Connect with us

Лайфстайл

Бензин үнемдеу құпиясы

Published

on

Көлік десе елең етпейтін адам жоқ шығар, сірә! Ендеше көлігі бар оқырманға бензин үнемдеудің шаралары жайлы айта кетсек.
Ендеше көліктің «қанын» қалай үнемдеу керек:
• Қорабы автоматты салынатын көліктерге қарағанда қолмен салынатындары 6-10% жанармай үнемдейді.
• Жаңа көліктің көндігуі өте маңызды. Жаңадан салоннан сатып алған көліктің алғашқы 300 шақырымы көлікті көндіктіру барысы болуы керек. Алғашқы 500 шақырым ішінде мотордың жылдамдығын 1800 реттен асырмай, мүмкіндіктің барынша бірқалыпты жүруі жөн. Ал, келесі 500 шақырымында мотордың айналу жылдамдығын 2000 реттен асырмай, жылдамдықты мүмкіндіктің барынша шұғыл үдетпеуге тырысу керек.
• Орынды жылдамдықпен жүру. Көліктің дизайны мен оның жылдамдығы бір-біріне әсер етеді. Жоғары жылдамдықта жүретін тегіс, әрі ұзақ жолда ақырын жүрсеңіз немесе ақырын жүретін жерде қатты жүріп, дереу ақырындап, осы барысты қайталай берсеңіз көлігіңіз жанармайдың жұты дей беріңіз.
• Ең тамаша амал – бірқалыпты жүріс. Қажетсіз жанар-жағармай шығынын азайту үшін газ бен тежегішті басуды барынша азайтып, өзгермейтін қалыпты жылдамдықпен жүруді жалғастыру керек.
• Қолмен қосылатын жылдамдық қорапшалы көліктерде жоғары жылдамдық меңгергіш арқылы төмен жылдамдықпен жүру де жанармайды үнемдеуге көмектеседі. Бірақ, бұл жағдай моторыңызға күш түсіруі мүмкін.
• Газды шұғыл басуға болмайды. Газды шұғыл басу жанармайдың толық жанып бітуіне мүмкіндік бермейді.
• Өрлеп биікке шығатын жолға тап болғанда қайқаңның биік-аласалығына, алыс-жақындығына қарамастан, алдымен жылдамдықты арттырып, өрге шығып бара жатқанда жылдамдықты өзгертпеуге тырысу керек.
• Көлікті баяу қыздып әдеттену керек. Қызып бір минуттан кейін жолға шығып, 2-3 жылдамдық қорабымен 3-5 шақырып жол жүргеннен кейін жылдамдықты ауыстырса өнімі жақсы болады.
• Жүріп келіп тоқтаған соң, 30 секундтан кейін барып көлікті өшіріңіз.
• Көліктің оталып тұра беруінен сақтану керек. Мотор үш минут бос айналғанда шығындалған жанармай бір шақырым жүргендегі шығындалған жанармаймен бірдей.
• Көлік тез қозғалып келе жатқанда терезені ашуға болмайды. Тез жүріп келе жатқан көліктің ауа суытқышын өшіріп, терезе ашып энергия үнемдеуді жөн көретін жүргізушілер бар. Бұл қате көзқарас. Терезе ашқанда ауа алмастырғыш жұмыс істеп тұрған кездегіден 10% артық жанармай шығын болады.
• Бір күн ішінде жағармай пункттеріне барудың ыңғайлы мезгілдері болады. Таңғы мезеттер мен кешкі мезгіл жанармай толтырудың тамаша уақыты.
• Мотор және т.б майлау майларын уақытында ауыстырып тұру.
• Ерекше сәндеу көлікке қысым түсіреді. Кейбір көлік әуескерлері көліктің есік терезесіне су ағар тақтайша немесе т.б дүниелермен безендіруге әуес. Бұл жайт әр он шақырым сайын жанармай шығынын 1% арттырып отырады.
Автор: Сұңқар Ақбоз

