моңғолиядан 50 студентті бакалавриатқа, екі студентті магистратураға қабылдайды. Негізі, қазақ тілді адамдар келіп оқыса оңтайлы болады ғой. Тіл жөнінде қиналмайды. Егер моңғол жастары қазақ тілін үйренемін десе біраз қиналатын болуы керек. Бірақ стипендиялық талаптарды 50:50 пайызда ұстау ойымызда бар. Сондықтан тек ғана қазақ жастарын таңдайтын қатты талап жоқ.
Жалпы, студент алмасу мәселесін дамытуымыз керек. Қазақстаннан үйренетін нәрсе көп. Бүгінгі мәліметтер бойынша 100-дей студент Қазақстан Республикасының стипендиясымен оқып жатыр. Өз қаражатымен оқып жатқан студенттер де бар. Олардың дәл санын айту қиын. Шамамен 200-300 студент.

Улаанбаатар-Астана бағытындағы әуе қатынасы бойынша екі ел келісімге келген. Бірақ, ұшақтың ұшуына қандай себептер кедергі болып тұр?
Мемлекеттік деңгейдегі мәселелер шешілген. Қазір екі елдің азаматтық авияция саласындағы компаниялар келісуі қалып отыр. Компаниялар өзара пайдалы бизнестік бағыттағы шешімдер шығаратын болуы керек.
Қазақстан тарапы бұл жөнінде.
Қазақстан тарапынан Баян-Өлгий аймағына Консулдық ашу туралы ұсыныстарын бірнеше жылдан бері қойып келеді. Бұл мәселе бойынша пікіріңіз?
Ең соңғы консулдық кеңесінің отырысында бұл туралы мәселе қозғалған. Бұл мәселені біз зерттеп жатырмыз. Бұл мәселеге өзара келісіп шешім шығаруымыз керек. Алматы қаласында біздің консулдық қызмет бар. Сондықтан бұл мәселе де көп ұзамай шешімін табады деп ойлаймын.

Моңғолия Президентінің сайлауына дауыс беруге қанша азамат тіркелді? Қаншасы дауыс берді?
Елшілікке өткен сенбіде 20 ға жуық адам келіп пікірін берді. Бүгін қанша адам келетінін білмеймін. Астана қаласында 30 ға жуық моңғолия азаматы өмір сүреді. Дауыс беруге 26 адам тіркелген.
Б.Адьяахүү

Моңғолияда

Халықтың тұрақты қолданысындағы тауарлардың негізгі бағасы 4,7% -бен өскен

Published

on

Фото: Нұрболат Мұсабайұлы

KAZNEWS – БАЯН-ӨЛГИЙ АЙМАҒЫНЫҢ 2020 ЖЫЛҒЫ ҚАҢТАР АЙЫНДАҒЫ НЕГІЗГІ ӘЛЕУМЕТТІК-ЭКОНОМИКАЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІ ҚАНДАЙ?

Халық саны

Баян-Өлгий аймағының халық саны 2019 жылғы 30 қыркүйектегі статистикалық мәлімет бойынша 105590 адамға жеткен. Ал, 2020 жылғы қаңтар бойынша халықтың таза өсімі 1.8 пунктті құраған.

Жұмыссыздық деңгейі

Сұмын әкімшілігі мен аймақтық Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау басқармасына тіркеулі жұмыссыз азаматтардың саны 2020 жылғы қаңтарда 719 болғаны өткен жылғы қаңтар айымен салыстырғанда 445 адаммен яғни 38.2 пайызға азайған. Жұмыссыз азаматтардың 45.3 пайызын әйелдер, 51.6 пайызын 15-34 жас аралығындағы азаматтар иеленсе, олардың 20.9 пайызында жоғарғы білімі бар. Жаңадан 35 жұмыс орны пайда болғанының 18-і таукен саласына, 17 өңдеу өнеркәсібіне тиесілі.

Тіркеулі жұмыссыз азаматтардың білім деңгейі

Өнеркәсіп 

2020 жылғы қаңтар айында өнеркәсіп саласының кірісі 1576.1 млн төгрөг болғаны, 2019 жылғы қаңтар айымен салыстырғанда 34.7 пайызға, сату көлемі 21.3 пайызға өскен. Өсімнің артуына электр қуатының кірісі әсер еткен.

Ауыл шаруашылығы

Ешкі терісі 32000, қой терісі 500, сиырдың терісі 6500, жылқы терісі 8000, ешкі түбіті 65000 төгрөгті құрап тұр. 2019 жылы қаңтарда ешкі терісі 25000, қой терісі 2000, сиырдың терісі 8000, жылқы терісі 10000, түбіт бағасы 80000 төгрөг болған.