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Лайфстайл

Қытай ғалымдары қатерлі ісіктің даму қаупін төмендететін өнімдерді атады

Published

on

Қытай ғалымдары сарымсақ, пияз және порей пиязын қолдану колоректалды обырдың даму қаупін төмендететінін мәлімдеді. Тиісті зерттеу жұмысы Азия-Тынық мұхиты клиникалық онкология журналында жарияланды, – деп хабарлайды РИА Новости тілшісі.  Сарапшылар колоректалды обырмен ауыратын 833 науқастың және жасы, жынысы, тұрғылықты жері бойынша 833 дені сау адамның деректерін салыстырды. Зерттеу қатысушыларынан тамақтану рационы мен оның жиілігі уақтылы сұралып отырды.  Колоректалды обырдың даму ықтималдығы пиязды көп тұтынған ересектерде 79 пайызға төмен болғаны анықталды. Ғалымдар сарымсақ, пияз және порей-пиязында тоқ ішектегі қатерлі ісіктің даму қаупін төмендетуге көмектесетін қосылыстар бар деген қорытындыға келді. Зерттеушілердің бірі Чжи Ли жұмыс әрі қарай зерделеуге лайық екенін айтты. Колоректалды обыр дегеніміз – тоқ ішектің қатерлі ісігі және оның қосалқысы. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметі бойынша, ол қатерлі ісіктің ең көп таралған түрлерінің бірі.

Continue Reading

Лайфстайл

Оу, жігіт! Гүлдер тілін білесіз бе?

Published

on

By

Гүл – жер бетіндегі ең сұлу жаратылыс иесі. Олардың ешкімге титімдей болсын зияны жоқ, керісінше айналасындағыларға шаттық пен қуаныш, көтеріңкі көңіл сыйлап, адам жанын жадыратып жүруге шебер. Ал сіз осы бір ғажап тіршілік иелерінің тілін білесіз бе? Білмегеніңіз қалай? Әдетте, гүлдердің түсі мен саны өте көп нәрсені білдіріп тұрады. Егер сіз біреудің адал жары, біреудің ақ боз атқа мінген ханзадасы (жігіті) болсаңыз, олардың тілін еркін меңгеруіңіз керек. Өйткені, нәзік жандылар қауымы гүлдермен етене таныс. Олар сіз тарту еткен гүлдердің түсіне қарайды да, бірден санауға кіріседі. Осыдан кейін ниетіңізді бірден түсіне қояды.
Дұрыс таңдалмаған гүл қарым-қатынастарыңызға зиянын тигізбесіне кім кепіл? Қам жемеңіз! Бүгінгі жазба сізді тығырықтан оп-оңай алып шығады.

Есте жоқ ерте замандарда, яғни көркем сөз өнері дамымаған, хат жазу дәстүрі кең тарамаған кезде жігіттер өздерінің сезімдерін гүл арқылы жеткізетін болған деседі. Одан бері қанша ғасыр өтсе де, бұл дәстүр қаймағын бұзбай келеді. Қалыптасқан ереже бойынша, тек тақ санды гүлдерді ғана сыйға тарту керек. Ал оннан кейін қалағаныңызша ала беруіңізге болады.

1 – Егер қызға өзіңіз сүйетін жанның сол ғана екендігін және ол секілді арудың ешқашан да қайталанбайтындығын білдіргіңіз келсе, бір шоқ гүл ғана ұсыну керек.
3 – Үш шоқ гүлді өзіңіз жеті қат аспанға немесе жердің түбіне болсын бірге кеткіңіз келетін перизатқа сыйлауға әбден болады.
5 -“Мен сені сүйемін”. Сіздің жүрегіңіздің үнін бес тал гүл оп-оңай жеткізе алады.
7 – Жеті тал гүлді жұбайыңызға сыйлағаныңыз жөн. Өйткені, бұрынғылар дәл үйлену тойы күні ғана өздерінің жұбайларына жеті шоқ гүл тарту еткен деседі.
9 – Егер бір бойжеткенге достық пейіліңізді жеткізгіңіз келсе немесе әріптестік қатынастарды жақсартқыңыз келсе, тоғыз тал гүл сатып алуға тура келеді.
10 – Бір танысыңыздың көңіл-күйін көтеріп, тіпті жәй ғана жағымды нәрсе жасағыңыз келсе, он тал гүл, түзу ниетіңіз бен шынайы қарым-қатынасыңызды танытқыңыз келсе – он бір тал гүл ұсыныңыз.
12 – Сіз бір қарагөз аруды қатты ренжітіп алдыңыз. Кешірім сұрағыңыз-ақ келіп тұр. Оның алдына баруға бетіңіз жоқ немесе жәй ғана жігіттік намысыңыз жібермейді. Арнайы қызметкерлер арқылы немесе жақын досыңыздан кешірім толы хатыңызды қосып, он екі шоқ гүл беріп жіберіңіз. Қалғаны қыздың құзырында…
13 – Он үш – сәтсіз сан. Сондықтан мамандар 13 дана гүлді өзіңіз жақсы көретін адамдарға сыйламауға кеңес береді.
15– Он бес тал гүлді өзіңіз ерекше сүйіспеншілік танытып жүрген, шексіз сыйлайтын, қатты құрметтейтін адамдарға сыйлаңыз. Анаңызға, әжеңізге, жеңгеңізге, ұстазыңызға тарту етсеңіз, нұр үстіне нұр болмақшы.
Сөз соңында жігіттерге құшақ гүл емес, жапырақ жүректі сыйға тартатын жалғыз “Жібегіңізді” адаспай тауып алыңыз дегіміз келеді.

Дайындаған: C.Айгерім

Continue Reading

Лайфстайл

СУЫҚ ТИІП АУЫРҒАНДА ЖІБЕРЕТІН 10 ҚАТЕЛІК

Published

on

Антибиотикпен қай кезде емделеді? Түшкіру суық тигеннің белгісі емес дейді. Салқын тиіп ауырғанда төсекте жата беруге болмайды екен. ЖРВИ (жедел респираторлық-вирустық инфекция) тұмауға айнала ма? Тағы нені білмейміз? Ендеше суық тиіп ауырғанда жіберетін 10 қателікті білуге тиіспіз.

Бірінші қателік: Суық тигенде ол тұмауға айналады ЖРВИ және тұмау (грипп) әртүрлі вирустардан туындағандықтан, бір ауру басқа ауруға ауыспайды. Бірақ ауырып қалғанда алғашқы күні  көбісі осы екі аурудың белгілеріндегі  айырмашылықты білмейді. Тұмаумен емес, суық тиіп ауырғанды қалай білуге болады:

• Суық тигенде оның белгілері біртіндеп басталады: тамақ ауырады, мұрыннан су аға бастайды, қалтырай бастайсың. Шамамен 5 күнде адам науқастанғанын сезеді. Ал тұмау бірден сұлатып түсіреді: басың, бүкіл денең ауырып, әлсіз сезінесің.

• Салқын тигенде дене қызуы болмайды немесе қызу қатты көтерілмейді (38 ° дейін). Ал тұмауда дене қызуы күрт көтеріледі (39 ° және одан жоғары).

• Түшкіру – тұмаудың емес, суық тигеннің белгісі.

Екінші қателік: Суық тисе, антибиотикпен емдеп алуға болады Антибиотиктер вирусты құрта алмайды, өйткені оның құрамы бактериядан бөлек. Ал мұндай дәрінің пайдасынан көрі зияны көп.  Аурудың белгісі сақталып, ал вирустар ағзаңызда көбейе береді. Антибиотикті «кәдеге жарап қалар» деп қабылдауға мүлдем болмайды! Ол иммунитетіңізді әлсіретіп, вирусқа қолайлы жағдай жасайды.  Сөйтіп болашақта қажет кезде антибиотик сізге көмектесе алмайтын болады, себебі мұндай препараттан кейін тірі қалған бактериялар оларға сезімтал болмайды.