Банк, жинақ, кредит

Аймақтық Моңғол банк филиалының мәліметі бойынша қаңтар айында несие көлемі 173.5 миллиард төгрөгті көрсетуі өткен жылғы қаңтар айынмен салыстырғанда 0.2 пайызға өскен. Мерзімі өткен несие 3.8 миллиардқа жетуі 2019 жылғы қаңтар айымен салыстырғанда 37.3 пайызға, нашар несие 2.1 миллиард төгрөгті көрсетуі өткен жылғы қаңтар айымен салыстырғанда 28.8 пайызға өскен.

Азаматтардың банктердегі жинақ ақшасының мөлшері 106.9 миллиард төгрөгті құрап, 2019 жылғы қаңтар айымен салыстырғанда 0.9%-бен кеміген.

Халықтың тұрақты қолданысындағы тауарлар

Халықтың тұрақты қолданысындағы тауарлардың негізгі бағасы 2020 жылғы қаңтарды 2019 жылғы қаңтармен салыстырғанда 4,7% -бен, 2019 жылғы желтоқсанға салыстырғанда 0,1% -бен өскен. Азық түлік өнімдері мен алкоголь емес сусындар 3,1%-дан, алкогольді ішімдіктер мен темекі өнімдеріне 4.1%-дан, киім және аяқкиімге 4.2%-дан, жиһаз және үйге қажетті заттарға 2.8%-дан, дәрі-дәрмек, денсаулық сақтау қызметтеріне 2.2%-дан, қонақ үй, қоғамдық тамақтардыру қызметтеріне 26.8%-дан, тұрғын үй, коммуналдық қызметтер саласына тарифтерге 6.7%-дан, білім беру қызметіне 18.6%-дан, транспорт 0.3%-дан қосылған. Баға өзгерістері апта сайынғы жинақталған мәліметтерге сүйеніп зерттеледі. Қой еті 9.5%-бен, сиырдың сүйекті етінің бағасы 10.6%-бен, ешкі еті 15.4%-бен, құмтәтті 1,6%-бен, дизель отыны 2.4%-бен өсіп, ұн 1-сорт 5.1%-бен, сұйық сүт 20.0%, АИ80 бензин 4.4%-бен, АИ92 бензин 2.5%-бен, түбіттің бағасы 12.3%-бен, престелген шөптің бағасы 49.5%-бен арзандаған.

Фото: Нұрболат Мусабайұлы

Continue Reading

Моңғолияда

Елімізде шаған мерекесі тойланбайды

Published

on

KAZNEWS – Моңғолия Президенті Х.Баттулга осы аптада халықты Шаған мерекесін тойламауға шақырып, коронавирустен төңіп тұрған қатерден алдын ала сақтану шараларын жасау үшін Үкіметке нұсқау беріп жарлық шығарды.

Жарлығында Шаған мерекесіне арналған жәрмеңкелер мен ақпараттық құралдар арқылы жүрілетін жарнамаларды тоқтату, ақпараттық құралдар арқылы короновирустен сақтану тәсілдері мен азаматтардың міндеттерін және төніп тұрған қауіптің зардабын түсіндіруді тапсырды.

Үкімет те Елбасының жарлығы бойынша отырыс жариялап, жарлықты іске асыру жұмыстарын бастап кетті. Сондықтан азаматтарды шаған мерекесі кезінде ауыл үйлерге қыдырмауға, көпшілік жерлерге жиналмауға, мерекені жанияұлық деңгейде атап өтуге шақырды.

Continue Reading

Моңғолияда

Улаанбаатарда Нұр-Сұлтан қаласы атында көше ашылады

Published

on

KAZNEWS – Бүгін Улаанбаатар қаласының мэрі С.Амарсайхан Қазақстан Республикасының Моңғолиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Жалғас Әділбаевты қабылдады. Бұл туралы қала әкімінің баспасөз қызметі хабарлады.

Елшісі Жалғас Әділбаев өзін қабылдаған астана әкіміне алғысын білдіре келе, екі ел арасындағы ынтымақтастықты одан әрі дамытуға дайын екенін білдірді.

Елші «Өткен жылы Моңғолия Премьер-министрі У.Хүрэлсүхтің Қазақстан Республикасына жасаған сапарында саяси және тарихи маңызы бар көптеген құжаттарға қол қойылған. Аталмыш жұмыстарды іске асыруға дайынбыз. Улаанбаатар қаласында Нұр-Сұлтан қаласының атындағы көше салу жұмыстары жүріліп жатыр. Сонымен қатар Улаанбаатар қаласымен туризм бағыттары бойынша нақты байланыс орнатып жұмыстау ниетіміз бар» – деді.

С.Амарсайхан: Қазақстанның қала құрылымы, жасампаз жұмыстары, азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз ету саясаты қатарды мәселелер біздің қызығушылығымызды тартып отыр.

Қала мэрі С.Амарсайхан «Екі елдің астанасы бауырластық қарым қатынас орнату туралы келісімге келуі өзара ынтымақтастық пен сауда экономикалық қарым-қатынастарды жаңа сатыға көтереді дегенге сенімім зор. Қазақстан Республикасымен 1992 жылы дипломатиялық қарым-қатынас орнатқаннан бері саясат, сауда, экономика, мәдениет, білім қатарлы көптеген салада ынтымақтастығымыз кеңейіп келеді.