Үшінші қателік: Суық тигенде емделудің қажеті жоқ, өзі-ақ жазылып кетеді Әдетте суық тигенде оның белгілері 3 күнге созылады, бірақ «жазылып кетермін» деп күтсеңіз, онда ауру бір айға созылып немесе асқынуы ықтимал. Есіңізде болсын: егер демігіп, ентіксеңіз, демалу қиындаса, дереу жедел жәрдем шақырыңыз!

Төртінші қателік: Суық тигенде жұмысқа бара беруге болады Көптеген адамдар суық тиіп ауырып жүрсе де жұмысынан қалмай, «ерлік жасауға» құмар. Тіпті өзіңді босаңсуға мүмкіндік бермесең, онда ауру тез өтеді деген қате түсінік. Іс жүзінде жазылу процесі созыла береді. Сол үшін ең ыңғайлы шара: алғашқы 1-2 күнді міндетті түрде үйде өткізу керек. Үйде қалудың тағы бір себебі: аурудың алғашқы күндерінде адам вирустың тасымалдаушысы болып табылады, яғни айналасындағы адамдарға ауруын жұқтырады.

Бесінші қателік: Суық тигенде төсекте қозғалмай жату керек Ұзақ уақыт төсек тартып жату бронхит пен пневмонияны тудыруы мүмкін. Сондай-ақ аяқтағы қанның тоқырауына әкеледі. Әрине,  спортзалға жүгірудің қажеті жоқ, бірақ қалыпты белсенділік тек пайда әкеледі.

Алтыншы қателік: Суық тигеннің бір себебі – салқын ауа Суық тигеннің жалғыз себебі – вирус жұқтыру. Яғни, басыңызда бас киім болды ма, қалың киіндіңіз бе, бәрібір. Және де суық жел, өкпек жел, кондиционер де себеп емес. Егер ұшақта отырып суық тиіп немесе салқын желден ауырдым деп ойласаңыз, онда қателесесіз. Мәселе мында: құрғақ ауа мұрынның шырышты қабығын кептіріп, содан ағзаңыздың вируспен күресі қиындайды.

Жетінші қателік: Далаға терлеп шықсаң, міндетті түрде суық тиеді Өкпек жел, жаңбыр немесе басыңды кептіріп үлгермей далаға шыққанда ол ауруға себеп болады деген қате түсінік. Вирусты ұстаудың 3 тәсілі бар: ауа тамшылары, ауа-шаң-тозаң және тұрмыстық. Сондай-ақ  вирустардың өте қабілетті екенін ұмытпаңыз:

  • Вирустар үйде су өткізбейтін жерлерде 7 күннен артық өмір сүреді.
  • Киімде, жиһаз қаптамасында немесе қағазда шамамен 12 сағат өмір сүреді.
  • Қолыңызда бірнеше минуттан 1 сағатқа дейін.
  • Есік тұтқаларында – 6 сағат.

Бірақ далаға терлеп, басыңды кептірмей шығуға болмайды. Өйткені ол иммунитетті әлсіретіп, вирус жұқтыруға себепкер болады.

Сегізінші қателік: Қыста бір рет қана суық тиіп ауырасың Жақсы жаңалық: адам өзін ауыртқан вирусқа иммунитет қалыптастырады. Демек екінші рет тап сондай вирусты жұқтырмауыңыз мүмкін. Жаман жаңалық: әлемде 200-ден аса вирустың түрі бар. Сондықтан бір маусымда бір рет қана суық тиіп ауырады деген бос сөз.

Тоғызыншы қателік: Бір күнде емдеп алуға болады  Ауруға қатты соққы беру керек деп, дәріні бір мезетте көп мөлшерде ішіп алатын «ақылгөйлер» бар. Дәріні уыстап ішіп, бір күннің ішінде аяғымнан тік тұрам деу – қауіпті пікір. Вирус жұққан кез келген ағза қайта қалпына келу үшін уақыт керек. Егер аурудың белгісін жоятын дәрі-дәрмекті көп қабылдасаңыз, онда жүрекке салмақ түсіріп, оның салдары қиын болуы мүмкін. Сондай-ақ парацетомолы бар препараттармен абай болыңыз, оның мөлшері шамадан тыс болса, ол бауырдың қызметін тоқтатуы мүмкін.

Оныншы қате түсінік: Аяғына дейін емделу қажет Жөтел мен жеңіл тұмау 4 аптаға дейін сақталуы мүмкін. Сондықтан аурудың барлық белгісі толық жойылғанша күтудің мағынасы жоқ.  Егер өзіңізді жақсы сезінсеңіз, әдеттегі тіршілігіңізге кірісе беруге болады.

Деніңіз сау болсын!

KTK

Continue Reading

Title

Кітаптан үзінді...2 days ago

Екінші болма: Кітап не жайлы? БҰЛ КІТАПТАН НЕ ҮЙРЕНЕСІЗ?

Бүгінгі таныстырып отырған кітабымыз Шонбай Қ. : Екінші болма! Жеңіске жетудің қазақша жолы. Табысты кәсіпкер, ресторатор Қуаныш Шонбай бұл кітапта...

Кітаптан үзінді...2 months ago

Инфографика: Моңғолияда 10,000 вебсайт бар

Сайттың интернеттегі адресін домен деп атайды. Сіздің дәл қазір оқып отырған сайтыңыздың адресі kaznews.mn, бұны адрес ретінде де сайттың аты...

Кітаптан үзінді...2 months ago

Билл Гейтс табысты болудың құпиясымен бөлісті

Microsoft корпорациясының негізін қалаушылардың бірі Билл Гейтс табысқа жетудің негізгі құпияларымен бөлісті. Естеріңізге салайық, 1955 жылы 28 қазанда өмірге келген...

Кітаптан үзінді...2 months ago

2017-2024 жылдың трендтік IT-мамандықтары

CareerCast сайтының командасы АҚШ-та әйгілі болған еңбек және бос жұмыс орындарының ІТ-нарығын сараптап, жұмыс берушілер үшін маңызды және еңбек ақысы...

Кітаптан үзінді...2 months ago

Әлеуметтік желіде балалардың суреттерін не үшін бөліспеу керек?

Бүгінгі күнде әлеуметтік желі культі деген тұжырым өріс алып келе жатыр. ХХІ ғасырда пайда болған бұл сөз келесі іс-әрекеттермен түсіндіріледі:...

Әлемде2 years ago

Нұрсұлтан Назарбаев Моңғолия Президентін еліне ресми сапармен келуге шақырды

KAZNEWS – Қазақстан Республикасының президенті Нұрсұлтан Назарбаев Моңғолия президенті Халтмаагийн Баттулганы еліне ресми сапармен келуге шақырды. Бұл жөнінде ҚР-ның президентінің...

Әлемде2 years ago

Айгерім Болатқызы тарихи отанының дамуына қосқан перзенттік үлесін атады

Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың қатысуымен өткен Дүниежүзі қазақтарының V Құрылтайында Италияның Милан қаласындағы Боккони университетінің оқытушысы Айгерім Болатқызы тарихи отанының...

Кітаптан үзінді...2 years ago

Моңғолия: Мазаалай жер серігін ұшырды

SpaceX компаниясының Falcon-9 зымыраны сәтті ұшты. Дүйсенбіге дейін халықаралық ғарыш станциясына жетеді. Жер серігі ғарыштық зерттеулер жүргізуге, спутниктен түсірілген фотосурет...

Сөзге тиек

Advertisement

Өзекті