Қалалардың ынтымақтастығын дамыту аясында туризм саласына да назар аударатын боламыз. Қазақстанның қала құрылымы, жасампаз жұмыстары, азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз ету саясаты қатарды мәселелер біздің қызығушылығымызды тартып отыр. Бұл мәселелер жөнінде өзара тәжірибе алмасу ниетіміз бар» деді.

Естеріңізге салсақ, өткен жылы қараша айында Улаанбаатар қаласының бас менеджері Т.Гантөмөр Нұр-Сұлтан қаласына жұмыс сапарымен барып Улаанбаатарда Нұр-Сұлтан қаласы атындағы көше орнату мәселесі бойынша жауапты органдармен кездесу жасап қайтқан. Алдағы көктемде Улаанбаатар қаласының «Бага тойруу» маңынан Нұр-Сұлтан қаласы атындағы көше ашылатынын айтты.

Тараптар 2020 жылы атқарылатын жобаларды атқару жөнінде пікір алмаса келе туризм бағытында екі қала байланысын жақсартатын болды.

Continue Reading

Моңғолияда

Қытайдан келген Баян-Өлгий тұрғыны коронавирус жұқтырған жоқ

Published

on

KAZNEWS – Баян-Өлгий аймағының тұрғынынан коронавирус табылған жоқ. Бұл туралы бүгін /2020.02.14/ Жұқпалы ауруларды зерттеу жөніндегі ұлттық орталығының басшысы Д.Нямхүү хабарлады.

Қытайдан келген Баян-Өлгий тұрғынының денеқызуы бар деген күдікпен 12 ақпан күні кешкі сағат 22:00 –да ауруханада оқшауланып, коронавирусқа сынама алынып орталыққа жіберілген болатын.

Баян-Өлгий аймағы әкімінің 2020 жылғы 14 ақпанда шығарған А/96 өкімі бойынша “Тірлік”, “Ақдәм” базарларын ашып, аймақтағы даяшылық көрсететін ұйымдар мен мейрамханаларды 20:00 -ға дейін жұмыстау сағат бөлісін бекітті.

Continue Reading
Advertisement

Сөзге тиек

Кітаптан үзінді...2 weeks ago

Клаус Шваб: Төртінші индустриялық революция

Авторы: Клаус Шваб Аудармашылар: Ақыш Н.Б., Бимендиева Л.Ә., Матыжанов К. І. Ілкі бағдарламаны төрткүл әлемнің небір ақылгөйлері мен даналарының таңдайын...

Әлемде2 weeks ago

Фото: Маскалы әлем

KAZNEWS – Коронавирустық инфекциясын жұқтырған адамдардың саны 9000-нан асып, Қытайда 213-і көз жұмған. Дүниежүзінде аталмыш вирус Қытайдан бөлек 18 елде...

Әлемде3 weeks ago

Қазақстан Қытаймен 72 сағаттық визасыз режимін уақытша тоқтатты

Қытай азаматтарына қатысты 72 сағаттық визасыз режим туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 27 қаңтардағы № 10 қаулысына сәйкес, Қытай...

Әлемде4 weeks ago

Коронавирустың неден жұққаны анықталды

Ғалымдар Қытайда тараған коронавируске генетикалық талдау жасады. Бұл туралы зерттеу Journal of Medical Virology басылымында жарық көрді,- деп хабарлайды Nege...

Әлемде4 weeks ago

ҚР-ның Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Абай және ХХІ ғасырдағы Қазақстан» атты мақаласы

Биыл Абай Құнанбайұлының туғанына 175 жыл толады. Халқымыздың ұлы перзентінің мерейтойын лайықты атап өту үшін арнайы құрылған комиссия дайындық жұмыстарын...

Әлемде2 months ago

Айман Бекболатқызы «Owlypia-2019» халықаралық сайысында үздік атанды

KAZNEWS – Баян-Өлгий аймағының оқушысы Айман Бекболатқызы 7 желтоқсанда өткен «Owlypia-2019» халықаралық сайысының онлайн нәтижесінде үздік үштіктен көрініп, 2020 жылы...

Әлемде2 months ago

Импичмент деген не?

Massaget.kz Дональд Трамп – конгресс өкілдерінің Палатасы импичмент жариялаған АҚШ тарихындағы үшінші президенті. Оның қызметінде қалу-қалмауын келесі жылдың қаңтар айында...

Әлемде2 months ago

Моңғолияда тұратын қазақ бизнесмен Алматы қаласында «All Math Y» деп аталатын оқыту орталығын ашты

KAZNEWS – Моңғолияда тұратын қазақ бизнесмені Turan World компаниясының директоры Ерболат Әшікұлы Қазақстан Республикасының Алматы қаласына өзінің  компаниясының филиалын ашып,...

Басты назарда